INNY ŚWIAT- LEKCJA 3

Po dzisiejszej lekcji powinieneś:

1. wymienić przykłady "przestępstw", za które ludzie trafiali do łagrów; 2. omówić najbardziej wstrząsające wydarzenia z obozu w Jercewie; 3. podać dowody postaw heroicznych; 4. wskazać różnice poglądów między Herlingiem-Grudzińskim a T. Borowskim w sprawie moralności w obozie; 5. wiedzieć, na czym polega ocalająca moc literatury.

Próba ratowania ludzkiej godności w Innym świecie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Ala Krawczyk

Za co trafili do obozu bohaterowie Innego świata- przykłady

Wstrząsające wydarzenia z obozu w Jercewie

Więźniowie jercewskiego obozu zazwyczaj zostali aresztowani za niewielkie przewinienie, przez przypadek lub w wyniku nieszczęśliwego zbiegu okoliczności. Śledztwo opierało się na przekonaniu, że nie ma ludzi niewinnych. Torturowany fizycznie i psychicznie więzień przyznawał się do najbardziej nawet absurdalnych zarzutów, wiedząc, że nie potrafi się obronić.

Próby ratowania ludzkiej godności:

Gustaw Herling-Grudziński choć sam wypowiada takie słowa:

Człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach, i uważam za upiorny nonsens naszych czasów próby sądzenia go według uczynków, jakich dopuścił się w warunkach nieludzkich (…).

to jednak uporczywie szuka dowodów na heroizm ludzki, na obronę człowieczeństwa w tych nieludzkich warunkach.

fizyczne

powodowane jest przez potworny głód, choroby, bicie, tortury.

O postawy heroiczne w świecie łagrów było trudno, ponieważ przez cały czas pozostawały w sferze cierpienia. Grudziński pokazuje różne jego aspekty.

psychiczne

niewiedza na temat własnego losu, oddzielenie od bliskich, samotność, udręka spowodowana obawą, że wyrok może zostać przedłużony.

Zestawienie Innego świata z opowiadaniami Borowskiego jest jednak dowodem na to, że podobną sytuację można przedstawiać w zupełnie niepodobny sposób. Borowski pokazuje wewnętrzną pustkę więźniów – jakiekolwiek uczucia zmniejszają szanse przeżycia. Z człowiekiem w obozie można zrobić wszystko, pozbawić go wszelkich ludzkich wartości.

GRUDZIŃSKI A BOROWSKI:

Obrazy życia w sowieckim łagrze konfrontowane są często z realiami niemieckich kacetów – również wytworu systemu totalitarnego. I tu, i tu więźniowie cierpią i umierają, puchną z głodu, wyniszcza ich praca ponad siły.

Grudziński widzi to inaczej: Wyszedłem z Jercewa z iskierką nadziei, której z Oświęcimia nie wyniósł Borowski. Na tym, mówiąc najprościej, polega różnica między nami. Po prostu ja, inaczej niż Borowski, nie straciłem całkowicie wiary w podstawowe wartości ludzkie.

Grudziński twierdzi, że nawet w skrajnych warunkach można być prawym i uczciwym, choćby za cenę heroizmu.

Bohaterowie, którzy czytali ją z przejęciem, zachowują wewnętrzną wolność!

Inny swiatpokazuje także ocalającą moc literatury.

Wykonajcie proszę trzy zadania

Mechanizm zniewolenia a potrzeba wolniości

KARTA PRACY

Zastanów się, jak interpretować Inny świat – jako hołd złożony człowiekowi, czy jako dokument degradacji i utraty człowieczeństwa?

Czy człowiek zniewolony może zachować godność?

KARTA PRACY

Dziś to już wszystko...