Sejm i Senat RP

Presentation

Sejm i Senat RP

Władza ustawodawcza w Polsce

Senat RP

Sejm RP

W Polsce władzę ustawodawczą sprawuje parlament, który jest dwuizbowy. Składa się z Sejmu RP i Senatu RP. Polski parlament ma charakter dwuizbowości nierównorzędnej, co oznacza dominację sejmu na senatem.

100

460

senatorów

posłów

Funkcje polskiego parlamentu

ustrojodawcza

kreacyjna

ustawodawcza

kontrolna

Wybory do sejmu i senatu

Zasady prawa wyborczego w Polsce

• Sejm i senat są wyłaniane w wyborach powszechnych na czteroletnie kadencje.
• Czynne prawo wyborcze mają obywatele, którzy w dniu wyborów ukończyli 18 lat, natomiast bierne prawo wyborcze przysługuje po ukończeniu 21 lat do wyborach do sejmu i 30 w wyborach do senatu.
• Wybory przeprowadza Państowa Komisja Wyborcza
• Głosowania odbywają się w stałych obwodach na terenie gmin oraz w szpitalach, zakładach karnych, za granicą oraz na polskich statkach

Zasada bezpośrednioości

Zasada powszechności

Zasada równości

Zasada tajności

wszyscy obywatele, którzy ukończyli 18 rok życia mają prawo głosować.

Obywatele powinni głosować osobiście (są odstępstwa od tej zasady, np. jak ktoś jest niepełnosprawny, chory, to może zagłosować za niego pełnomocnik).

każdy wyborca może oddać jeden głos, a głos każdego obywatela jest tak samo ważny.

Wybory są tajne, głos obywatela oddany w wyborach nie może zostać ujawniony.

Wybory do sejmu - system proporcjonalny

• Wybory do sejmu są powszechne, równe, bezpośrednie, tajne i proporcjonalne.
• 460 posłów wyłania się w wielomandatowych okręgach wyborczych. W każdym z nich minimum 7.
• Prawo zgłaszania list kandydatów mają komitety wyborcze partii politycznych, koalicje ugrupowań politycznych oraz komitety wyborców.
• Na każdej liście udział kobiet i mężczyzn musi wynosić minimum 35 %.

W wyborach do Sejmu RP obowiązuje próg wyborczy czyli minimalny procent poparcia dla damegp ugrupowania w skali kraju, który uprawnia do otrzymania mandatów. Wynosi on:

• 5 % dla partii politycznych
• 8% dla koalicji

W Polsce w wyborach do sejmu liczbę głosów na mandaty przelicza się metodą d'Hondta. Aby dowiedzieć się jak ona działa, obejrzyj filmik.

Podział Polski na wielomandatowe okręgi wyborcze do Sejmu RP

Wybory do senatu - system większościowy (JOW)

• Wybory do senatu są powszechne, równe, tajne, bezpośrednie i większościowe.
• Kraj jest podzielony na 100 jednomandatowych okręgów wyborczych.
• Zwycięzcą wyborów w każdym okręgu jest ten, który otrzymał największą liczbę głosów i tylko on zostaje Senatorem RP.
• Kandydaci na Senatora RP nie muszą reprezentować żadnego ugrupowania politycznego.

Który system wydaje się lepszy? Większościowy (JOW) czy proporcjonalny? 2

Podział Polski na jednomandatowe okręgi wyborcze do Senatu RP

Wyniki i podział mandatów do Sejmu RP - wybory 2019

Wyniki i podział mandatów do Senatu RP - wybory 2019

PiS - 48 mandatów

KO - 43 mandaty

PSL - 3 mandaty

Lewica - 2 mandaty

niezależni - 4 mandaty

Organy Sejmu i Senatu RP

organy regulaminowe

organy konstytucyjne

Marszałek Sejmu/Senatu

Prezydium Sejmu/Senatu

Konwent Seniorów

komisje sejmowe/senackie

Marszałkowie

• Marszałkowie kierują pracami izb. Wyróżniamy Marszałka Sejmu RP i Marszałka Senatu RP.
• Marszałkami zostają zazwyczaj przedstawiciele najliczniejszego ugrupowania w danej izbie.
• Marszałka zastępują wicemarszałkowie.
• Do zadań marszałków należy kierowanie pracami izby, reprezentowanie jej, stanie na straży prawa i godności, zwoływanie posiedzeń.

Elżbieta Witek - Marszałek Sejmu RP

Tomasz Grodzki - Marszałek Senatu RP

Prezydium sejmu i senatu oraz Konwent Seniorów

Marszałkowie i wicemarszałkowie tworzą prezydia.

Konwenty Seniorów to organy zapewniające współdziałanie klubów i kół parlamentarnych. Tworzą je marszałkowie, wicemarszałkowie oraz przedstawiciele organizacji zrzeszających posłów i senatorów

• Prezydium Sejmu ustala plan pracy izby, opiniuje sprawy wniesione przez marszałka, organizuje współpracę między komisjami i koordynuje ich działania.
• Prezydium Senatu ma mniejsze kompetencje, zadania senatu samodzielnie ustala marszałek.

Komisje

Komisje stałe - istnieją przez całą kadencję izby. Ich funkcjonowanie przewiduje regulamin (np. Komisja Sprawiedliwości).

Komisje to zespoły parlamentarzystów utworzone w celu rozpatrywania spraw przekazanych im przez odpowiednie izby parlamentu. Komisje dzielimy na stałe i nadzywczajne.

Specyficznym typem komisji jest komisja śledcza. Może zostać ona powołana przez sejm dla zbadania danej sprawy. Ma iprawnienia nie tylko wobec organów państwowych, ale nawet osób fizycznych.

Komisje nadzwyczajne - powoływane doraźnie przez sejm lub senat w celu wykonania danego zadania.

Głosowanie w polskim parlamencie

Kworum to określona liczba członków danej izby, któych obecność jest niezbędna w głosowaniu, aby było ono ważne. Jest to połowa ustawowej liczby członków danej izby.

większość zwykła

• Kworum w Sejmie RP - 230 posłów
• Kworum w Senacie RP - 50 senatoruów

większość kwalifikowana

większość bezwględna

Droga ustawy od inicjatywy do wejścia w życia (kliknij)

Parlamentarzyści

Mandat parlamentarny to upoważnienie do reprezentowania wyborców. W Polsce obowiązuje koncepcja mandatu wolnego, co oznacza, że posłów i senatorów nie obowiązują instrukcje ich wyborców.

Ugrupowania polityczne w sejmie i senacie tworzą kluby i koła.

• Klub poselski może założyć co najmniej 15 posłów, a klub senacki co najmniej 7 senatorów.
• Koło poselskie liczy co najmniej 3 posłów, a koło senackie 3 senatorów.

W klubach ustala się wspólne stanowisko dotyczące określonej sorawy oraz kierunki ogólnych działań politycznych. Ugrupowania wprowadzają często w tym celu dyscyplinę partyjną.

Kiedy mandat wygasa?

Immunitet parlamentarzysty

Immunitet parlamentarny - wynikający z Konstytucji RP przywilej posłów i senatorów, polegający na ograniczeniu lub wykluczeniu możliwości postawienia ich przed sądem. W Polsce występują dwa rodzaje immunitetu: formalny i materialny.

Immunitetem materialnym objęta jest działalność parlamentarzystów wchodząca w zakres sprawowania mandatu. Chroni on parlamentarzystę również po zakończeniu kadencji.

Immunitet może zostać uchylony wyłącznie za zgodą Sejmu RP w przypadku posłów i Senatu RP w przypadku senatorów. Dopiero wtedy mogą zostać oni pociągnięci do odpowiedzialności karnej.

Immunitet formalny obejmuje zakaz pociągnięcia parlamentarzysty do odpowiedzialności karnej. Obowiązuje podczas trwania kadencji. Np. nie może zostać aresztowany przez policję, otrzymać mandatu.

Zgromadzenie Narodowe

Odebranie przysięgi od nowo wybranego Prezydenta RP

Zgromadzenie Narodowe - tworzą wspólnie obradujący posłowie i senatorowie. Zwołuje je Marszałek Sejmu w porozumieniu z Marszałkiem Senatu w czterech sytuacjach określonych w Konstytucji RP.

Uznanie trwałej niezdolności prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia (wymagana większość 2/3 ustawowej liczby członków)

Wysłuchanie orędzia Prezydenta RP

Postawienie prezydenta RP w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu. (wymagana większość 2/3 ustawowej liczby członków)

Notatka do zeszytu

Władza ustawodawcza w Polsce: Sejm RP - 460 posłow Senat RP - 100 senatorów

pojęcia: immunitet parlamentarny - ograniczenie odpowiedzialności karnej parlamentarzystów Mandat parlamentarny - upoważnienie do reprezentowania wyborców. Zgromadzenie Narodowe - tworzą wspólnie obradujący posłowie i senatorowie. kworum - liczba parlamentarzystów konieczna, aby głosowanie było ważne (50% ustawoej liczby

- Wybory do Sejmu RP - system proporcjonalny - Wybory do Senatu RP - system większościowy

Funkcje parlamentu: - ustrojodawcza - prawodawcza - kontrolna - kreacyjna

organy Sejmu i Senatu RP - marszałkowie - komisje - prezydium - konwent seniorów