Czas przeszły Perfekt w języku niemieckim

Czas przeszły Perfekt

Spis treści

1. Do czego służy czas przeszły Perfekt?
2. Jak tyworzymy czas przeszły Perfekt?
3. Czas przeszły Perfekt czasowników obcego pochodzenia i czasowników regularnych nierozdzielnie złożonych?
4. Jak tworzymy imiesłów czasu przeszłego czasowników modalnych i nieregularnych?
5. Jak tworzymy imiesłów czasu przeszłego czasowników mocnych?
6. Jak tworzymy Partizip Perfekt czasowników nieregularnych rozdzielnie złożonych?
7. Kiedy używamy czasownika posiłkowego "sein"?
8. Kiedy używamy czasownika posiłkowego haben?
9. Perfekt z haben i z sein.

CZAS PRZESZŁY PERFEKT pozwala opowiadać (najczęściej w języku mówionym) o wydarzeniach z przeszłości. Jest czasem złożonym; informuje on o tym co było, co się wydarzyło, co ktoś zrobił. Czas przeszły Perfekt jest czasem złożonym - składa się z czasownika posiłkowego haben lub sein w czasie teraźniejszym, które są odmieniane oraz z imiesłowu czasu przeszłego (Partizip II), który jest formą nieodmienną i występuje (w zdaniach oznajmujących i pytających) na końcu zdania. haben lub sein + Partizip II np.: Ich bin ... gefahren - Ich bin mit dem Bus gefahren. Ich habe... gesagt - Ich habe dir nichts gesagt.

Jak tworzymy Partizip Perfekt (Partizip II) czyli imiesłów czasu przeszłego czasowników słabych? Większość czasowników słabych tworzy Partizip II dodając do tematu czasownika przedrostka ge- i końcówki -t lub -et: ge + temat + -t lub -et (jeżeli temat czasownika kończy się na d, t, m,n) np. machen - gemacht fragen - gefragt Der Lehrer hat die Kinder gefragt. Die Firma hat das Haus 2 Jahre lang gebaut. Ich habe auf dich 3 Stunden gewartet.

Czasowniki słabe o zakończeniu -ieren (tzw. obcego pochodzenie) oraz czasowniki nierozdzielnie złożone nie otrzymują przedrostka ge:temat czasownika + końcówka -t np. Ich habe an der Uni studiert. Peter hat die See fotografiert. Ich habe ein Buch bestellt. Er hat die Aufgabe erklärt. Czasowniki nierozdzielnie złożone rozpoczynają się od następujących przedrostków: be-, ge-, ent-, emp-, er-, miss-, ver-, zer-.

Partizip II czasowników rozdzielnie złożonych Czasowniki słabe, złożone rozdzielnie otrzymują końcówkę -t oraz przedrostek ge-, który występuje w środku między przedrostkiem a czasownikiem: przedrostek + ge + temat + -t np. Ich habe das Buch auf die Seite 156 aufgemacht.

Imiesłów czasu przeszłego czasowników modalnych i nieregularnych Imiesłów czasu przeszłego czasowników modalnych i nieregularnych tworzy się tak samo, jak czasowników słabych z grupy pierwszej (wollen, sollen), u reszty zmianie ulega samogłoska rdzenna: ge- + temat+ -t

wollen - gewolltkönnen - gekonnt müssen -gemusst sollen - gesollt dürfen - gedurft mögen - gemocht bringen - gebracht haben - gebabt wissen - gewusst

Imiesłów czasu przeszłego czasowników mocnych Imiesłów czasu przeszłego czasowników mocnych tworzy się przez dodanie do tematu przedrostka ge- i końcówki -en (często występuje zmiana samogłoski rdzennej): ge- + temat + końcówka -en np. Ich bin in die Stadt gefahren.

Partizip Perfekt czasowników nieregularnych rozdzielnie złożonych Czasowniki mocne nierozdzielnie złożone nie otrzymują przedrostka ge- (lecz zmianie może ulec samogłoska rdzenna zawarta w temacie czasownika), ale otrzymują końcówkę -en , np. Ich habe das Thema mit ihm besprochen. Ich habe von dem Test in Mathe vergessen. Ich habe die Vase zerbrochen. Przy czasownikach mocnych rozdzielnie złożonych przedrostek ge- występuje między przedrostkiem czasownika a czasownikiem: przedrostek + ge + temat ze zmianą + -en np. Ich bin um 9 Uhr aufgestanden.

Kiedy używamy czasownika posiłkowego "sein"? ZMIANA miejsca. Ich bin nach Wien gefahren. (Pojechałem do Wiednia.) Ich bin ins Wasser gefallen. (Wpadłem do wody.) ZMIANA stanu Ich bin wieder 2 cm gewachsen. (Urosłem znów 2 cm.) Es ist nichts passiert. ( Nic się nie stało.) Das Wasser ist gefroren. (Woda zamarzła). Die Blume ist aufgeblüht (Kwiat rozkwitł).

Perfekt z sein tworzą następujące grupy czasowników: • czasowniki nieprzechodnie, czyli takie, które nie odpowiadają na pytania: kogo? co?; • czasowniki oznaczające ruch, zmianę kierunku, przemieszczanie się, np. gehen (iść), laufen (biegać), zurückkommen (wracać) Präsens: Marcus geht ins Kino. Perfekt: Marcus ist ins Kino gegangen. • czasowniki oznaczające zmianę stanu, np. aufstehen (wstawać), einschlafen (zasypiać), sterben (umierać). Präsens: Um wie viel Uhr stehst du auf? Perfekt: Um wie viel Uhr bist du aufgestanden? • czasowniki: sein (być), werden (stać się, zostać, zrobić się), bleiben (zostać) Präsens: Meine Schwester bleibt zu Hause. Perfekt: Meine Schwester ist zu Hause geblieben.

Kiedy używamy czasownika posiłkowego haben?Większość czasowników w języku niemieckim tworzy Perfekt z czasownikiem posiłkowym haben. Są to przede wszystkim: • czasowniki przechodnie - wymagające dopełnienia w bierniku, np.: Ich habe den Lehrer nicht gesehen. Die Lehrerin hat den Satz erklärt. • czasowniki zwrotne, np.: Ich habe mich gewaschen. Sie haben sich darüber gefreut. • czasowniki modalne, np.: Ich habe es nicht gewollt. Wir haben das nicht machen müssen. • dużo czasowników nieprzechodnich, które nie wyrażają ruchu, kierunku, lecz trwanie czynności, stanu, np.: Er hat auf der Bank gesessen. Sie haben mir geholfen. • czasowniki nieosobowe (es regnet, es schneit, es gibt) Es hat gestern stark geschneit. Es hat dort einen guten Kaffee gegeben.

Perfekt z haben i z sein. Tylko niektóre czasowniki tworzą Perfekt zarówno z haben, jak i z czasownikiem posiłkowym sein. Są to takie czasowniki jak: biegen, fahren, frieren, fliegen, segeln, schwimmen. 1. Jeżeli dana osoba sama wykonuje czynność, stosujemy haben, jeśli uczestniczy tylko w czynności – stosujemy sein. Ich bin nach Frankfurt gefahren. Mein Bruder hat das Auto in die Garage gefahren. Er ist gerade um die Ecke gebogen. Ich habe den Finger gebogen. 2. Jeśli w zdaniu podana jest długość trwania czynności, Perfekt tworzymy z haben, jeśli zaś chodzi o sam fakt wykonania jakiejś czynności i dotarcia do celu – stosujemy sein. Jan hat in der Schwimmhalle zwei Stunden geschwommen. Jan pływał dwie godziny na basenie. (Gdzie? Wo?) Ich bin an das andere Ufer geschwommen. Popłynąłem na drugi brzeg. (Dokąd? Wohin?) Ich bin heute vormittag geritten. Ich habe rund zwei Stunden geritten. Jeździłem konno ponad dwie godziny. 3. Czasowniki: schießen, schmelzen, schrecken, stoßen, treffen, ziehen i inne. Der Jäger hat zwei Hasen geschossen. Ihm ist das Wasser in den Kopf geschossen.