Zanieczyszczenie powietrza

Zanieczyczenie powietrza

Daria Wodniok 7e

Składniki powietrza

Powietrze atmosferyczne jest bezbarwną i bezwonną mieszaniną gazów, tworzącą zewnętrzną strefę Ziemi. Procentowy skład powietrza w przeliczeniu na powietrze suche, pozbawione pary wodnej jest następujący:

1. Tlen O - 20,94%. Jest to pierwiastek bardzo aktywny chemicznie. 2. Azot N - 78,08%. Rozcieńcza on tlen w powietrzu, wchodzi w skład białek w komórkach. 3. Argon Ar - 0,93%. Jest on nieczynny chemicznie, tzn. nie reaguje ze znanymi nam pierwiastkami. 4. Dwutlenek węgla - 0,04%. Jest on 1,5 raza cięższy od powietrza, niepalny o dużej gęstości. Łącznie te 4 pierwiastki stanowią ok. 99,99% udziału w składzie powietrza.

Kiedy powietrze uznaje się za zanieczyszcone?

Światowa Organizacja Zdrowia definiuje powietrze zanieczyszczone jako takie, którego skład chemiczny może ujemnie wpłynąć na zdrowie człowieka, roślin i zwierząt, a także na inne elementy środowiska (wodę, glebę). Zanieczyszczenia powietrza są zwykle niewidoczne dla ludziego oka. Są to wszystkie substancje w postaci gazów, cieczy lub ciał stałych (pyły), które nie są jego naturalnymi składnikami lub występują w stężeniu wyższym niż naturalne.

Źródła zanieczyszczeń powietrza

Źródłami zanieczyszczeń powietrza są tlenki azotu, siarki i węgla. Mogą one mieć pochodzenie naturalne i powstałe w wyniku działalności człowieka.

Powstałe w wyniku działaności człowieka

Pochodzenie naturalne

Tlenki azotu

Tlenki siarki

Tlenki węgla

Naturalne żródła zanieczyszczeń

Wyładowania atmosferyczne

Wybuchy wulkanów

Pożary lasów

Źródła powstałe w wyniku działaności człowieka

Samoloty

Rolnictwo

Miasta

Elektrownie, rafinerie, fabryki, zakłady przemysłowe

Samoloty, samochody, pociągi

Tlenki azotu

NO

NO

Tlenek azotu II i tlenek azotu IV powstają w tracie wysokotemperaturowego spalania paliw, podczas wytwarzania energii oraz w procesach przemysłowych. Są niezwykle trwałe. Potrawią wielokrotnie okrążyć kulę ziemską.

Tlenki siarki

SO

SO

Tlenki siarki IV, w mniejszym stopniu tlenki siarki VI powstają w trakcie spalania paliw kopalnych zanieczyszczonych siarką lub jej związkami. Duże ilości tlenku siarki IV ( ) są wprowadzane do atmosfery podczas wybuchów wulkanów.

SO

Tlenki węgla

CO

CO

CO

Tlenek węgla IV ( ) jest naturalnym składnikiem powietrza. Do atmosfery emitowany jest dodatkowo w wyniku rozwoju przemysłu i motoryzacji, jako produkt całkowitego spalania węgla i jego związków. Duże jego ilości powstają również podczas pożarów lasów i wybuchów wulkanów.

Tlenek węgla II (CO) powstaje w procesie niecałkowietgo spalania węgla i jego związków. Do atmosfery jest emitowany głównie podczas spalania paliw smochodowych.

Skutki zanieczyszczeń powietrza

Zanieczyszczenia powietrza wpływają negatywnie na środowisko przyrodnicze. Ich najgroźniejszymi skutkami są: kwaśne opady, nasilenie efektu cieplarnianego, dziura ozonowa, smog, pyły, zanieczyszczenie gleby i wody.

Efekt cieplarniany

Kwaśne deszcze

Smog

Dziura ozonowa

Kwaśne deszcze

Kwaśne opady powstają, gdy powietrze zanieczyszczone tlenkami siarki i azotu, łącząc się z wodą lub parą wodną zawartą w powietrzu, opadnie z deszczem albo śniegiem na ziemię. Opady te powodują szkody w środowisku, przyspieszają korozję metali i niszczenie budowli.

Efekt cieplarniany

Efekt cieplarniany występuje w wyniku nagromadzenia się tlenku węgla(IV) i pary wodnej (a także: metanu, tlenków azotu, freonów i ozonu), które zatrzymują ciepło w atmosferze. Wynikiem tego jest globalne ocieplanie się klimatu, które może prowadzić do topnienia lodowców, podnoszenia się poziomu mórz i oceanów oraz zmian klimatycznych.

Dziura ozonowa

W wyniku zanieczyszczenia środowiska, warstwa ozonu staje się cieńsza i powstaje tzw. dziura ozonowa, przez którą znaczna część szkodliwego promieniowanie dociera na naszą planetę. Promieniowanie ultrafioletowe jest dla nas niewidzialne i nieodczuwalne. Wywołane jego nadmiarem pieczenie i ból to reakcja na uszkodzenie skóry. Dlatego należy: ograniczyć czas przebywania na słońcu w miesiącach letnich, ubierać się w odzież z grubszych, gęstych tkanin, z długimi rękawami i nogawkami, zakładać czapkę z daszkiem lub kapelusz z szerokim rondem, nosić okulary przeciwsłoneczne z filtrami UV, używać kremów z filtrami UV.

W górnych warstwach atmosfery, na wysokości pomiędzy 15. a 50. km, naszą planetę otacza powłoka ozonu (O3). Jest ona naturalnym filtrm przeciwsłonecznym, który chroni Ziemię przed nadmiernym promieniowaniem ultrafioletowym (UV). Promieniowanie to jest niezbędne do wytwarzania witaminy D w naszym organizmie, ale jego nadmiar może przyczyniać się do zmniejszenia odporności organizmu oraz powodować choroby skóry i wzrost zachorowań na nowotwory, podwyższenie temperatury powietrza i zmiany klimatyczne.

Smog

Zanieczyszczenia, których głównym źródłem są spaliny samochodowe, przemysł ciężki i gospodarstwa domowe (systemy grzewcze), w połączeniu z bezwietrzną pogodą i dużą wilgotnością powietrza – mgłą tworzą smog. Unoszący się nad miastem smog jest szczególnie niebezpieczny dla niemowląt, osób starszych, astmatyków, ludzi z chorobami układu oddechowego i krążenia.

SMOG - groźna mieszanina zanieczyszczeń powietrza, powstająca głównie w dużych miastach przez osadzenie się tlenku węgla(IV), tlenku siarki(IV) i pary wodnej na cząstkach pyłów i sadzy.

Ochrona powietrza

Głównymi źródłami zanieczyszczenia powietrza są przemysł oraz transport. Gazy przenoszone na duże odległości powodują, że skażone mogą zostać obszary znacznie oddalone od źródła ich emisji. Dlatego ochrona powietrza jest sprawą globalną i regulują ją przepisy prawne. W Polsce jakość powietrza monitorowana jest w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska i w ostatnich latach ulega ona systematycznej poprawie.

Działania na rzecz ograniczenia emisji szkodliwych pyłów i gazów do atmosfery

• Zmniejszenie emisji szkodliwych spalin przez ograniczenie transportu, poprzez zakup samochodów emitujących mniej spalin albo korzystanie z komunikacji miejskiej czy roweru.
• Stosowanie w przemyśle nowoczesnych technologii ograniczających emisję pyłów.
• Sadzenie pasów zieleni w celach ochronnych.

• Zmniejszenie emisji zanieczyszczeń pochodzących z górnictwa, hutnictwa oraz elektrowni.
• Zmniejszenie eksploatowania zasobów naturalnych, ograniczenie zużycia energii elektrycznej oraz stosowania alternatywnych źródeł energii.

Działania na rzecz ograniczenia emisji szkodliwych pyłów i gazów do atmosfery

Podsumowanie

• Zanieczyszczenie powietrza ma charakter globalny. Może pochodzić ze źródeł naturalnych albo być wynikiem działalności człowieka.
• Substancjami zanieczyszczającymi powietrze są m.in. tlenki węgla, siarki, azotu, pyły, freony.
• Niekorzystnymi zjawiskami spowodowanymi przez zanieczyszczenia atmosfery są: efekt cieplarniany, dziura ozonowa, kwaśne deszcze i smog.

Wykorzystane źródła

• E-podręcznik - https://epodreczniki.pl/a/zanieczyszczenia-powietrza/D5txt358T
• Prezentacja -https://ooidkz.wckp.lodz.pl/sites/default/files/%C5%B9r%C3%B3d%C5%82a%20i%20skutki%20zanieczyszcze%C5%84%20powietrza.pdf
• Pixabay - https://pixabay.com/pl/