System edukacji w Holandii.

System edukacji w Holandii

Weronika Marcinkowska

Wprowadzenie do tematu

System szkolnictwa w Holandii różni się zasadniczo od polskiego; jest bardziej elastyczny i znacznie mniej autorytatywny. Młodzież uczy się pracować grupowo, rozwiązywać praktyczne problemy, na każdym poziomie nauczania najważniejszym jest praktyczne zastosowanie teorii, poznawanie języków obcych, samodzielność i społeczne zaangażowanie.

Etapy edukacji w Holandii

• Nauczanie rozpoczyna się w wieku 4 lat w KLEUTERSCHOOL (przedszkole) w pierwszej grupie. Od grupy trzeciej (6latki) rozpoczyna się właściwa BASISSCHOOL (szkoła podstawowa) i trwa 6 lat do grupy ósmej. Szkoły średnie typu gimnazjum dzielą się na trzy poziomy:
• Najniższy - V-MBO (4letnie) nauczanie niższe zawodowe. Z VMBO można kontynuować nauczanie zawodowe w średniej szkole zawodowej MBO umożliwiające także wstęp do szkolnictwa wyższego.
• Średni - HAVO (5letnie) matura uprawnia do dalszej nauki w szkolnictwie wyższym HBO.
• Wyższy - VWO (6letnie) matura daje wstęp na uniwersytety WO.
• Szkoły wyższe - HBO (4letnie) dają dyplom Bachelor (licencjat)
• Uniwersytety - WO (4-5 letnie) dają dyplom Bachelor (licencjat) lub Master (magister)

Najważniejsze cechy szkoły holenderskiej:

• UPORZĄTKOWANY SYSTEM. Wiadomo czego uczniowie mają się nauczyć na poszczególnych etapach kształcenia. Programy z reguły udaje się zrealizować. W szkole sporo czasu poświęca się na rozwijanie kompetencji i metaumiejętności, mniej na teorię.
• PLANOWANIE. Już w szkołach podstawowych zapisuje się na tablicy plan i zadania na dany dzień lub tydzień. W szkołach ponadpodstawowych uczniowie otrzymują semestralną rozpiskę programu. To ułatwia zarządzanie czasem i uczy odpowiedzialności.
• PORZĄDEK. Holendrzy od najmłodszych lat uczą się przestrzegania zasad. Na zajęcia przychodzą punktualnie i prawie nie wagarują. Rodzice muszą zgłaszać nieobecność dziecka rano (z podaniem powodu). Wychowawcy szybko kontaktują się z domem, jeśli tego nie zrobią. Nie wolno zwalniać uczniów z lekcji w celu załatwienia spraw pozaszkolnych. W wyjątkowych przypadkach musi zgodzić się na to dyrektor.
• CZYTANIE I LICZENIE. To chyba najważniejsze umiejętności. Na ich podstawie uczniowie grupy 8 szkoły podstawowej typowani są do szkół ponadpodstawowych (o dostaniu się na wymarzony poziom decydują wynki egzaminów CITO z ostatnich dwóch lat, oraz wyniki egzaminów końcowych w grupie 8.
• TECHNOLOGIE INFORMACYJNE. Tablice elektroniczne umożliwiają prowadzenie zajęć w ciekawej formule i bardziej angażują w zajęcia. Internet jest dostępny dla wszystkich, bo coraz więcej podręczników i sprawdzianów jest w formie elektronicznej.
• SAMODZIELNOŚĆ. Lekcje składają się z części teoretycznej (np. krótki wykład, przykład) i pracy własnej. Uczniowie samodzielnie wykonują określoną przez nauczyciela ilość zadań. Jeśli czegoś nie wiedzą zachęca się ich do samodzielnego poszukiwania odpowiedzi.
• PRACE DOMOWE I SPRAWDZIANY. W szkole podstawowej prace domowe są rzadkością. Co roku przystępują do egzaminów CITO, które trwają 1-2 tygodnie. W szkołach ponadpodstawowych prace domowe zadaje się regularnie. Ostatni tydzień semestru to sprawdziany końcowe. Nie ma wtedy lekcji.
• FERIE I WAKACJE. Mniej więcej co dwa miesiące szkoły mają ferie: tydzień w październiku, lutym i maju, oraz dwa tygodnie pod koniec grudnia. Oprócz tego jest krótka przerwa wielkanocna. Wakacje letnie trwają sześć tygodni (w szkołach średnich siedem).

Pierwsza klasa szkoły ponadpodstawowej to tzw. klasa pomostowa, po której uczeń może przenieść się na wyższy lub niższy poziom zgodnie ze wskazaniem nauczycieli. Również Ci, którzy zaczynają edukację ponadpodstawową na najniższym (zawodowym) poziomie, mogą wydłużoną ścieżką uzyskać wyższe wykształcenie. Ministerstwo Edukacji współpracuje z gminami w celu ustalenia, jakie jest zapotrzebowanie rynku na specjalistów w różnych sektorach. Dzieci obcojęzyczne spędzają 1-2 lata w klasach językowych/ międzynarodowych, gdzie intensywnie uczą się niderlandzkiego, a następnie dołączają do szkół o odpowiednim dla nich poziomie. Na wszystkich poziomach kształcenia funkcjonują także szkoły dla dzieci mających trudności z nauką. W szkołach publicznych nauka jest finansowana przez państwo, zatem podręczniki i wszelkie materiały w szkołach podstawowych są za darmo. W ponadpodstawowych trzeba płacić za zeszyty, atlasy, słowniki i przybory.

Podsumowanie

Szkolnictwo w Holandii stoi na wysokim poziomie. Poziom holenderskiej edukacji w latach 2000/2020 wypadł bardzo pozytywnie na tle innych krajów. W statystykach Holendrzy należą także do narodów z najwyższym przeciętnym wykształceniem wśród narodów świata, licząc przeciętną ilość lat uczęszczania młodzieży do szkół.