sumienie i jego kształtowanie technikum

sumienie i jego kształtowanie

MODLITWA, SŁOWO BOŻE, RODZICE,

PRZYJACIELE, SUMIENIE, DEKALOG

Wszyscy jesteśmy zobowiązani do dobrego życia, a w sposób szczególny my, chrześcijanie, bowiem Chrystus uczy nas, że najważniejsza jest miłość. Żeby kochać i być dobrym, trzeba dokonywać odpowiednich wyborów.– Co jest pomocą do dobrego życia?– Co pomaga w dokonywaniu właściwych wyborów?

KSZTAŁTOWANIA SUMIENIA

Zanim sumienie da w życiu człowieka o sobie znać w pełni swej funkcji, istnieją tzw. formy świadomości przedmoralnej. Są to:

ŚWIADOMOŚĆ PSYCHOLOGICZNA

(do około czwartego roku życia)

polega na rejestrowaniu faktów, ale bez dokonywania oceny moralnej (czy jest to dobre,czy złe).

ŚWIADOMOŚĆ PRAWNA

(piąty do siódmego roku)

to jest dobre, co jest nakazane (ewentualnie nagrodzone), natomiast złe jest to, co jest zabronione (czy karane), bez wnikania w istotę rzeczy.

ŚWIADOMOŚĆ SPOŁECZNA

(rok siódmy do dziesiątego )

łączy się z faktem życia we wspólnocie i polega na przejmowaniu pewnych wzorców zachowania, bezgłębszej ich analizy. Dziecko przejmuje wzorce zachowania od dorosłych, od innych dzieci, jest podatne na naśladowanie zachowań bohaterów filmowych, baśniowych.

Przedstawione formy świadomości przedmoralnej są charakterystyczne dla dziecięcego okresu życia, z których się wyrasta. Na progu dorosłości pojawiasię bowiem świadomość moralna, czyli sąd sumienia.

Niektórzy z dorosłych mogą się zatrzymać na etapie świadomości przedmoralnej. Przyjrzyjmy się teraz, jak poszczególne formy świadomości przedmoralnej przejawiają się w życiu ludzi dorosłych.

świadomość przedmoralna

świadomość przedmoralna

psychologiczna prawna społeczna

brak dokonywaniaoceny

kierowanie się literąprawa, bierne naśladowanie zachowaniainnych

kierowanie się opiniąinnych, opinią społeczną

Miarą dojrzałości jest kierowanie się sądem sumienia.

KKK 1777 Sumienie moralne (Por. Rz 1, 32. obecne we wnętrzu osoby nakazuje jej w odpowiedniej chwili pełnić dobro, a unikać zła. Osądza ono również konkretne wybory, aprobując te, które są dobre, i potępiając te, które są złe (Por. Rz 1, 32). Świadczy ono o autorytecie prawdy odnoszącej się do najwyższego Dobra, do którego osoba ludzka czuje się przyciągana i którego nakazy przyjmuje. Człowiek roztropny słuchając sumienia moralnego, może usłyszeć Boga, który mówi.KKK 1778 Sumienie moralne jest sądem rozumu, przez który osoba ludzka rozpoznaje jakość moralną konkretnego czynu, który zamierza wykonać, którego właśnie dokonuje lub którego dokonała. Człowiek we wszystkim tym, co mówi i co czyni, powinien wiernie iść za tym, o czym wie, że jest słuszne i prawe. Właśnie przez sąd swego sumienia człowiek postrzega i rozpoznaje nakazy prawa Bożego: Sumienie jest prawem naszego ducha, ale go przewyższa; upomina nas, pozwala poznać odpowiedzialność i obowiązek, obawę i nadzieję... Jest zwiastunem Tego, który tak w świecie natury, jak i łaski, mówi do nas przez zasłonę, poucza nas i nami kieruje. Sumienie jest pierwszym ze wszystkich namiestników Chrystusa (J. H. Newman, List do księcia Norfolku, 5).

W sumieniu człowiek odkrywa …………………….., którego sam nie stanowi. Jego dawcą jest …………….. Rola więc sumienia sprowadza się do …………………………….. temu prawu. Taka postawastanowi o …………………… człowieka. Tak więc sumienie staje się …………………………….. wierności lub niewierności prawu Bożemu.

prawo

Bóg

posłuszeństwa

godności

osądem

Naucz mnie, Panie, Twej drogi,bym postępował według Twojej prawdy;skłoń moje serce ku bojaźni przed Twoim imieniem! Zbadaj mnie, Boże, i poznaj me serce;doświadcz mnie i poznaj moje troski, i zobacz, czy nie podążam drogą nieprawości,a prowadź mnie drogą odwieczną!

Ps 86,11

Ps 139,23-24

Sumienie nie jest dane człowiekowi jako sprawność od razu doskonała. Stąd musi być otoczone troską i nieustannie formowane. Człowiek powinien słuchać głosu swojego sumienia. Ale może się zdarzyć, że i tak robi źle. Wynika to z faktu, że może mieć sumienie ukształtowane nieprawidłowo. Ktoś taki bez większych skrupułów może krzywdzić innych i siebie.– Co może mieć wpływ na deformację sumienia?Obowiązkiem wszystkich ochrzczonych jest dbać o kształtowanie swojego sumienia. Należy troszczyć się o nie tak, aby wskazywało dobrą drogę, pielęgnować, abyśmy umieli odróżnić dobro od zła. Powrót do Boga jest zawsze możliwy. Jeśli nawet człowiek zgrzeszy, to sumienie może mu pomóc w nawróceniu, bowiem w nim człowiek odczuwa potrzebę Boga, a gdy odejdzie od Niego – tęskni za Nim. Można więc powiedzieć, że sumienie daje nam znak, żebyśmy byli blisko Boga i trwali przy Nim, bo to jest podstawą szczęścia. Gdy natomiast się od Niego oddalamy – błądzimy w swoich grzechach to czujemy niepokój. Nawrócony grzesznik czuje „lekkość w sercu” i radość.

Jak kształtować swoje sumienie?

• modlić się
• korzystać z sakramentu pokuty
• karmić się Eucharystią
• praktykować częsty rachunek sumienia
• systematycznie czytać Pismo Święte
• unikać okazji do grzechu

- W jaki sposób dbasz o kształtowanie swojego sumienia?– Jakie czynniki mogą deformować twoje sumienie?– Co w twoim życiu jest zagrożeniem dla prawidłowo ukształtowanego sumienia?– Jakie ryzyko wypływa dla ciebie z deformacji sumienia?– Jak często korzystasz z sakramentu pokuty?– Jak często przyjmujesz Pana Jezusa w Komunii świętej?– W jakim przebywasz towarzystwie?– Czego dobrego możesz nauczyć się od ludzi, z którymi przebywasz?– Czy twoje zachowanie, słowa, gesty nie są dla kogoś zgorszeniem?– Czego dobrego mogą nauczyć się od ciebie ludzie, z którymi przebywasz?– Jak często przeprowadzasz rachunek sumienia?– Jak często rozważasz słowo Boże?– Co w twoim życiu jest szukaniem mądrości serca?– Jakie cechy człowieka o prawidłowo ukształtowanym sumieniu udało ci się wypracować?