Rodzaje krytyki

Krytyka zakamuflowana

Krytyka uogólniona

Krytyka, niesłuszna

Krytyka słuszna

Krytyka agresywna

Krytyka zaskakująca

Krytyka częściowo słuszna

Jest to krytyka, z którą w głębi serca się zgadzamy.

Krytyka: Nie włożyłaś naczyń do zmywarki, a dzis była twoja kolej. Przykład odpowiedzi: Zgadzam się z tobą (F – zgoda na fakt). Przepraszam (O – uczciwe przyjęcie odpowiedzialności). Śpieszyłam na angielski i zapomniałam o tym. (K – wyjaśnienie). Jutro powkładam od razu po obiedzie (U – zobowiązanie).

Jest to taka krytyka, z którą zgadzamy się w pewnym stopniu. Często zawiera ona zwroty typu: bo ty zawsze, bo ty nigdy.

Krytyka: Zawsze zapominasz o wkładaniu naczyń do zmywarki! Przykład odpowiedzi: To nie do końca prawda, że zawsze o tym zapominam (F – weryfikacja faktu). Dzisiaj rzeczywiście tego nie zrobiłam (O – określenie tego, co może być słusznie skrytykowane). Zazwyczaj robię to zaraz po obiedzie (K – informacja, jak było do tej pory w podobnych sytuacjach). Jutro powkładam od razu po obiedzie (U – zobowiązanie).

To taka krytyka, z którą z góry się nie zgadzamy.

Krytyka: Zachowujesz się nieodpowiedzialnie! Przykład odpowiedzi: Mam inne zdanie o swoim postępowaniu (K – podkreślenie odmienności stanowiska).

Jest to krytyka polegająca na generalizowaniu pojedynczych faktów, wyciąganiu pochopnych wniosków.

Krytyka: Nie pościerałeś tablicy. Nie wywiązujesz się z obowiązków dyżurnego. Przykład odpowiedzi: Rzeczywiście nie pościerałem tablicy. (F – weryfikacja faktów i ustalenie, co jest prawdą). Na przerwie musiałem zadzwonić do mamy i nie zdążyłem (K i O – zakomunikowanie stanowiska i przejęcie za nie odpowiedzialności). Z pozostałych obowiązków dyżurnego się wywiązuję. (U – przedstawienie własnych norm postępowania).

Jest to krytyka wyrażona agresywnie i skierowana na osobę (atakująca), a nie na działanie.

Krytyka: Jesteś fatalnym piłkarzem. Ostatnia łamaga z ciebie. Przykład odpowiedzi: Rzeczywiście, dzisiaj nie grałem za dobrze (F i O – oddzielenie faktów od oceny i przyjęcie odpowiedzialności za fakty). Jednak nie jestem łamagą i nie zgadzam się, żebyś tak do mnie mówił (K i U – udzielenie informacji o własnym sposobie myślenia i potrzebach związanych z traktowaniem przez drugą osobę).

Jest to krytyka wyrażona w formie aluzji, nie wprost.

Krytyka: Nic nikomu nie można powiedzieć, bo zaraz wszyscy się o tym dowiedzą. Przykład odpowiedzi: Nie rozumiem, co masz na myśli (F – podkreślenie braku komunikatu wprost). Czy uważasz, że nie dochowałam tajemnicy (O – otwarte nazwanie zachowania i powiązanie go z własną odpowiedzialnością)? O co dokładnie ci chodzi (K i U – zakomunikowanie oczekiwania o doprecyzowanie zarzutów)?

Jest to taka krytyka, której się nie spodziewamy.

Krytyka: Nie jestem zadowolona z twojego wypracowania. Jak zamierzasz to poprawić? Przykład odpowiedzi: Zaskoczyła mnie pani (F – wyrażenie zaskoczenia na fakt zwrócenia uwagi). Nie sądziłem, że tak źle napisałem to wypracowanie. Wydawało mi się, że jest niezłe (O – odrzucenie odpowiedzialności). Muszę na spokojnie to przemyśleć (K i U – zakomunikowanie potrzeby dodatkowego czasu na refleksję).