Szlachetny odwet Marka Edelmana

Szlachetny odwet Marka Edelmana

Lekcja 4

Ala Krawczyk

MAREK EDELMAN

Jeden z uczestników powstania w getcie warszawskim - w chwili wywiadu z Hanna Krall - ostatni żyjący członek sztabu powstańczego Żydowskiej Organizacji Bojowej. Jeden z przywódców powstania, który walkę traktował jako konieczność - sprzeczną z jego przekonaniami i charakterem

Rozmówca Hanny Krall, narrator i główny bohater reportażu. Człowiek pełen skromności, oddany swojej pracy i powołaniu, czasem autoironiczny; nawet o wielkich wydarzeniach potrafił mówić bez patosu, idealizacji. Człowiek, który uważał, że najcenniejszą wartością jest ludzkie życie.

Różne rodzaje śmierci w getcie

- głodowa - przez uduszenie (np. niemowlęta) - samobójcza (otrucie, zastrzelenie)

- estetyczna (od kuli, w szpitalu, w domu) - nieestetyczna (na ulicy, z głodu, w kanałach, w płomieniach)

- cicha (w komorach gazowych) - dająca rozgłos (w walce powstańczej)

- sensowna (śmierć Michała Klepfisza, który zasłonił swoim ciałem karabin maszynowy) - przypadkowa - (np. śmierć Stefana Sawickiego) - bezsensowna (samobójcza)

- godna (w walce)- niegodna (cudzym kosztem)

Marek Edelman o samobójstwie w getcie:

Tego nie należało robić.Mimo że jest to bardzo dobry symbol. Nie poświęca się życia dla symboli.

Ludzkość umówiła się, że umieranie z bronią jest piękniejsze niż bez broni (...). Ludzie zawsze uważali, że strzelanie jest największym bohaterstwem.

O wiele łatwiej było umierać nam niż człowiekowi, który idzie do wagonu, a potem jedzie wagonem, a potem kopie sobie dół, a potem rozbiera się do naga...

Marek Edelman mówił:

Ale według niego, umieranie w obozie koncentracyjnym było znacznie trudniejsze niż umieranie z bronią w ręku:

Szlachetny odwet Marka Edelmana

Kiedy podczas wywiadu Hanna Krall dopytuje o szczegóły Edelman denerwuje się. Mówi:

Nie piszemy przecież historii. Piszemy o pamiętaniu.

I dodaje:

Historia powstaje po drugiej stronie murów, tam gdzie pisze się raporty, wysyła w świat meldunki (...). Każdy specjalista zna dzisiaj teksty depesz i noty rządów. Ale kto wie o chłopcu, którego trzeba było zasypać, bo do piwnicy przedostawał się czad? Kto dziś wie o chłopcu?

Przeczytaj proszę zamieszczony poniżej fragment lektury i odpowiedz pisemnie w zeszycie na postawione pytania.Pamiętaj o naszej zasadzie! Najpierw odpowiadasz sam, potem przeglądasz moją podpowiedź.

TEKST

Wyjaśnij, dlaczego wywiad Hanny Krall z Markiem Edelmanem, na bazie którego powstała książka Zdążyć przed Panem Bogiem, wywołał oburzenie opinii światowej.

Na czym polegał skandal związany z postacią Mordechaja Anielewicza.

Zinterpretuj określenie użyte wobec dyskusji toczonych przez grono przywódców amerykańskich związków zawodowych: „takie jakieś dylematy literackie”.

Dlaczego Edelman zakwestionował określenie wydarzeń z 1943 r. mianem „powstania”?

Na czym ma polegać „staranne dobieranie słów”, które sobie obiecują narrator i dziennikarka?

Edelman twierdzi, że spory co do liczby uczestników powstania są dziś już bez znaczenia. Dlaczego w takim razie nie zgadza się na jej skorygowanie?

Wytłumacz reakcję przedstawicieli partii politycznych na sprawozdanie Edelmana z przebiegu powstania w getcie.

Postaraj się zapamiętać jak najwięcej z tych informacji :)