Świat za żelazną kurtyną

Temat: Świat za „żelazną kurtyną”

ZSRS:

• Supermocarstwo
• Zdobycze terytorialne (Litwa, Łotwa, Estonia, polskie Kresy Wschodnie)
• Sowietyzacja podległych terenów
• Przesiedlenia ludności
• Kraj osłabiony wojną: straty w ludności, zniszczony przemysł i gospodarka
• „żdanowszczyzna”: represje wobec obywateli mających jakikolwiek związek z Europą Zachodnią (w czasie wojny przebywały w niewoli niemieckiej, walczyli w Niemczech)
• Rozbudowa przemysłu zbrojeniowego kosztem innych dziedzin gospodarki (skutek – klęska głodu)

Kraje zależne od ZSRR

• Demokracja ludowa: kształtowanie ustroju na wzór sowiecki
• Konstytucje wzorowane na radzieckiej
• Władza w rękach partii komunistycznej
• Sowiecki model gospodarki (upaństwowienie wszystkich dziedzin gospodarki) oraz powołanie RWPG (Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej)
• Ateizacja społeczeństwa
• Prześladowanie przeciwników komunizmu
• Izolacja od reszty Europy

Jugosławia

• Przywódca miejscowej partii komunistycznej Josip Broz – Tito chciał niezależności od ZSRR
• Konflikt ze Stalinem i współpraca z Zachodem i USA
• Rządy Tito do 1980 roku

Kraje bloku wschodniego po śmierci Stalina

• 5 marca 1953 – śmierć Józefa Stalina

Kraje bloku wschodniego po śmierci Stalina

• Walka o władzę w ZSRR
• Rządy Ławrientija Berii: reformy zmierzające do złagodzenia terroru

Kraje bloku wschodniego po śmierci Stalina

• Rządy Nikity Chruszczowa:
• Kontynuacja polityki poprzednika (złagodzenie terroru)
• Poprawa stosunków z Zachodem
• Krytyka rządów Stalina

Odwilż

• Amnestia dla więźniów politycznych i rehabilitacja skazanych
• Złagodzenie cenzury
• Ograniczenie wydatków na zbrojenia
• Zwiększenie produkcji towarów przeznaczonych dla ludności
• Reformy w krajach demokracji ludowej (m.in. w Polsce i na Węgrzech
• Polityka odwilży trwała do maja 1960 r.