Pan Tadeusz - księga VIII

SPOTKANIE Z LEKTURĄAdam Mickiewicz "PAN TADEUSZ"

Temat: Księga VIII: Zajazd.

Monika Szkliniarz

KSIĘGA VIII. ZAJAZDTreść: Astronomia Wojskiego - Uwaga Podkomorzego nad kometami - Tajemnicza scena w pokoju Sędziego - Tadeusz, chcąc zręcznie wyplątać się, wpada w wielkie kłopoty - Nowa Dydo - Zajazd - Ostatnia woźnieńska protestacja - Hrabia zdobywa Soplicowo - Szturm i rzeź - Gerwazy piwnicznym - Uczta zajazdowa

POGODA I PORA DNIA

Zajazd - zbrojne najechanie posiadłości w celu odebrania dóbr, przyznanych wyrokiem sądowym. Wydarzenia rozgrywają się wieczorem, zanosiło się na burzę, było duszno, więc po kolacji wszyscy wyszli przed dwór, by zażyć chłodu. Wokół słychać było głosy owadów, ptaków i innych zwierząt. Na niebie pośród gwiazd pojawiła się kometa, która interpretowana była jako znak głodu lub wojny. Podkomorzy mówi, że lud nazwał kometę miotłą, która wymiecie milion. Wojski opowiada o komecie towarzyszącej Janowi III Sobieskiemu pod Wiedniem (odsiecz wiedeńska, 1683 r.). Sędzia żywi nadzieję, że kometa przyprowadzi na Litwę Napoleona. Wojski kontynuuje swoją opowieść o Rejtanie i księciu Denassów (zapoczątkowanej w księdze V).

opisy przyrody

W POKOJU SĘDZIEGO

Ksiądz Robak wyjawia Sędziemu swoją tożsamość. Ujawnia, że jest jego bratem - Jackiem Soplicą. Sędzia wita rzewnie brata - mężczyźni klęczeli na ziemi obejmując się i płacząc, Robak całował Sędziego po rękach. Ksiądz wyjawia swoją tajemnicę Sędziemu, ponieważ został rozpoznany przez Maćka nad Maćkami. Bał się też, że "nad rozkaz wodzów powstanie przyspieszył", bo szlachta już się gromadzi, a Napoleon z armią nie przyjdzie wcześniej niż na wiosnę. Trzeba jednak podkreślić, że ksiądz prowincyjał, który spowiadał Jacka Soplicę, udzielił mu pozwolenie na wyjawienie swej tożsamości tylko "in articulo mortis", czyli w obliczu śmierci.

Tadeusz informuje stryja o swym rychłym wyjeździe z Soplicowa. Pierwszym powodem, dla którego Tadeusz chce wyjechać z Soplicowa, jest czekający go pojedynek z Hrabią, a że na Litwie są one zabronione chce wyruszyć na granicę Księstwa Warszawskiego. Jako drugi powód młodzieniec podaje wstąpienie do wojska, które to przykazuje mu testament ojca. Prawdziwym powodem jest uwikłanie się w romans z Telimeną. Młodzieniec kocha Zosię, lecz myśli, że stryj chce go wyswatać z Podkomorzanką. Gdy dowiaduje się, że Sędzia również wybrał dla niego Zosię, uważa, że Telimena nigdy mu jej nie odda za żonę.Sędzia oskarża bratanka o nieszczerość. Insynuuje, że być może Tadeusz zbałamucił Zosię i dlatego chce prędko wyjechać z Soplicowa.

KŁÓTNIA TADEUSZA Z TELIMENĄ

W mrocznym korytarzu Tadeusz spotkał Telimenę, która zarzuciła mu, że z nią nie rozmawia, nie interesuje się jej osobą, unika jej. Tadeusz usprawiedliwia się tym, że nieprzyzwoicie jest romansować na oczach wszystkich. Zastawia się obowiązkiem walki o ojczyznę - mówi, że musi wyjechać, gdyż wszyscy młodzi tak robią. Telimena słyszała pod drzwiami Sędziego, jak Tadeusz mówił o swej miłości do Zosi. Ma pretensje o to, że ją oszukał i porzucił, a teraz zdradziecko dybie na jej wychowankę. Zarzuciła mu, że jest kłamcą i człowiekiem podłym. Proponuje młodzieńcowi małżeństwo. Tadeusza słowa Telimeny wzruszają, czuje do kobiety litość, żal mu jej, lecz propozycji małżeństwa spanikowany stanowczo się sprzeciwia. Tadeusz po rozmowie z Telimeną wybiera się nad stawy, by popełnić samobójstwo. Nad stawami spotkał zasłuchanego w nocne melodie stawu Hrabiego wraz z jego dżokejami.

OKOLICZNOŚCI ZDOBYCIA SOPLICOWA

Po zdobyciu Soplicowa szlachta z Dobrzyna zarzyna zwierzęta. Najeźdźcy piją alkohol i ucztują przy ogniskach.

Dziękuję za udział w lekcji.