DZIELIMY WYRAZY ODMIENNE

dzielimy wyrazy odmienne

TITLE your section here

Na rozgrzewkę

Ulubionym kwiatem mojej siostry jest Nigdy nie widziałam tak wielkiej Mogę przygladać się tej bez końca. Widzę czerwoną Najbardziej lubię pączki z zapomniałam o , którą położyłam na krześle. Piękna , masz dużo kolców!

Uzupełnij podane zdania rzeczownikami róża w odpowiednich formach. Zapisz te słowa w zeszycie, jedno pod drugim. Co różni, a co łączy wypisane formy?

róża róży róży różę różą róży różo

W każdym wyrazie, który się odmienia występują temat i końcówka

Temat to stała część wyrazu, która zostaje po odzieleniu końcówki. Powtarza się podczas odmiany.

Końcówka to część wyrazu, która zmienia się w trakcie jego odmiany.

Przykłady

Temat i końcówki czasownika myć w czasie teraźniejszym

Temat i końcówki rzeczownika tablica

Przykład

Uwaga!

W niektórych formach nie ma końcówki, czyli cały wyraz jest tematem. Brak końcówki oznaczamy znakiem Ø i nazywamy końcówką zerową.

Przećwiczmy to!

Zad. 3, str. 89 (wykorzystaj czasowniki czasu teraźniejszego)

Zad. 1, str. 88

Nowa wiadomość

Podczas odmiany wyrazów w temacie mogą zachodzić oboczności, czyli wymiana jednych głosek na inne. Tematy, w których zachodzą takie wymiany, to tematy oboczne.

M. stół|Ø D. stoł|u C. stoł|owi B. stół|Ø N. stoł|em Ms. stol|e W. stol|e

Tematy oboczne: stół-; stoł-; stol- oboczności: ó : o; ł : l

Uwaga!

nne przykłady oboczności

Oboczność może też polegać na zaniku samogłoski, a więc na jej wymianie na Ø . Na przykład: sen - snu ( e : Ø ) budynek - budynku ( e : Ø )

dąb| Ø - dęb|u oboczność ą : ę (samogłoska ą wumieniła się na samogłoskę ę) ręk|a - ręc|e oboczność k : c nog|a - nodz|e oboczność g : dz mam|a - mami|e oboczność m : mi brat| Ø - braci|e oboczność t : ci

Przećwiczmy to!

Zad. 5, str. 89

Zad. 4, str. 89