Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

geografia

justynamkot

Created on January 2, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Smart Presentation

Practical Presentation

Essential Presentation

Akihabara Presentation

Pastel Color Presentation

Visual Presentation

Relaxing Presentation

Transcript

Ciekawie o Morzu Bałtyckim

Justyna Kot

  • O jego środowisku przyrodniczym
  • O jego historii
  • O faunie i florze
  • O surowcach
  • O zanieczyszczeniach
  • O atrakcjach
  • O jego tajemnicach

Morze Bałtyckie w liczbach

Powierzchnia(z Kattegatem) 415 266 km² Powierzchnia zlewiska 1 721 233 km²Objętość morza 21 721 km³ Długość lini brzegowej 8100 kmŚrednia głębokość 52 mŚrednie zasolenie 7,5‰

Powstanie morza

Bałtyk jest jednym z najmłodszych mórz na Oceanie Atlantyckim. Ma on około 12- 14 tysięcy lat. W swoim rozwoju przechodził kilka faz, kształtując się na obszarze pierwotnego lądu zwanego Fennoskandią. Niekiedy tracił kontakt z oceanem i stawał się olbrzymim jeziorem.

Etapy ewolucji Bałtyku

Powstanie i rozwój Bałtyku były uwarunkowane zmianami klimatycznymi w okresie czwarto- rzędu, które ukształtowały nieckę dzisiejszego morza i wypełniły ją wodami pochodzącymi z topnie- nia lądolodu skandynawskiego

Bałtyckie Jezioro Lodowe

Morze Yoldiowe

Jezioro Ancylusowe

W powstawaniu morza znaczną rolę odgrywały ruchy pionowe (izostatyczne) skorupy ziemskiej, wzrost poziomu oceanu związany z topnieniem lądolodów oraz otwieranie się i zamykanie połączeń z oceanem.

Morze Litorynowe

Morze Mya

Poziom wody

W okresach letnich na wybrzeżu Bałtyku możemy się spodziewać coraz silniejszych burz, a jesienią i zimą coraz groźniejsze będą wezbrania sztormowe, co będzie powodowało zalania najniżej położonych obszarów. Możliwe jest co kilka lat przerwanie Półwyspu Helskiego albo zalanie starówki w Gdańsku

Globalny poziom morza podniósł się od XIXw. o ponad 20 cm. Jeszcze niedawno wiadomo było, że średnio poziom morza rośnie o 3 mm rocznie, co było średnią długookresową. Jednak z obserwacji ostatnich kilku latach wynika, że wzrost poziomu morza wynosi już 5 mm rocznie.

Prognozy naukowców mówią o tym, że w kolejnych latach poziom mórz będzie wzrastać zdecydowanie szybciej, co będzie spowodowane destabilizacją lądolodu Grenlandii i Antarktydy Zachodniej. Tempo tego zjawiska będzie zależeć od wielkości przyszłych emisji gazów cieplarnianych

Linia brzegowa

Bałtyk ma bardzo urozmaiconą linię brzegową. Posiada wyjątkowo dużo wysp, półwyspów, zatok i wąskich cieśnin. Ich nazwy są często używane i stosowane przy prezentowaniu danych, dlatego warto je poznać.

zatoki

cieśniny

wyspy

Sarema Gotlandia Olandia Zelandia

Botnicka Fińska Ryska Pomorska Gdańska

Kattegat Sund Wielki Bełt Mały Bełt

Rodzaje wybrzeży

mierzejowo-zalewowe

szkierowe (szerowe)

klifowe

fiordowe

Powstaje przez budującą działalność morza. Przybrzeżny prąd morski, nanosi żwiry i piaski, usypując mierzeje

Jest to wybrzeże wysokie, powstaje przez abrazję, czyli niszczącą działalność fal morskich

Powstaje przez zatopienie dolnej partii żłobu lodowcowego po wytopieniu lodowca

Powstaje w wyniku zatopienia polodowcowego obszaru z wieloma wzniesieniami, które zostały wygładzone przez lądolód

Batymetria (głębokość)

Jest to morze płytkie, którego średnia głębokość wynosi 52 m. Miejsca, gdzie głębokość nie przekracza kilku metrów, nazywane są ławicami np. Ławica Odrzańska, Ławica Hoburska

Obszary, które odznaczają się większą głębokością to baseny np. basen Botnicki lub głębiny, np. głębia Landsort (najgłębsze miejsce Bałtyku - 459 m.).

Bałtyk jest morzem szelfowym, czyli takim, które powstało w wyniku zalania szelfu - płytkiej, przybrzeżnej części dna.

Temperatura

Bałtyk jest morzem chłodnym

Czym jest?

W zimę temperatura wynosi 0-2 °C, a część morza zamarza. Dzieje się to głównie na północy, gdzie np. Zatoka Botnicka jest skuta lodem od listopada do maja

Średnia temperatura wody latem waha się w zależności od miejsca, zazwyczaj wynosi około 18°C. W Polsce najmniej, czyli 14°C poczujemy w Kołobrzegu, a najwięcej - ok. 20°C w Pucku. Dla porównania, woda nad Morzem Śródziemnym ma temperaturę bliską 30°C

Temperatura to jeden z podstawowych parametrów fizycznych wody morskiej. Często jest ona wykorzystywana do obserwacji różnorodnych zjawisk, (np. upwellingu) zachodzących w danym akwenie.

Na tej stronie możemy na bierząco obserwować temperaturę morza Bałtyckiego i również wszystkich innych wód na świecie

Pod koniec lata temeratura wody w Bałtyku jest najwyższa

Zasolenie

Co wpływa na tak niewielkie zasolenie Bałtyku?

  • Utrudniona wymiana wód z oceanem, przez połączenie z Morzem Północnym wąskimicieśninami
  • dostarczanie dużej ilości słodkich wód przez prawie 250 rzek, np. Wisłę i Niemen

Średnie zasolenie wody w Morzu Bałtyckim wynosi i jest znacznie mniejsze niż średnie zasolenie wód oceanicznych, które wynosi ok. 35 ‰

7,5 ‰

  • niewielkie parowanie uwarunkowane niską temperaturą wody

- promil- jedna tysięczna

Najwyższe zasolenie jest w cieśninach duńskich i maleje ono w miarę oddalania się od oceanu

mapa zasolenia

Zwierzęta a zaosolenie

Życie w Bałtyku jest ubogie. W jego wodach żyje znacznie mniej gatunków niż w innych morzach jak np. sąsiednim Morzu Północnym. Dodatkowo ważną zależnością jest to, że liczba gatunków zmniejsza się w miarę przesuwania się od Kattegatu do zatok (Fińskiej i Botnickiej). Efekt ten spowodowany jest niższym zasoleniem w tamtych rejonach.

Zasolenie Bałtyku ma duży zakres, który sięga od 1 do 30 promili. Pozwala ono na występowanie w bałtyckich wodach różnych grup organi-zmów. Najliczniej znajdziemy w nich gatunki morskie o dużej tolerancji na zmiany zasolenia. Do takich zwierząt należą np. dorsz, czy . Poza nimi w Bałtyku pływają różne, typowo słonowodne zwierzęta jak np. , niektóre . Natomiast przy brzegach i w wysłodzonych zatokach znajdziemy słodkow- odne zwierzęta, czyli i

krewetka

śledź

podwój

kiełże.

okonia

płoć

MAPA

Fauna

Rybitwa

Delfin

Fitoplankton

Zooplankton

Foka

Mewa

Zoobentos

W Bałtyku żyje

Morświn

26

gatunków ryb morskich

Flora

Świat roślinny Morza Bałtyckiego jest ubogi zarówno jakościowo jak i ilościowo.Duży wpływ na jego ciągłe a pomniejszanie się mają a zanieczyszczenia.

W naszym morzu żyje prawdopodobnie 85 gatunków roślin. Są to głównie glony, zielenice, brunatnice, krasnorosty i rośliny kwiatowe

Na plażach odna- jdziemy rośliny pionierskie

W Bałtyku zamieszkuje kilka-naście gatunków krasnorostów.

Najważniejszą bałtycką brunatnicą jest morszczyn.

Bogactwa mineralne

Na dnie Bałtyku odkryto wiele surowców mineralnych, m.in. ropę naftową, gaz ziemny, kruszywa (żwir, piaski), bursztyny i minerały ciężkie

Na dnie Morza Bałtyckiego kryją się znaczne zasoby kruszyw takich jak głazy, żwiry, otoczaki czy piaski. Są one wykorzystywane m.in. w przemyśle budowlanym i eksploatowuje się je głównie przez Danię, Szwecję, Finlandię i Łotwę.

Ropa naftowa i gaz ziemny występują wzdłuż południowo-wschodnich wybrzeży Bałtyku, na głębokościach od 2 do 6 km. Najbardziej obiecujące złoża znajdują się w polskiej strefie ekonomicznej w rejonie na północ od Rozewia, gdzie w 1980 roku stanęła pierwsza platforma wiertnicza na Bałtyku. Jak na razie wydobycie ropy z tego złoża jest niewielkie. Obecnie prowadzone są dalsze poszukiwania ropy, także w innych rejonach Bałtyku, np. w strefie rosyjskiej w rejonie Kaliningradu.Zwykle ropie naftowej towarzyszą złoża gazu. W polskiej strefie odkryto 4 złoża, których potencjał wynosi od 7,5 do 10 mld m 3.

Polska część Bałtyku

Morskie wody wewnętrzne to część wód, wchodzących w skład powierzchni kraju. Są nimi m.in. Zalew Szczeciński, Zalew Wiślany i część Zatoki Gdańskiej. Innym obszarem Bałtyku, który jest zależny od Polski jest morze terytorialne, czyli pas wód o szerokości 12 mil morskich od brzegu. Polska decyduje o tym obszarze, ale statki innych państw mogą tędy przepływać na mocy prawa nieszkodliwego przepływu. Państwa posiadają również morską strefę ekonomiczną, w której mają wyłączen prawo do korystania z bogactw naturalnych.

morska strefa ekonomiczna

morze terytorialne

morskie wody wewnętrzne

Bursztyn

W Morzu Bałtyckim znajduje się wiele bursztynów. Te piękne kamienie występują bardzo licznie na naszych plażach. Bałtyk to jedno z największych jego złóż na świecie.Bursztyn występuje tu głównie wzdłuż południowych wybrzeży: w Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie i na Półwyspie Sambia w Rosji, gdzie znajduje się największa na świecie kopalnia bursztynu.

Nazwa bursztyn pochodzi z języka niemieckiego i oznacza kamień, który się pali

Bursztyn to kopalniana żywica, pochodząca z drzew iglastych

Od wieków bursztyn jest przedmiotem handlu. Wykorzystystuje się go w medycynie naturalnej i jubilerstwie.

Jak sprawdzić czy bursztyn jest prawdziwy

Jak inaczej mówiono o bursztynach

Czy są zawody w wyławianiu bursztynów

Ciekawostki

Zanieczyszczenia

Znaczne zanieczyszczenie Morza Bałtyckiego wpływa na zmniejszenie bioróżno-rodności jego flory i fauny. Zanika wiele roślin np. trawa morska, a populacja ryb spada.

Zanieczyszczenia przemysłowe

Ropa naftowa

Nadmierna eutrofizacja

Ścieki komunalne

Eutrofizacja skutki

Ocean Atlantycki

Nawozy sztuczne

Drogi wprowadzania zanieczyszczeń do Morza Bałtyckiego

Główne źródła zanieczyszczeń

Źródła lądowe

Źródła morskie

Porty

Port Hamina-Kotka (Finlandia)

Port Goeteborg (Szwecja)

Port Sankt Petersburg (Rosja)

Port Aarhus (Dania)

Port Kalingrad (Rosja)

Port Gdańsk (Polska)

Atrakcje

za granicą

Wyspa Rugia

Wyspy Alandzkie

Wyspa Gotlandia

Mierzeja Kurońska

Ryga

Kopenhaga

Atrakcje

w Polsce

Westerplatte

Park miniatur

Parki Narodowe

Aleja Gwiazd

Fokarium w Helu

Ogrody tematyczne

Klimat morski a zdrowie

Dobry wpływ wody morskiej i klimatu nadmorskiego na człowieka znany jest od wieków. Na drobroczynne działanie morza składa sie woda morska i jod. Większości ludzi wiadomo, że wakacje nad morzem to nie tylko udane miejsce na wypoczynek, ale także okazja, aby poprawić swoje zdrowie – zarówno psychiczne, jak i fizyczne.

Zdrowie psychiczne

Spacer

Jod

organizm

Skóra

ciekawostki

Dlaczego „Bałtyckie”?

legenda

Nazwa naszego morza pochodzi prawdopodobnie od starosłowiańskiego słowa „blato” oznaczającego zbiornik słonej wody. Stąd nazwy; polska Morze Bałtyckie, łacińska Mare Balticum, angielska Baltic Sea i tak dalej. Wszystkie wiążą się z tym samym słowem

W niektórych językach Bałtyk to Morze Wschodnie. Jest tak w przypadku szwedzkiej nazwy Östersjön, niemieckiej Ostsee czy niderlandzkiej Oostzee. Wyróżnia się Estonia, która nazywa Bałtyk morzem Läänemeri, czyli zachodnim. Jest to jednak logiczne, gdy spojrzymy na położenie geograficzne ich kraju.

Wraki

Kraje zdają sobie sprawę z niebezpieczeństw, które stwarzają statki na dnie morza i dlatego podejmują działania w kierunku wydobycia niebezpiecznego paliwa z wybranych wraków. Np. Finlandia jest w trakcie programu zarządzania wrakami, a Szwecja koordynuje badania i oczyszczanie wraków z substancji ropopochodnych oraz sieci widm. W Polsce - Instytut Morski w Gdańsku pracuje nad Ogólną Oczyszczalnia Wraków na Bałtyku.

Szacuje się, że w rejonie Bałtyku leży od 8 do 10 tysięcy wraków. Minimum 100 z nich to tak zwane wraki o wysokim priorytecie, w których mogą znajdować się znaczne ilości paliwa. To sprawia, że są one ogromnym zagrożeniem dla środowiska naturalnego

Czy tsunami?

Pierwsze tsunami miało miejsce w XV wieku w Darłowie i jest nam znane z z przekazów kronikarzy, którzy określali je "Morskim Niedźwiedziem".

Choć może wydawać się to dziwne, to tak, na Bałtyku naprawdę było tsunami i to nie jeden raz

Ta nazwa była prawdopodobnie związana z pomrukiem, który wywołuje nadejście tak wielkiej fali. Później tsunami zostało potwierzone przez badaczy na podstawie piasku o charakterystycznym uziarnieniu. Naukowcy twierdzą, że mogło być ono wynikiem trzęsienia ziemi, lub anormalnym układem ciśnień.

mapa

strona

film

Geologiczne poszukiwania śladów bałtyckiego tsunami prowadzono również w okolicach Kołobrzegu, który pojawia się w historycznych opisach morskiego kataklizmu. Niestety obszar ten jest bardzo trudny do zbadania.

Kule lodowe- skąd?

Jak powstały?

Powstały one dzięki nałożeniu się kilka czynników, które działały z dużą regularnością i przez długi czas. Najważniejszym z nich był kierunek wiatru, który przez ponad tydzień wiał z południowego wschodu. Był dość silny i wywołał falę o odpowiedniej wielkości, która powodowała toczenie bryłek lodu po brzegu, ale nie rozbijanie ich. W ten sposób tysiące lodowych kulek pojawiło się na plaży.

W styczniu tego roku nad Bałtykiem, na brzegu zatoki Puckiej, w okolicy Jastarni pojawiły się niesamowite lodowe kule

Kule powstały na granicy morza i lądu, czyli tam gdzie teraz leżą. Najczęściej było tak, że niewielki element, np. mały kawałek patyka lub niewielki kamień zostawał oblodzony. Potem toczył się po plaży, a bryzgi wody obmarzające na nim, powiększały bryłę lodową. Jej regularny kształt wynika z tego, że fala toczyła tę kulę do plaży.

Bałtyk wpław

W sierpniu 2017r. Polak Sebastian Karaś jako pierwszy przepłynął całe morze Bałtyckie wpław.

Wystartował z plaży w Kołobrzegu i po 28 godzinach i 30 minutach dopłynął do wyspy Bornholm, pokonując dystans 100 km.

Kiedy płynął, miał cały czas wsparcie swojego zespołu, który asekurował go z łodzi. W regularnych odstępach podawano mu jedzenie za pomocą specjalnego kija

Było to drugie podejście Polaka do zrealizowania tego wyzwania. Pierwsze, które miało miejsce w 2016 roku, musiał niestety przerwać po 8 godzinach ze względu na problemy z żołądkiem.

Thanks!

grafika Google podręcznik do geografii klasa 7 Nowa Era google Maps https://naszbaltyk.pl/historia-baltyku/ https://naturalniebaltyckie.pl/edukacja/co-warto-wiedziec-o-baltyku https://naturalniebaltyckie.pl/edukacja/co-warto-wiedziec-o-baltyku https://naturalniebaltyckie.pl/edukacja/co-warto-wiedziec-o-baltyku https://naszbaltyk.pl/bioroznorodnosc/ https://pl.wikipedia.org/wiki/Morze_Ba%C5%82tyckie https://apartamentydarlowko.pl/blog/bursztyn-nad-baltykiem-kiedy-i-gdzie-go-szukac/ https://naszbaltyk.pl/zanieczyszczenia/ https://www.panorama-morska.pl/blog/rehabilitacja-nad-morzem/klimat-morski-a-zdrowie i wiele więcej...

Źródła