Kryzys Rzeczypospolitej w XVII wieku - kl.6

Kryzys Rzeczypospolitej w XVII wieku

XVII w.

XVIII w.

XVI w.

1668 r.

1652 r.

pierwsze zerwanie obrad sejmu

abdykacja Jana kaziemierza

Przyczyny kryzysu

- wojny z Turcją, Szwecją i Rosją osłabiły kraj - panował głód, szalały epidemie chorób - Rzeczpospolita utraciła 4 miliony obywateli oraz jedną trzecią część swojego terytorium

- załamaniu uległ handel - upadły na znaczeniu miasta, - zniszczono folwarki, dwory, pałace i ine dobra szlacheckie - szlachta zwiększyła chłopom wymiar pańszczyzny

Przejawy kryzysu

- spadek cen zboża w Europie pogłebił kryzys gospodarczy, w skutek którego skarb był pusty - brakowało pieniędzy na utrzymanie armii - zmniejszyła się rola sejmu z powodu stosowania zasady liberum veto

W podejmowaniu uchwał sejmowych obowiazywała zasada jednomyślności tzn. że sprzeciw choćby jednego posła zrywał obrady sejmu. Po raz pierwszy doszło do takiej sytuacji w 1652 roku, kiedy sejm został zerany przez posła Władysława Sicińskiego

- w wyniku częstego zrywania sejmu nie przeprowadzano żadnych reform - dochodziło to tego, że niektórzy z magnatów czy przedstaweiciele obcych państw, którzy nie chcieli reform, przekupywali posłów, aby zrywali sejmy

- władza królewska była coraz słabsza i coraz bardziej ograniczona - wobec prób podejmowania reform przez niektórych królów organizowano rokosze, czyli zbrojne wystwpnienia szlachty przeciwko królowi

Próba reformy wolnej elekcji, poprzez wybór króla za panowania żyjącego władcy, aby uniknąć okresu bezkrólewia, zakończyła się dla króla Jana Kazimierza rokoszem szlachty pod wodzą Jana Lubomirskiego

W efekcie rokoszu wybuchła wojna (1665-1666), która zakończyła się wygnaniem hetmana. Natomiast król Jan Kazimierz w 1668 r. abdykował, tzn. zrzekł się tronu.

Podsumowanie

Słabość ustroju demokraji szlacheckiej: - szlachta dbając jedynie o własne interesy, nie troszczyła się o sprawy państwa - nie dostrzegano, że nadużywanie zasady liberum veto oraz przesadna troska o przywileje szlacheckie, prowadza do głebokiego kryzysu w państwie

Dziękuję za uwagę