ŚREDNIOWIECZE

średniowiecze

średniowiecze

(czas trwania epoki, wyjaśnienie nazwy)

Epoka historyczna trwająca od V do XV wieku. Nazwa średniowiecze powstała w epoce renesansu. Średniowiecza było epokoą mało rozwiniętą, w dzisiejszych czasach bardzo dużo widać odmiennosci z tą epoką. Dla ludzi żyjących w tamtych czasach ważna była religia, poglądy były zupełnie inne. Średniowiecze nazywane było kulturowym zastojem między antykiem a odrodzeniem

Filozofia

AUGUSTYNIZM

Według Św. Augusta człowiek był osoba rozumującą, filozofującą, której pochodzenie jest ustanowione między zwierzętami a aniołami.Uznawał tak ponieważ człowiek nigdy nie zaznał równowagi między dobrem, a zlem. Dusza człowieka jest łącznikiem człowieka z Bogiem. Wszystko było powoływane na Boga, tłumaczono sobie wszelkie zjawiska. Augustyn widzieje starcia dwóch państw Bożego (zamieszkanego przez ludzi cnotliwych, przeznaczonych do zbawienia) oraz ziemskiego (opanowanego przez grzeszników). Kazde zdażenie było tłumaczone za sprawą łaski Bożej.

Filozofia

FRANCISZKANIZM

Postawa Franciszka i jego wyznawców jest wcieleniem się ewangelicznych wzorców. Polegało to na głoszeniu Ewangelii, modlitwa, medytacja oraz szacunek, miłosierdzie do bliźniego. Franciszkanizm postuluje życie w ubóstwie, mówi żeby nikt nie wyśmiewał się z biednych i ich szanował. Filozofia to mówiła o tym aby poczuć się z naturą, zwierzętami oraz ludźmi. Każdy człowiek powinien działac w zgodzie z sobą oraz z naturą. Franciszek był twórcą wspólnoty zakonnej, które bardzo mocno oddziałowywały nażycie świeckie

FILOZOFIA

TOMIZM

Św. Tomasz uważał człowieka jako jedność cielesno-duchową. Uważa,że człowiek powinien być posłuszny Bogu. Tomizm zakładał,że człowiek powinien uznać swoje mniejsce w społeczeństwie, nie sprzeciwiać się. W tym społeczeństwie człowiek powinien funkcjonować dzięki cnocie oraz rozumowaniu. Gdy uzna się swoje miejsce będzie można żyć w porzadku hierarchicznym, czyli każdy zna swoje miejsce. Celem człowiek jest zbawienie, które wymaga wysiłku od człowieka. Biblia dostarcza nam wiedzy odnośnie Boga. Człowiek jest istotą rozumną co i tak nie pozwala nam w całej okazałości poznać Boga. Dzieło Tomasza stanowi zwieńczenie wiedzy średniowiecza.

FILOZOFIA

SCHOLASTYKA

Filozofia ta początkowo została uprawiana na uniwersytetach. Scholastyka była oparta na postulacie łączenia wiary z rozumem. Wszystko było podporządkowane wierze. Głównym celem nauki filozoficzno-teologicznej było doprowadzenie człowieka do zbawienia. Dominującymi na uniwersytecie był wykład, który był powiązany z dyskusją na tematy religijne, komentowaniem wybranej księgi. Uczestnicy wykładu dyskutowali na temat omawianego fragmentu, mówili swoje za i przeciw w kwestii rozwiązywania danego problemu.

TEOCENTRYZM, UNIWERSALIZM

TEOCENTRYZM

Pogląd filozoficzny uznający, Boga jako cel, przyczynę oraz środek wszystkiego. W chrześcijaństwie przekonanie polegało na wiarze tylko w jednego Boga stwórcę wszystkiego

UNIWERSALIZM

Wspólnota kulturowa oparta na jednolitym systemie wierzeń, poglądów oraz przekonań. Poglądy oraz wszekie przekonania były ukazywane w jednolity sposób, przeżywania ichbyły takie same na obszarach całej Europy.

SZTUKA ROMAŃSKA

CECHY:

ZABYTKI:

• grube,kamienne mury
• małe okna
• okrągłe łuki
• sklepienie kolebkowe lub krzyżowe
• rotundy

• kolumny kościoła w Strzelnie na Kujawach
• Tyniec (klasztor benedyktynów)
• kościół Św. Andrzeja w Krakowie
• krypta Św. Leonarda na Wawelu

GOTYK

ZABYTKI:

CECHY:

• Katedra Notre Dame w Paryżu
• kościół Mariacki w Krakowie
• zamek w Malborku
• ołtarz Wita Stwosza w Krakowie

• budowle lżejsze, smuklejsze, z cegły
• wysokie wieże
• duże okna z witrażami
• rozety
• ostre łuki
• sklepienia krzyżowo-zebrowe

WZORCE OSOBOWE

ŚWIĘTY

W chrześcijaństwie osoba święta jest przykładem dla innych, ma zasługi nie tylko dla ludzi ale również miłuje przyrodę oraz wszystkie stworzenia, robi wszystko sama z siebie i jest w tym szczera i bezinteresowna. Gdy spisywano życiorysy świętych pragniono,aby ludzie brali z nich przykład.Święty Aleksy jest tego idealnym przykładem zrzekł się wszelkiego dobra dla tego aby ludzie zobaczyli, że można żyć w inny sposób

ASCETA

Aleksy stanowi doskonały przykład świętego - ascety, mężczyzny, który zupełnie dobrowolnie zrzeka się wszelkich życiowych przyjemności i dogodności, by prowadzić ciężkie życie żebracze. Pokornie znosi wszelkie upokorzenia i niedostatki, by doskonalić swojego ducha i dyscyplinę fizyczną.

WZORCE OSOBOWE

RYCERZ

Wzorem najlepszych cnót rycerza był Zawisza Czarny, wykazywał sie on wszystkimy cechami jakimi powinien wykazywać sie rycerz, czyli przede wszystkim być odwaznym, religijnym, wykazywać się patriotyzmem, mimo tego musiał być honorowy. Te wszystkie cechy są bardzo ważne ale dobry rycerz powinien wykazywać się zachowaniem godnym do naśladowania.

WŁADCA

Troskliwy wobec swojego kraju i poddanych wspaniały rycerz, dzielny wojownik, dobry chrześcijanin, miłosierny i wyrozumiały, sprawiedliwy, broniący granic państwa, potrafiący szybko podejmować trudne decyzje a, przede wszystkim dba o dobro swoich poddanym, potem o własne

HAGIOGRAFIA, HISTORIOGRAFIA

HISTORIOGRAFIA

pisarstwo historyczne, teksty dotyczące przeszłości, teksty omówione razem z ich oceną

HAGRIOGRAFIA

żywotopisarstwo tzw. żywoty świętych, dział pisemnictwa zajmujący się spisywaniem żywotów świętych, opisywaniem ich jako wzory do naśladowania.

MOTYW ŚMIERCI I DANCE MACABRE W SZTUCE I LITERATURZE

DANCE MACABRE

Oznacza taniec śmierci. Jest to bardzo popularny w średniowieczu motyw, który pokazuje, iż śmierć jest wszechobecna, wszechwładna i dotyczy każdego człowieka – bez względu na jego stanowisko, pochodzenie czy majątek. Przedstawia śmierć, która zaprasza do tańca przedstawicieli różnych stanów. Aby pokazać, że śmierć czeka wszystkich nie ważne na stan majątkowy.

MOTYW SMIERCI I DANCE MACABRE W SZTUCE I LITERATURZE

MOTYW ŚMIERCI

Motyw śmierci pojawiał się literaturze każdej epoki. Jednak średniowieczne zainteresowanie tą tematyką było szczególne ze względu na ilość opracowań. Wynikało to miedzy innymi z teocentrycznego charakteru ówczesnej kultury. Zainteresowanie dla spraw wiecznych, bożych, kazało skupić się na śmierci, jako momencie przejścia od życia doczesnego do wiecznego. Średniowieczni mnisi powtarzali "memento mori" (pamiętaj, że umrzesz). Śmierć stanowiła nieodłączny element życia, który należało nieustannie mieć w pamięci.

ŚRENIOWIECZE

dziękuję za uwagę

PREZENTACJE PRZYGOTOWAŁA ELA CHLEBOWSKA KLASA 1A