Sielanka wiejskiego życia

Sielanka życia wiejskiego

Przygotowała Małgorzata Zawichrowska

Przepisz do zeszytu

Pieśń Świętojańska o sobótce

Pieśń świętojańska o sobótce to cykl 12 utworów , w których Jan Kochanowski przedstawił obrzęd sobótki. Uroczystość ta przypada na najkrótszą noc w roku. Jest schrystianizowaną formą dawnego rytułału pogańskiego zwanego Nocą Kupały, który związany był z kultem wody i ognia. Cykl składa się z wypowiedzi 12 panien tworzących udramatyzowaną opowieść. Najbardziej znana jest pieśń ostatnia, monolog Panny XII, będąca pochwałą wiejskiego życia.

Kontekst

Odpowiedz na pytania:

W renesansie szczęście człowieka uważano za dobro najwyższe. Dlatego w utworach literackich wiele uwagi poświęcano poszukiwaniu recepty na doskonałe i spełnione życie. Jan Kochanowski swoje poglądy na ten temat wyraził przede wszystkim w dwóch księgach pieśni. Poeta przekonuje w nich, że warunkiem zadowolenia z własnej egsystencji jest zachowanie umiaru, równowagi i dystansu wobec kaprysów losu. Zdaniem Kochanowskiego człowiek powinien doceniac uroki życia, np. uczty, tańce, zabawy a jednocześnie dbać o swój rozwój intelektualny i duchowy. Warunkiem osiągnięcia szczęścia jest panowanie nad najniższymi instynktami oraz pielęgnowanie w sobie cech, takich jak prawość, męstwo, uczciwość, troska o dobro innych ludzi. Wszystkie te wartości składają się na moralny ideał, który Kochanowski nazywał za starożytnymi cnotą. W Polsce epoki odrodzenia powszechnie uważano, że szansę na takie godne i szczęsliwe życie ma przede wszystkim szlachcic- ziemianin. Wiejskie ustronie chroniło go przed zgiełkiem świata. Uczyło pokory i umiaru. Pozwalało zyć w harmonii z naturą

1. Do kogo zwraca się podmiot liryczny?

2. Z czego składa się apostrofa rozpoczynająca utwór?

Przepisz do zeszytu

Nowa wiadomość

Pieśń to utwór stroficzny o regularnej budowie i wyrazistym rytmie, który jest oparty na jednakowej liczbie sylab w wersach i stałym układzie rymów . W pieśniach często występuje refren oraz powtórzenia.

Odpowiedz w zeszycie

Jak mieszkańcy wsi przedstawionej w utworze organizują sobie czas po pracy?

Wymień obowiązki gospodarza i gospodyni.

Jakim zajęciom, zawodom podmiot liryczny przeciwstawia życie mieszkańca wsi?

1. Jak rozumiesz słowa?

A niedorośli wnukowie,Chyląc się ku starszej głowie, Wykną przestawać na male?

Wartości

Jakie podejście do życia zostało przedstawione w Pieśni świętojańskiej? Wymień wartości, które są ważne dla ludzi, którzy żyją według tej koncepcji.

Motyw Arkadii

Pieśń jest wyidealizowanym obrazem życia na wsi. Miejsce to jawi się w utworze jako mityczna Arkadia, gdzie ludzie żyją w spokoju, harmonii z naturą, są pozbawieni wszelkich trosk.

Ćwiczenie

Praca domowa

Wybierz jeden z dwóch tematów i zredaguj pracę pisemną.

Napisz list do kolegi lub koleżanki, w którym przedstawisz zalety życia w zgodzie z naturą.

Napisz opowiadanie o udziale w obrzędach nocy świętojańskiej.