Nurty myśli politycznej

NURTY MYŚLI POLITYCZNEJ

MYŚL POLITYCZNA

IDEOLOGIA

PROGRAM POLITYCZNY

DOKTRYNA

Obejmuje ogólny zbiór:

Teoretyczna synteza ogólnych myśli danej ideologii.

Tworzony jest na bazie wybranej doktryny

• idei,
• myśli,
• poglądów,
• przekonań politycznych, ekonomicznych, etycznych, filozoficznych, prawnych

Formułowane są:

Zawiera zbiór konkretnych:

• główne zasady,
• możliwości,
• formy

• postulatów,
• zamierzeń,
• celów,
• interesów partii,
• pmysłów działań,

urzeczywistnienia poglądów wywodzących się z danej ideologii

na temat otaczającej rzeczywistości

które trzeba podjąć, aby osiągnąć sformułowane w programie partyjne cele.

Wpływ na ideologię ma m.in. światopogląd

RODZAJE DOKTRYN

LEWICA

PRAWICA

CENTRUM

• łączenie poglądów prawicy i lewicy
• zmierzanie do równowagi między dążeniami różnych grup społecznych
• łagodzenie nierówności społecznych przez społeczeństwo
• zachowanie własności prywatnej i gospodarki wolnego rynku

• dążenie do wyrównywania szansa życiowych i łagodzenie podziałów społecznych
• sprzeciw wobec włączenia Kościoła do życia politycznego
• interwencja państwa w gospodarkę

• przywiązanie do tradycji, niechęć do wprowadzania radykalnych zmian
• akceptacja nierównych podziałów społecznych wynikających z urodzenia
• uwzględnianie wartości religijnych w życiu publicznym
• zachowanie własności prywatnej i gospodarki wolnego rynku

WSPÓŁCZESNE DOKTRYNY POLITYCZNE

SOCJALDEMOKRACJA

KONSERWATYZM

LIBERALIZM

CHRZEŚCIJAŃSKA DEMOKRACJA (CHADECJA)

Jedną z pierwszych i najważniejszych zasad uświęcających państwo i prawa jest bowiem zasada głosząca, że jego przejściowi właściciele i dożywotni dzierżawcy nie powinni działać tak, jakby byli jego wyłącznymi panami, nie pomni na to, co otrzymali od przodków i co winni są potomnym"

EDMUND BURKE

(1729-1797) irlandzki filozof i polityk , uważany za twórcę konserwatyzmu

Edmund Burke, Rozważania o rewolucji we Francji (1790)

NAJWAŻNIEJSZE WARTOŚCI I POGLĄDY

• zachowanie równowagi pomiędzy wolnością i porządkiem
• przywiązanie do tradycji i religii
• obrona tradycyjnych wartości i wspólnot naturalnych, takich jak rodzina, parafia, wspólnota lokalna czy naród
• nieufność wobec wszelkich radykalnych zmian – polityka małych kroków i ewolucyjnych zmian
• umiarkowany eurosceptycyzm
• gospodarka wolnorynkowa

W podziale na lewicę, prawicę i centrum konserwatyzm możemy umieścić bliżej prawicy

…jedynym celem usprawiedliwiającymograniczenie przez ludzkość, indywidualnie lub zbiorowo, swobody działania jakiegokolwiek człowieka jest samoobrona, że jedynym celem, dla osiągnięcia którego ma się prawo sprawować władzę nad członkiem cywilizowanej społeczności wbrew jego woli, jest zapobieżenie krzywdzie innych

JOHN STUART MILL

(1806-1873) angielski filozof i polityk, odegrał dużą rolę w kształtowaniu liberalizmu

John Stuart Mill, O wolności (1859)

NAJWAŻNIEJSZE WARTOŚCI I POGLĄDY

• wolność i autonomia jednostki, wolność słowa
• państwo minimalne i neutralne światopoglądowo
• własność prywatna, wolny rynek
• państwo nieingerujące w procesy gospodarcze (nurt konserwatywny) albo prowadzące aktywną politykę gospodarczą (nurt demokratyczno-radykalny)
• umiarkowany eurosceptycyzm (nurt konserwatywny) lub eurooptymizm (nurt demokratyczno-radykalny)

W podziale na lewicę, prawicę i centrum liberalizm można umieścić w centrum

Równość, jaką wszyscy myśliciele socjalistyczni uwypuklają, jaką pragną osiągnąć, nie jest równością położenia materialnego, instytucji i sposobów życia... Uważają, (…) że ludzie są ludźmi, społeczne instytucje powinny być planowane i na ile to możliwe, winny podkreślać i wzmacniać nie różnice klasowe, które dzielą, ale wspólne człowieczeństwo, które łączy.

Richard H. Tawney (1880-1962), angielski historyk

KAROL MARKS

(1818-1883) niemiecki filozof i działacz rewolucyjny, twórca socjalizmu naukowego

NAJWAŻNIEJSZE WARTOŚCI I POGLĄDY

• równość i autonomia jednostki
• silna rola państwa w gospodarce
• państwo opiekuńcze, pomoc dla najsłabszych obywateli
• podatek progresywny (rosnąca stawka podatkowa np. PIT)
• poszerzanie praw socjalnych obywateli (służba zdrowia, ubezpieczenia, emerytury, opieka socjalna)
• państwo neutralne światopoglądowo
• • eurooptymizm

Socjaldemokracja znajduje się bliżej lewicy

NAJAŻNIEJSZE WARTOŚCI I POGLĄDY

• wiara w Boga , przestrzeganie norm etycznych, godność człowieka, rodzina, wspólnota lokalna i narodowa
• wartości religijne powinny być jedynym drogowskazem w postępowaniu człowieka i funkcjonowaniu społeczeństwa
• gospodarka powinna opierać się na własności prywatnej
• powinna to być społeczna gospodarka rynkowa
• zagwarantowanie wsparcia socjalnego dla najbiedniejszych

Chreścijańska demokracja skupia idee prawicowe oraz lewicowe

Na scenie politycznej w różnych państwach obecne są różnież ugrupowania, które trudno byłoby przypisać jednoznacznie do przedstawionych kategorii.Poznaj niektóre z nich.

• NACJONALIZM

• POPULIŚCI

• ZIELONI, FEMINISTKI, RADYKALNI SOCJALIŚCI, ALTERGLOBALIŚCI

NAJWAŻNIEJSZE WARTOŚCI I POGLDY

• wspólnota i tożsamość narodowa, bezpieczeństwo, porządek
• nieufność wobec tradycyjnych elit politycznych
• ochrona interesów narodu, np. przez kontrolę wolnego rynku w celu ochrony własnej gospodarki (protekcjonizm) lub ograniczenie praw mniejszości narodowych, zamknięcie granic przed imigrantami i uchodźcami
• radykalny eurosceptycyzm

NAJWAŻNIEJSZE WARTOŚCI I POGLĄDY

• podział na zwykłych ludzi i zepsute elity polityczne
• krytyka demokracji przedstawicielskiej
• recepta na rozwiązanie trudnych problemów społecznych
• obrona tradycyjnych wartości i wspólnoty przed zagrożeniami (np. Zachodem, imigrantami, mniejszościami)
• dostosowywanie się do zmieniającego otoczenia, wielość ideologii i programów (od lewicowych po prawicowe)
• eurosceptycym

NAJWAŻNIEJSZE WARTOŚCI I POGLĄDY

• autonomia jednostki, wolność, pokój, równe prawa dla różnego rodzaju mniejszości
• ochrona środowiska naturalnego
• prawa kobiet
• aktywne działanie państwa na rzecz ochrony praw mniejszości
• koncepcja zrównoważonego rozwoju w gospodarce
• sprzeciw wobec globalizacji