Powstanie styczniowe

POWSTANIE STYCZNIOWE1863-1864

MATERIAŁ OPRACOWAŁA MARTA GLAJZNER

Królestwo Polskie przed powstaniem styczniowym

W Królestwie Polskim car w ramach odwilży posewastopolskiej podjął następujące decyzję:

amnestia dla zesłańców syberyjskich, utworzenie Akademii Medyko-Chirurgicznej w Warszawie utworzenie w 1858 r. Towarzystwa Rolniczego, organizacji ziemiańskiej kierowanej przez Andrzeja Zamoyskiego rewolucja moralna manifestacje patriotyczne: pogrzeb Katarzyny Sowińskiej 1860 obchody trzydziestej rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego

Branka

Aleksander Sochaczewski, Branka.

Cykl "Polonia", II. Branka by Artur Grottger

Fragmenty Manifest Tymczasowego Rządu Narodowego z 22 stycznia 1863 rokuPraca z tekstem źródłowym

Nikczemny rząd najezdniczy, rozwścieklony oporem męczonej przezeń ofiary, postanowił zadać jej cios stanowczy – porwać kilkadziesiąt tysięcy najdzielniejszych, najgorliwszych jej obrońców, oblec w nienawistny mundur moskiewski i pognać tysiące mil na wieczną nędzę i zatracenie. Polska nie chce, nie może poddać się bezopornie temu sromotnemu gwałtowi [i] pod karą hańby przed potomnością powinna stawić energiczny opór. Zastępy młodzieży walecznej, młodzieży poświęconej, ożywione gorącą miłością Ojczyzny, niezachwianą wiarą w sprawiedliwość i w pomoc Boga, poprzysięgły zrzucić przeklęte jarzmo lub zginąć. Za nią więc Narodzie Polski, za nią! Po straszliwej hańbie niewoli, po niepojętych męczarniach ucisku, Centralny Narodowy Komitet, obecnie jedyny legalny Rząd Twój Narodowy, wzywa Cię na pole walki już ostatniej, na pole chwały i zwycięstwa, które Ci da i przez imię Boga na Niebie dać przysięga, bo wie, że Ty, który wczoraj byłeś pokutnikiem i mścicielem, jutro musisz być i będziesz bohaterem i olbrzymem. W pierwszym zaraz dniu jawnego wystąpienia, w pierwszej chwili rozpoczęcia świętej walki, K[omitet] C[entralny] N[arodowy] ogłasza wszystkich synów Polski, bez różnicy wiary i rodu, pochodzenia i stanu, wolnymi i równymi obywatelami kraju.

Do broni więc, Narodzie Polski, Litwy i Rusi, do broni! bo godzina wspólnego wyzwolenia już wybiła, stary miecz nasz wydobyty, święty sztandar Orła, Pogoni i Archanioła rozwinięty.

Artur Grottger , Pożegnanie powstańca (1866)

Artur Grottger, Powitanie powstańca (1865)

Cykl "Polonia", IV. Bitwa by Artur Grottger

Walki toczyły się właściwie tylko w zaborze rosyjskim.

Podczas powstania styczniowego toczyły się głównie walki partyzanckie - nieregularne, drobne potyczki.

Powstanie rozszerzyło się na cały kraj, a następnie na tereny Litwy, Białorusi i Ukrainy.

Dyktatorzy powstania styczniowego

Ludwik Mierosławski

Marian Langiewicz

Romuald Traugutt

Info

Info

Info

Przyczyny upadku powstania styczniowego

• brak powszechnego udziału chłopów w powstaniu
• brak poparcia dla sprawy polskiej wśród rządów państw zachodnich . Francja, Wielka Brytania ograniczyły się do not protestacyjnych
• przewaga liczebna wojsk rosyjskich
• brak broni

Artur Grottger, cykl "Polonia", IX, "Na pobojowisku", kredka na kartonie, fot. domena publiczna

Źródło:https://culture.pl/pl/dzielo/artur-grottger-na-pobojowisku-z-cyklu-polonia

Znaczenie powstania styczniowego

• przyniosło uwłaszczenie chłopów
• zakończyło epokę romantycznych zrywów
• hasła pozytywizmu
• na organizacji państwa podziemnego będą wzorować się władze okupowanej Polski w II ŚW
• poparcie ze strony rewolucjonistów Europy, z apelami o solidarność z Polakami wystąpił Viktor Hugo, Lajos Kossuth, Giuseppe Garibaldi