Pan Tadeusz - księga VI

SPOTKANIE Z LEKTURĄAdam Mickiewicz "PAN TADEUSZ"

Temat: Księga VI: Zaścianek.

Monika Szkliniarz

KSIĘGA VI. ZAŚCIANEKTreść: Pierwsze ruchy wojenne zajazdu - Wyprawa Protazego - Robak z panem Sędzią radzą o rzeczy publicznej - Dalszy ciąg wyprawy Protazego, bezskutecznej - Ustęp o konopiach - Zaścianek szlachecki Dobrzyn - Opisanie domostwa i osoby Maćka Dobrzyńskiego

PISMO SĘDZIEGO

Zaścianek - osada szlachecka (jedna chata wraz z zabudowaniami gospodarczymi) zamieszkana przez ubogą szlachtę, nieposiadającą chłopów i własnoręcznie uprawiającą swoją ziemię.

Sędzia napisał pozew sądowy przeciwko Hrabiemu o skrzywdzenie honoru i używanie obelżywych wyrazów, zaś przeciw Gerwazemu o napaść. Pozew ma dostarczyć Woźny Protazy. Adresat nie otrzymał jednak dokumentu, gdyż Protazy nie zastał nikogo - dwór był pusty, wszędzie leżała porozrzucana broń.

ROZMOWA KSIĘDZA ROBAKA Z SĘDZIĄ

Gdy Protazy ruszył zanieść pozew,w tym czasie do Soplicowa przybył ksiądz Robak. Ksiądz Robak opowiada Sędziemu o bliskiej wojnie, o wojskach francuskich, o potrzebie wywołania powstania na tyłach wroga. W tym, według bernardyna, jako sojusznik może pomóc Hrabia, gdyż ma posłuch w okolicy. Sędziego wzrusza wieść o wojnie, ale zgodę z Hrabią uczyni tylko wtedy, jeśli ten go przeprosi.Ksiądz Robak przybył do Soplicowa, by porozmawiać z Sędzią o Telimenie, która miesza Jackowe szyki, kokietując Tadeusza i Hrabiego. Bernardyn krytykuje romans Tadeusza z Telimeną, gdyż Młody Soplica powinien poślubić Zosię i w ten sposób pogodzić zwaśnione rody, tak by majątek wrócił do prawowitych właścicieli. Prosi Sędziego, by nie wszczynał kolejnej awantury z Hrabią, bo są ważniejsze sprawy do załatwienia. Sędzia jednak nawet nie chce słyszeć o zgodzie. Sędzia w rozmowie z księdzem Robakiem wyznaje, że właściwie nie znał swego brata Jacka i niewiele wie o jego niechlubnej przeszłości (określa jego życie jako "życie hajdamackie"), gdyż w tym czasie pobierał nauki w jezuickiej szkole.

ROZMOWA KSIĘDZA ROBAKA Z SĘDZIĄ

Ksiądz Robak zapowiada wojnę o Polskę. Opowiada o wojskach francuskich, o potrzebie wywołania powstania na tyłach wroga. Napoleon wraz z wojskami dowodzonymi przez gen. Dąbrowskiego ma wskrzesić ojczyznę. Słowa księdza Robaka wzruszyły Sędziego, ale zgodę z Hrabią jest gotów uczynić wyłącznie pod warunkiem, że magnat go przeprosi. Ksiądz Robak namawia Sędziego, by stanął on na czele powstania na Litwie. Pomysł ten zostaje przyjęty przez Soplicę z entuzjazmem. Ksiądz Robak uważa, że Hrabia w gruncie rzeczy jest człowiekiem prawym, patriotą, ma posłuch w okolicy i może się przydać jako sojusznik.

MACIEJ DOBRZYŃSKI - MACIEK NAD MAĆKAMI

Wiek: 72 lata. Wygląd: silny, żwawy starzec niskiego wzrostu. Przeszłość: dawniej był konfederatem barskim, rębaczem Kościuszkowskim, potem stronnikiem królewskim. Znał się z Tyzenhauzem, jednym z wybitnych działaczy królewskiego obozu reform. Gdy król przyłączył się do Targowicy, Maciek odszedł ze stronnictwa. Przeszedł przez wiele partii, lubił wojnę, bitwy, zawsze podążał w obronie ojczyzny. Nienawidził Moskali do tego stopnia, że gdy dokonali zaboru - został w domu. Ostatni raz wojował pod wodzą Ogińskiego we Wilnie, obydwaj byli pod Jasińskim, razem walczyli na wałach Pragi, gdzie Maciek obronił Pocieja swoim ciałem. Przydomki: Kurek na kościele, Zabok, Królik (ponieważ z zamiłowaniem hodował te zwierzęta), Rózeczka (tak jak jego szabla), Maciek nad Maćkami. Charakter: sprawiał wrażenie ubogiego prostaka, ale w rzeczywistości był bardzo mądry, znał się na prawie, procesach, układach, na historii swojego kraju rodzinnego. Wszyscy słuchali jego rad, liczyli się z jego zdaniem.

Dziękuję za udział w lekcji.