potop szwedzki

Potop szwedzki

Na co będę zwracać uwagę:- jakie były przyczyny szwedzkiego najazdu na Polskę w 1655 roku - w jaki sposób społeczeństwo polskie odparło najazd Szwedów - jaki były skutki potopu szwedzkiego

Nowy konflikt ze Szwecją

Podpisany w 1635 roku w Sztumskiej Wsi rozejm między Rzeczpospolitą a Szwecją miał obowiązywać przez 26 lat. Jednak jeszcze przed upływem tego terminu nowy król Szwecji Karol X Gustaw zdecydował się zerwać porozumienie i zaatakować ziemie Rzeczypospolitej. Władca Szwecji liczył na sukces, ponieważ wojska królewskie byłyzaangażowane w tłumienie powstania kozackiego na Ukrainie oraz prowadziły wojnę z Rosją, która wspierała Kozaków. Dodatkowym pretekstem do napaści był fakt, że nowy władca Polski - Jan Kazimierz - podobnie jak wcześniej jego ojciec Zygmunt III Waza, wciąż używał tytułu króla Szwecji.

Latem 1655 roku Szwedzi zaatakowali Rzeczpospolitą, uderzając jednocześnie na Wielkopolskę i Litwę. W ciągu kilku miesięcy opanowali dużą część kraju. Ze względu na rozmiar zajętych terenów oraz skalę zniszczeń dokonanych przez nieprzyjaciela najazd ten przeszedł do historii jako potop szwedzki.

Jan Kazimierz (1609 - 1672) król Polski w latach 1648 - 1668. Po dwudziestu latach rządów zrzekł się władzy, wyjechał do Francji, gdzie spędził resztę życia.

Armia szwedzka składała się głównie z piechoty. W XVII wieku uchodziła za najlepszą w Europie. Zobacz w podręczniku na stronie 98 jak wyglądała szwedzka piechota.

Przeanalizuj infografikę z podręcznika ze strony 100 - 101

Skutki potopu szwedzkiego

Pokój polsko - szwedzki w Oliwie w 1660 roku zakończył działania wojenne. Rzeczpospolita poza utratą Inflant poniosła ogromne straty ludnościowe i materialne. Liczba mieszkańców naszego panstwa zmniejszyła się z 11 milionów do około 7 milionów.

+info

Ludzie ginęli nie tylko wskutek działań wojennych, lecz także w wyniku chorób i głodu. Wiele miast i wsi zostało zniszczonych. Załamaniu uległ handel, gdyż zubożali ludzie niewiele mogli kupić.

Szczególnie ciężka była sytuacja chłopów, nie tylko z powodu rabunków dokonanych przez wojska. Po wojnie szlachta chciała jak najszybciej odrobić swoje straty. Dlatego wielu właścicieli ziemskich zwiększało poddanym wymiar pańszczyzny i danin. Pomimo obietnic złożonych podczas ślubów lwowskich król po wojnie nie uczynił nic dla poprawy losu chłopów.

Istotną konsekwencją potopu była też utrata polskiej zwierzchności nad Prusami Książęcymi.Prusy Książęce przestały być lennem Polski, a prawa do nich uzyskali władcy Brandenburgii panujący na Pomorzu Zachodnim. Podczas potopu bardzo ucierpiała polska kultura. Szwedzi zrabowali wiele bezcennych księgozbiorów i dzieł sztuki, które już nigdy nie wróciły do Polski.

Potop szwedzki

Wydarzenie

Przyczyna

Skutek

Pamięć o Stefanie Czarnieckim

Hetman Stefan Czarniecki to dziś jeden z najbardziej znanych polskich bohaterów narodowych. Przez wieki jego czyny były utrwalane przez historyków i artystów. Czarniecki jest między innymi jednym z bohaterów słynnej powieści "Potop" Henryka Sienkiewicza, a także licznych obrazów ukazujących wojnę ze Szwedami. Postać hetmana pojawia się również w tekście polskiego hymnu narodowego. Słowa: "Jak Czarniecki do Poznania/ po szwedzkim zaborze/ dla ojczyzny ratowania/ wrócim się przez morze" mówią o wyprawie wodza do Danii (ówczesnego sojusznika Rzeczypospolitej w konflikcie ze Szwecją ), skąd powrócił, by wziąć udział w kolejnej wojnie z Moskwą. Mimo wielu zasług dla ojczyzny, zaszczytny i upragniony tytuł hetmana Czarniecki otrzymał dopiero pod koniec życia.

Zapamiętaj!

Dziękuję