Powstanie Warszawskie

POWSTANIE WARSZAWSKIE

1 VIII - 3 X 1944

Wymagania podstawy programowej - czyli co powinienem/powinnam zapamiętać:

Uczeń: Wyjaśnia przyczyny i opisuje skutki wybuchu powstania warszawskiego oraz ocenia postawę aliantów i Związku Sowieckiego wobec powstania.

Czym było Powstanie w Warszawie?

Wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową (AK) w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Plan "Burza"

1943/1944

Przyczyny wybuchu powstania

Ofensywa Armii Czerwonej (przekroczenie przez wojska ZSRR wschodnich granic Polski) - FIASKO PLANU "BURZA"

Stworzenie przez Stalina polskiego rządu w Lublinie (ośrodek władzy komunistycznej, zależny od Moskwy)

Polacy chcieli uchodzić za gospodarza tych ziem i liczyli, że ZSRR nie powtórzy tego co na innych ziemiach w ramach wdrażania planu „Burza”

Nadzieja dla Polaków na odzyskanie niepodległości

Nawoływania polskojęzycznej rozgłośni Związku Patriotów Polskich z Moskwy do spontanicznego chwycenia za broń przez Warszawiaków = byłby to argument, że tylko polscy komuniści walczyli z Niemcami

Chęć odwetu za lata terroru.

Bezpośrednia Przyczyna wybuchu powstania

Zbliżanie się frontu i ewakuacja niemieckiej administracji

• 27 lipca 1944 - Niemcy nakazali 100 tys. mężczyzn stawić się do prac przy budowie fortyfikacji nad Wisłą - zignorowane przez Polaków
• Podejrzenie, że to początek masowej eksterminacji Polaków.

Fałszywa informacja o pojawieniu się radzieckiech czołgów w prawobrzeżnej Warszawie.

31 VII - Komendant Główny AK - gen. Tadeusz Komorowski "Bór" - rozkaz o rozpoczęciu powstania:

1 sierpnia, godz. 17.00 ("W")

DOWÓDCY POWSTANIA WARSZAWSKIEGO:

Płk. Antoni Chruściel ps. MONTER Bezpośredni dowódca powstania

Gen. Tadeusz ,,Bór’’ Komorowski

Gen. Tadeusz Pełczyński

Dowódcy III Rzeszy:

gen. SS Erich von dem Bach-Zelewski Kierował siłami niemieckimi zwalczającym powstanie

Nikolaus von Vormann

Reiner Stahel

Polska Walcząca

Symbol w kształcie KOTWICY:

• litera P symbolizuje Polskę,
• ramiona litery W – walkę.

Jest to symbol nadziei na odzyskanie niepodległości. Powszechnie stosowany w czasie II wojny światowej. Znak „kotwicy,’’ rysowany był na murach i chodnikach okupowanego kraju jako graffiti.

ODZNAKI ODDZIAŁÓW WALCZACYCH PO STRONIE POLSKIEJ:

Szare Szeregi

Parasol

Armia Krajowa

2 czy 3 X ?

Koniec powstania

30 IX - upadek Żoliborza - w rękach powstańców znajdowało się już tylko Śródmieście. Generał „Bór” Komorowski uznał, że kontynuacja walki nie ma żadnego sensu. 2 X - układ o zawieszeniu działań wojennych w Warszawie

• Żołnierzy AK uznano za jeńców wojennych; przyznano im prawa kombatanckie,
• Ludność cywilna miała być traktowana zgodnie z konwencjami wojennymi.

Skutki powstania warszawskiego

Polityczna i militarna klęska.

Zniszczenie Warszawy

Śmierć tysięcy ludzi - ok. 18 tys. powstańców (rannych - 20 tys., w tym 5 tys. ciężko), ok. 180 tys. ludności cywilnej. Niewola - ok. 15 tys. żołnierzy

Straty niemieckie

Życie codzienne w czasie Powstania Warszawskiego bywało szare i smutne. Ale chociaż za oknami widać było pył, nienawiść i śmierć to ludzi łączyło coś, czego wielu z nas dziś nie zna. Wzajemna więź, życzliwość, współpraca i opieka. Żyło się w trosce o drugiego człowieka.

Sanitariuszki niosą pomoc rannemu powstańcowi

Barykady budowane były spontanicznie przez ludność i powstańców

Ludność Warszawy wysiedlana z miasta.

W takich tunelach chronili się ludzie, to były także przejścia podziemne między walczącymi – wielu zostało tu na zawsze.

MUZEUM POWSTANIA WARSZAWSKIEGO

galeria

Podczas powstania warszawskiego walczący starali się swym ubiorem nawiązywać do mundurów wojskowych, jednakże nie wszyscy mieli takie możliwości i bardzo często walczyli w ubiorze cywilnym. Elementem rozpoznawczym żołnierzy Armii Krajowej były biało czerwone opaski.

Dzieci powinny się bawić tu w Warszawie walczyły „ramię w ramię” z dorosłymi (misie i lalki czekały cierpliwie –niektóre się nie doczekały).

Pomnik upamiętnia najmłodszych uczestników Powstania Warszawskiego w 1944 roku. Został zaprojektowany przez Jerzego Jarnuszkiewicza w roku 1946, jeszcze w czasie studiów autora. Przez wiele lat był znany głównie z licznych miniaturowych kopii, przypominających w wielu rodzinach o dniach Powstania. Władze zezwoliły na realizację pomnika dopiero w latach osiemdziesiątych. Odsłonięcia pomnika dokonano 1 października 1983.

POMNIK MAŁEGO POWSTAŃCA

Warszawa po powstaniu – „Miasto Ruin”

Zadanie domowe

Na podstawie lektury podręcznika ze stron 80-86 znajdź informacje na temat postawy aliantów i Związku Sowieckiego wobec powstania warszawskiego. Spróbuj ocenić tę postawę. Pracę wykonaj w formie USTNEJ.