Zawisza Czarny

presentacja

Zawisza Czarny i bitwa pod Grunwaldem

Kilka faktów na temat Zawiszy Czarnego...

• był najsłynniejszym polskim rycerzem;
• żył w przełomie XIV i XV wieku,
• walczył podczas wojen w obronie ojczyzny;
• Pochodził z Garbowa (wieś ta leży ok. 10 km od Sandomierza w gminie Gwikowy);
• pieczętował się herbem Sulima

Na dziejszej lekcji dowiesz się...

• dlaczego Zawisza Czarny jest uważany za wzór rycerza;

• kiedy odbyła się Bitwa pod Grunwaldem i jakie wojska w niej uczestniczyły;

• jakie były skutki bitwy pod Grunwaldem.

Zawisza Czarny...

• był przedstawicielem szlachty średniej, zajmował się królewskimi stadninami koni na terenie województwa sandomierskiego;
• miał dwóch braci:Jana Farureja i Piotra Kruczka;
• zanim doszedł do mistrzostwa w kunszcie rycerskim przechodził typowe szkolenia, przygotowujące go do stanu rycerskiego;
• służył na dworach rycerskich książęcych i królewskich (związany był z władcą dworu Niemiec i Węgier), gdzie zdobywał wiedzę i niezbędne umiejętności;
• wielkrotnie brał udział w wyprawach przeciwko Turkom, występując wraz ze swoim bratem Farurejem w szeregach rycerstwa europejskiego, ściąganego na te wyprawy przez Zygmunta Luksemburskiego.

Zastanów się, w jakich sytuacjachmożemy powiedzieć:"polegać na kimś, jak na Zawiszy"

Zawisza Czarny przez wiele lat należał do zaufanych współpracowników Władysława Jagiełły. Towarzyszył królowi w podróżach do sąsiednich krajów. Także sam jako wysłannik polskiego władcy odbywał poselstwa do obcych monarchów. W 1409 r. kiedy dowiedział się, że Polsce i Litwie grozi nowa wojna z zakonem krzyżackim, powrócił do ojczyzny.

Obie armie - krzyżacka i polsko-litewska - stanęły naprzeciwko siebie 14 lipca 1410 r. na polach niedaleko wsi Grunwald. Wojska króla Jagiełły spokojnie czekały. Za to mistrz krzyżacki Ulryk von Jungingen był bardzo niecierpliwy. Aby skłonić polskiego króla do bitwy, wysłał do niego swoich posłańców - heroldów, którzy wręczyli Jagielle podarunek.

Bitwa zaczeła się około południa i trwała do wieczora. Przed walką polscy rycerze odśpiewali - pieśń religijną śpiewaną przy ważnych okazjach. Walka była zażarta. Przez kilka godzin mistrz zakonu krzyżackiego nie brał w niej udziału. Dopiero gdy uznał, że ma przed sobą wszystkie wojska Polski i Litwy, postanowił roztrzygnąć bitwę jednym uderzeniem. Poprowadził do ataku najlepsze oddziały zakonu. Jednak Jagiełło miał jeszcze rezewry jazdy i piechoty. Ich natarcie przesądziły o wyniku wojny. Bitwa zakończyła się straszliwą klęską wojsk zakonnych. Poległo ok 200 tysięcy Krzyżaków, wśród nich wielki mistrz Urlich von Jungingen.

"Bogurodzicę"

Kiedy obie armie ruszyły do boju, rozpoczęła się jedna z największych średniowiecznych bitew w historii - w walce starło się prawie40 tysięcy rycerzy i wojowników. Bitwa pod Grunwaldem trwała około6 godzin. Wojska polskie podzielone były na 50 oddziałów, z których każdy miał swoją chorągiew. Stąd oddziały te nazywano chorągwiami. Były one wspierane przez 40 chorągwi litewskich. Po stronie polsko-litewskiej walczyli także, między innymi, Czesi, Szwajcarzy, Tatarzy, Rusini. Krzyżacy wystawili do boju 51 chorągwi, w tym rycerzy zaproszonych z różnych krajów, między innymi takich jak: Czechy, Węgry, Niemcy, Szwajcaria, Francja, a nawet daleka Anglia.

Skutki bitwy pod Grunwaldem

Bitwa pod Grunwaldem była jedną z największych batalii średniowiecznej Europy. Co prawda nie udało się zdobyć Malborka i odebrać Pomorza Gdańskiego, ale została złamała krzyżacką potęgę. Pomimo tego, że wojny z Krzyżakami toczyły się jeszcze wiele lat, przestali oni zagrażać Polsce i Litwie.

Notatka

15 lipca 1410 r. - bitwa pod Grunwaldem Sobór- zgromadzenie biskupów całego świata obradujące pod przewodnictwem papieża.