profilaktyka logopedyczna w przedszkolu

Profilaktyka logopedyczna w przedszkolu

Szkoleniowa Rada Pedagogiczna

Rozwój mowy dziecka

wg L. Kaczmarka

1-szy rok życia

OKRES MELODII

1-2 rok życia

OKRES WYRAZU

2-3 rok życia

OKRES ZDANIA

3-7 rok życia

OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ

Etapy rozwoju mowy

1-szy rok życia

krzyk, płacz, głużenie (2mc.), zabawa głosem (5mc.), gaworzenie (6mc.), reagowanie na swoje imię, wykonywanie prostych poleceń

1-2 rok życia

pierwsze wyrazy, jeden wyraz zastępuje zdanie

2-3 rok życia

wypowiedzi dwuwyrazowe, proste zdania, substytucje głoskowe, neologizmy

3-7 rok życia

trzylatek wypowiada wszystkie samogłoski oraz spółgłoski [p,b,m,w,f,t,d,n,l,k,g,h,j,ł (oraz zmiękczenia) + ś, ź, ć, dź]

czterolatek ww. oraz [s,z,c,dz] zamienianie głosek trudniejszych jest normą rozwojową

pięciolatek ww. oraz sz, ż, cz, dż

siedmiolatek wymawia wszystkie głoski języka polskiego

WADY WYMOWYU DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

#1

SEPLENIENIE - zamiana lub deformacja głosek 3 szeregów [Ś S SZ]międzyzębowość

#2

KAPPACYZM/GAMMACYZM - zamiana głosek k-t, g-d (kot - tot; kogut - kodut) lub deformacja

#3

MOWA BEZDŹWIĘCZNA - zamiana głosek dźwięcznych na ich bezdźwięczne odpowiedniki, np. b-p, d-t, w-f, ż-sz ...

#4

ROTACYZM - zamiana lub deformacja głoski r

#5

OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY - niższa sprawność językowa w zakresie rozumienia i nadawania mowy

NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY WAD WYMOWY

... czyli w czym upatruje się trudności z nabywaniem umiejętności komunikacyjnych

NIEPRAWIDŁOWABUDOWA I FUNKCJONOWANIENARZĄDÓW MOWY

CZYNNIKI ŚRODOWISKOWE

PROBLEMY ZE SŁUCHEM

DŁUGOTRWALE UTRZYMUJĄCE SIĘ INFEKCJE

ZABURZENIA W ROZWOJU PSYCHORUCHOWYM

ZBYT NISKIE LUB ZBYT WZMOŻONE NAPIĘCIE MIĘŚNIOWE

USZKODZENIA CUN ORAZ ZABURZENIA FUNKCJONOWANIA

ZADANIA PROFILAKTYKI

zapobieganie powstawaniu wad wymowy

stymulowanie procesu nabywania kompetencji językowych i komunikacyjnych

stymulowanie rozwoju poznawczo-językowego

KOMPETENCJE KOMUNIKACYJNEdotyczą zdolności porozumiewania się językiem odpowiednio do danej sytuacji oraz kontekstu

KOMPETENCJE JĘZYKOWEpozwalają na tworzenie, wypowiadanie, odbieranie oraz rozumienie zdań we wszystkich językach znanych danej osobie

WSPIERANIE ROZWOJU MOWY DZIECKA

pojazdy

przedmioty

materiał obrazkowy

ZABAWY DŹWIĘKONAŚLADOWCZE

instrumenty

ludzie

zwierzęta

- są pierwszym językowym kontaktem dziecka z otoczeniem,- rozwijają aparat mowy dziecka, - onomatopeje zastępują trudniejsze dla dziecka wyrazy, - wzmacniają znaczenie wyrazu ("ale zimno brrrr"), - doskonalą słuch fonematyczny, - kształtują artykulację

wierszyki dźwiękonaśladowcze

opowiadania logopedyczne

zabawy rzutne

WSPIERANIE ROZWOJU RUCHOWEGO

- ćwiczenia ruchowe pozytywnie wpływają na rozwój mowy dziecka,- przechodzenie od ruchów globalnych do precyzyjnych, - stymulacja ośrodków mózgowych odpowiedzialnych za mowę

wierszyki z pokazywaniem

ćwiczenia gimnastyczne

Jano i Wito

CZYTANIE

- rozwijanie zasobu leksykalnego dziecka, - kształtowanie prawidłowych wzorców językowych, - rozbudzanie wyobraźni, - rozwijanie percepcji słuchowej

Bajki logopedyczne misia Api

Pucio

Kicia Kocia

ZABAWY TEMATYCZNE

- rozwijanie zasobu leksykalnego dziecka, - rozwijanie umiejętności zachowania się w danej sytuacji komunikacyjnej (przyjmowanie różnych ról, imitowanie związanych z nimi czynności), - naśladowanie, odtwarzanie sytuacji z życia codziennego,- rozbudzanie wyobraźni

ćwiczenia rytmizujące

GRA NA INSTRUMENTACH

- rozwijanie koncentracji uwagi, pamięci, - rozwijanie percepcji słuchowej, słuchu fonematycznego,- rozwijanie percepcji mowy

Co zagrało?

Zagraj, gdy usłyszysz...

głośno-cicho

Popatrz, co robię

Co widzisz?

OPOWIADANIE, OMAWIANIE

kolejność wykonywanych czynności

CZÓŁKO

- rozwijanie zasobu słownictwa dziecka, - kształtowanie koncentracji uwagi,- dostarczanie prawidłowych wzorców wymowy, - rozwijanie mowy dialogowej

tekst łatwy do zapamiętania

śPIEWANIE

piosenki z pokazywaniem

śpiewające imiona

- usprawnianie prawidłowego toru oddechowego, - kształtowanie prawidłowej fonacji, - kształtowanie poczucia rytmu i tempa

nucenie na melodię znanej dziecku piosenki

NAZYWANIE EMOCJI

Kto jest smutny, a kto wesoły?

Jestem zły/ smutny/ wesoły, kiedy...

- wzbogacanie słownictwa, - wzbogacanie wiedzy na temat własnych emocji i emocji innych osób, - kształtowanie umiejętności nazwania własnych uczuć

Pokaż, jak wygląda osoba, która jest zła/ smutna/ szczęśliwa (...)

KARTY-BUŹKI

Podróż do krainy złości/radości/smutku

ZWIERZ SIĘ ZWIERZA

ĆWICZENIA MAŁEJ MOTORYKI

malowanie palcami

klamerki

masy plastyczne

- aktywizowanie ośrodków odpowiedzialnych za mowę, - doskonalenie ruchów precyzyjnych dłoni, - kształtowanie koncentracji uwagi, - budowanie pozytywnego kontaktu pomiędzy dorosłym a dzieckiem

materiały naturalne (kasza, groch, makaron...)

nawlekanie korali

przewlekanie sznurowadeł

zabawy paluszkowe

zapinanie guzików

stempelki

wycinanie, wydzieranie, lepienie

KOMUNIKAT DOSTOSOWANY DO ODBIORCY

- zwracanie się do dziecka jak najprostszym dla niego językiem - używanie prostych komunikatów, dostosowanych do wieku i umiejętności dziecka, - budowanie motywacji do komunikowania się, - kształtowanie kompetencji komunikacyjnych

POPIERANIE KOMUNIKATÓW GESTEM

- na początkowych etapach budowania systemu językowego oraz w razie potrzeby wskazywanie palcem przedmiotu/osoby (...), o którym/-ej mowa, - na początku gest wskazuje na znaczenie słowa, - nawiązywanie i utrzymywanie kontaktu wzrokowego z dzieckiem oraz wspólnego pola uwagi, - kształtowanie kompetencji komunikacyjnych

STWARZANIE SYTUACJI KOMUNIKACYJNYCH

- w grupie przedszkolnej: motywowanie dzieci do podejmowania interakcji werbalnych, rozwiązywania konfliktów pomiędzy sobą, wyrażania swoich emocji, potrzeb i oczekiwań,- w pracy indywidualnej: zachęcanie dziecka do odpowiadania na zadane pytania oraz samodzielnego formułowania próśb i pytań, budowanie u dziecka poczucia własnej wartości

tworzenie torów oddechowych

ĆWICZENIA ODDECHOWE

bańki mydlane

kłębki waty

piłeczki pingpongowe

- nauka prawidłowego sposobu oddychania (wdech nosem - wydech ustami) - rozwijanie siły wydechu,- nauka dysponowania własnym oddechem

wiatraczki

baloniki

piórka

DMUCHAJKI, UKŁADANKI

szklanka z wodą + słomka

MINKI

ĆWICZENIA ARTYKULATORÓW

RYBKI

Ćwiczenia języka: - wysuwanie szerokiego i wąskiego języka, kierowanie go do kącików ust *,- unoszenie szerokiego i wąskiego języka na górną wargę *, - unoszenie języka za górne zęby i przesuwanie nim po podniebieniu, - dotykanie językiem górnych zębów, przesuwanie językiem po wewnętrznej stronie zębów, - "język na gumce" - utrzymywanie czubka języka za górnymi zębami przy szeroko otwarych ustach,- naśladowanie mlaskania czubkiem i środkową częścią języka, - kląskanie.

Ćwiczenia podniebienia miękkiego: - chuchanie, - chrapanie, - naśladowanie odgłosów ho ho, ha ha, hi hi, he, he, - ziewanie, - wymawianie połączeń tylnojęzykowych ka, ke, ko, ku, ki, ga, ge, go, gu, gi, ak, ek, ok, uk, ...

Ćwiczenia warg: - wysuwanie warg do przodu ("ryjek"), - chowanie warg, - układanie górnej wargi na dolną i dolnej na górną, - przesuwanie wargami na lewą i prawą stronę, - cmokanie, - naprzemienne wymawianie samogłosek i-u, e-o, - parskanie.

ĆWICZENIA FONACYJNE

Mają na celu wykształcenie odpowiedniego natężenia głosu i umiejętności właściwego stosowania go w mowie: - przeciąganie samogłosek ustnych aaaa, oooo, eeeee, iiiii, uuuu,- ćwiczenia modulacji głosem - wymawianie samogłosek w sposób ciągły, z przerwami, najciszej, najgłośniej -np. /a/ jedzie na wycieczkę: aaaaaaa; /o/ schodzi po schodach: o o o ; usypiamy misia: śśśśśśśśś; ryczymy, jak niedźwiedź: uuuu!, - wymawianie samogłosek z przedstawionym schematem graficznym (np. krótko, krótko, długo), - wymawianie samogłosek na spirali, szlaczku (materiał graficzny), - mruczenie przez nos: mmmmmmmm, - naśladowanie wyrażeń dźwiękonaśladowczych.

TRZY W LINII (KÓŁKO I KRZYŻYK)

ĆWICZENIA SŁUCHOWE

Zagraj tak, jak ja

- wysłuchiwanie dźwięków otoczenia, nazywanie źródła dźwięku, określanie kierunku, z którego dobiega dźwięk, - naśladowanie zasłyszanych odgłosów,- rozpoznawanie osób po głosie, - wyróżnianie głosek w wyrazie (nagłos, wygłos, śródgłos), - dzielenie wyrazów na sylaby i na głoski, dzielenie zdań na wyrazy, - różnicowanie wyrazów, które różnią się tylko jedną głoską (bułka - półka, kura - kula, koza - kosa...), - różnicowanie prawidłowej wymowy wyrazu od nieprawidłowej (sanki - szanki, szafa - safa...), - wyszukiwanie rymów.

Pociąg z głoskami

WAŻNE! Przy głoskowaniu dbajmy o "czystość" wymawianego dźwięku:spółgłoski wymawiamy krótko, nie dodając "yy" mówimy K - O - T , a nie Ky - O - Ty

Jadę do Warszawy.Co mam przywieźć?

GŁODNY WITEK

GDZIE SZUMI, A GDZIE SYCZY

ZABAWY LOGORYTMICZNE

ruch + słuch + słowo

- Imiona w ruchu - ćwiczenie słowno-ruchowe Witamy się z każdym dzieckiem w inny sposób, np. Monikę "łaskoczemy", Tomka "przytulamy", Anię "wołamy", z Zuzią "ziewamy" itd. - Walc cmokus - ćwiczenie narządów mowy, słuchu fonematycznego Dzieci siedzą w kole. Słuchając "Nad pięknym modrym dunajem" Straussa wysyłają buziaki - w rytm muzyki. - Agenci - zabawa naprzemienna, ćwiczenie pamięci słuchowo-ruchowej Dzieci stają w parach w niewielkiej odległości od siebie (każda para ma do dyspozycji jeden woreczek). "Jeśli chcesz woreczek tupnij/podskocz/ukłoń się/kucnij..." - kolejne komendy dodajemy do już obecnych w zabawie. - Ryby i grzyby - zabawa ruchowa, ćwiczenie słuchu fonematycznego Dzielimy dzieci na "ryby" i "grzyby" - na hasło "ryby" dzieci chodzą po sali wysyłając buziaki (jak rybka), a na hasło "grzyby" - kucają w miejscu tworząc nad głowami kapelusz z dłoni. - Gotujemy kaszę - ćwiczenie pamięci słuchowej, rozwijanie słownictwa "Gotujemy kaszę, kaszę, gotujemy sos - przyprawiamy, zamieszamy, a dodatki to: (cebula, marchew, ogórek ...)" dzieci kolejno podają dodatki, śpiewamy zapamiętując wszystkie produkty po kolei. "Już gotowa kasza, kasza, już gotowy sos. Wszystko zjemy, pozmywamy, ale smaczne to!".

MOWA A NAUKA W SZKOLE

NIEPOWODZENIA SZKOLNE

zła mowa - zły uczeń ?

trudnościw nauce pisania

trudności w czytaniu

wycofanie

lęk przed mówieniem

brak motywacji

WARTO ZAJRZEĆ

WARTO ZAJRZEĆ

WARTO ODWIEDZIĆ

eprzedszkolaki.pl

karty pracy

pomoce dydaktyczne

multimedialne gry edukacyjne

WARTO ODWIEDZIĆ

dydaktyczny.pl

karty pracy

pomoce dydaktyczne

WARTO ODWIEDZIĆ

qmam.edu.pl

karty pracy

pomoce dydaktyczne

WARTO ODWIEDZIĆ

liveworksheets.com

interaktywne karty pracy

WARTO ODWIEDZIĆ

childdevelop.pl

generator kart pracy

dyplomy

artykuły

eksperymenty

WARTO ODWIEDZIĆ

printoteka.pl

generator kart pracy

dyplomy

karty pracy

pomoce dydaktyczne

WARTO ODWIEDZIĆ

wordwall.net

gry multimedialne

WARTO ODWIEDZIĆ

learningapps.org

gry multimedialne

WARTO ODWIEDZIĆ

fenek.pl

fiszki

karty pracy

scenariusze

kolorowanki

WARTO ODWIEDZIĆ

kidipage.com

kolorowanki

karty pracy

WARTO ODWIEDZIĆ

specjalni.pl

multimedia

artykuły

karty pracy

webinary

WARTO ODWIEDZIĆ

canva

genially

logotorpeda

panimonia

zaklamerkowani

- Chory jestem. Coś do moich chwawic wleciało. - Chwawic? - Nie wiem, mi tak doktor powiedziała.

ZŁOTOUŚCI

- Miałem ospę i nie chodziłem do przedszkola. - Kiedy miałeś ospę? - Jak mnie mąż rozbierał.- Mąż?!- Tata...

- Znajdź, proszę szynkę na ilustracji. - Hmmm, gdzie jest synka? - Nie "synka", tylko "szynka"...- Gdzie jest... wędlinka?

- A wie pani? Ja sobie w niedzielę zrobiłem ałka. Widzi pani ten plasterek? - Tak, widzę. - Ja też.

- Jak nazywa się ten owoc? Na "ś". - śśś.... - śli ?- ślimonka!

Pani to się nałazi!

tlach na blóble

Dziękuję za uwagę