Klasa I 5.3.Boleslaw Chrobry

Panowanie Bolesława Chrobrego

1025

Rekapitulacja wtórna - kahoot- Mieszko I

Bolesław Chrobry

• dzieciństwo spędził na niemickim dworze jako zakładnik - Mieszko I wysłał tam młodego Bolka jako gwarancję wierności cesarzowi (był tam bardzo dobrze traktowany)
• 992- śmierć Mieszka, wypędza macochę Odę i przyrodnich braci
• 996- Otton III cesarzem- miał sentyment do Polaków (Mieszko pomagał Niemcom w walce ze Słowianami Połabskimi, ofiarował Ottonowi III wielbłąda)
• Bolesław i Otton pierwszy raz spotkali się w 995r. przy okazji mordowania pogan, a w 1000 r. miał miejsce zjazd w Gnieźnie

• Jak doszło do zjazdu w Gnieźnie?

Jak doszło do zjazdu w Gnieźnie?

• Kiedy chrześcijaństwo na naszych ziemiach było nowością przybył do nas Adalbert (po naszemu Wojciech).
• Wcześniej był bp w Pradze, ale postanowił zostać misjonarzem - miał kilka sukcesów ochrzcił Stefana zwanego później świętym -króla Węgier, jechał chrystianizować Prusy. Po drodze zatrzymał się w Gnieźnie gdzie spotkał Bolesława (polubili się)
• Wojciech będąc w Prusach nie znał ich języka i tam też zginął.
• Gdy Chrobry dowiedział się o śmierci nakazał sprowadzić ciało za tyle złota lub srebra ile ważył męczennik - wyczuł w śmierci marketingowy potencjał.
• Wojciech został świętym w trybie ekspresowym ( 2 lata) pierwszy kanonizowany przez papieża a nie lokalnych bp.
• Otton III postanowił z pielgrzymką przybyć do Gniezna.

Podobno kielich należał do św. Wojciecha... być może cesarz Otton III ofiarował naczynie Chrobremu na zjeździe w Gnieźnie.

Zjazd w Gnieźnie

• arcybiskupstwo w Gnieźnie- arcybiskupem Czech Radzim gaudenty
• biskupstwa w Kołobrzegu, wrocławiu i krakowie

uniezależnienie kościoła polskiego od niemieckiego

• diadem na głowę Chrobrego
• prawo do mianowania bp
• kopia włóczni św. Maurycego (insygnia cesarskie)

• ramię św. Wojciecha - bardzo cenne bo to relikwia
• cała złota i srebrna zastawa, wszystkie obrusy, dywany
• 300 żołnierzy - spora siła na tamte czasy

https://www.youtube.com/watch?v=kXVFugmlukc

Przyjrzyj się czterem kobietom. Zwróć uwagę na napisy nad ich głowami. Jak myślisz, co postacie te symbolizują? Wskaż na ilustracji cesarza Ottona III i powiedz, co go wyróżnia.

Wojny polsko-niemieckie 1002-1018

Przyczyna wojny polsko-niemieckiej:

• Chrobry angażuje się w walki w Czechach i obejmuje tron w Pradze.
• Pod jego władzą także Morawy i być może dziś. Słowacja= nagły wzrost Chrobrego oraz nieuznawanie przez niego zwierzchności Henryka II nad Czechami skłaniają cesarza do do wyprawy zbrojnej na ziemie polskie.

• Następcą Ottona III zostaje Henryk II -książę bawarski zwolennik dominacji Niemiec nad innymi, nie chciał kontunuować pomysłu cesarstwa uniwersalnego
• Polska, która rosła w siłę nie była mu na rękę
• 1002- Chrobry przyjeżdża złożyć hołd Henrykowi, czyli potwierdzić, że uznaje go za najważniejszego europejskiego włądcę, w zamian otrzymuje prawo do Milska i Łużyc, które zajął po śmierci Ottona III.
• Relacje ulegają pogorszeniu.

• w Czechach biło sie kilku barci o tron
• Chrobry skontaktował się z jednym z nich Bolesławem Rudym i obiecał mu zdobyć tron jeśli będzie rządził w sposób sprzyjający Polsce lub przynajmniej nieprzeszkadzający
• Bolesław Rudy jedak zaczął pertraktować z Niemcami
• Chrobry się o tym dowiedział i zaprosił go do siebie i oślepił
• Ogłosił siebie królem Czech (jego dziadek ze strony matki- Dobrawy był królem)

Henryk udaje przyjaznego, ale kiedy Chrobry wyjeżdża "zupełnie przypadkiem" zostaje zaatakowany. Uchodzi z życiem dzięki pomocy niemieckich książąt, tych którzy pamiętali zjazd w Gnieźnie Chrobry gdy wrócił do domu wysłał ekipę odwetową musiał jednak zapewnić sobie neutralność Czech, bo atak dwóch państw to nie najlepsza sytuacja

https://learningapps.org/display?v=p5jadb6t520

Pokój w Budziszynie jak pisał Thietmar był nie taki, jak być powinien, ale taki , jaki można było wtedy zawrzeć. Był zawarty przez cesarza na usilne prośby książąt niemieckich.

Budziszyn-znajdował się na terytorium Polski, a pokój podpisuje się w kraju zwycięzcy.

Wyprawa kijowska 1018r. i koronacja 1025r.

• zakończenie niemieckich wojen 1018r.
• Bolesław zajmuje się sprawami Rusi
• Na Rusi bili się bracia - Świętopełk i Jarosław
• Jarosław był silniejszy i zdobył Kijów
• Świętopełk uciekł do Polski i poprosił Chrobrego o odzyskanie tronu

Dlaczego Chrobry zgodził się pomóc Świętopełkowi?

1. był teściem Świętopełka
2. wolał mieć sąsiada przyjaciela niż wroga
3. Chrobry nie dostał zgody od Jarosława na zaloty do Przedsławy - siostry Jarosława

• 1018r. wyprawa na Kijów ma na celu wywalczyć tron dla Świętopełka, zdobycie Kijowa (legenda: Bolesław uderza mieczem o Złotą Bramę Kijowa - miecz się wyszczerbił i od tego wydarzenia miecz koronacyjny królów polskich to Szczerbiec )
• powrót do Polski i zajęcie po drodze Grodów Czerwieńskich - sukces nietrwały, bo niedługo potem Świętopełek wygnany, a rządy przejmuje Jarosław Mądry, który dogadał się z Chrobrym.

Koronacja

1025r.

• Z ostatnich lat panowania Chrobrego znamy jedno wydarzenie -
• Po śmierci Henryka II w 1024r. Bolesław doprowadza do swej koronacji - 1025r.
• Do koronacji potrzebna była zgoda cesarza, a przynajmniej brak jego sprzeciwu, więc gdyby Henryk II żył nie byłoby opcji na koronację.

Porównaj granice państwa Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Wskaż ziemie, które pierwszy król Polski przyłączył, a które utracił.

Grody czerwieńskie

• Ziemie przyłączone do Polski

Pomorze Zachodnie

• Ziemie utracone

Milsko i Łużyce

MORAWY I SŁOWACJA

Skąd pochodzi nazwa Polska?

• Około 1000r. panstwo Chrobrego zaczęło byc nazywane Polską (w wersji łacińskiej -tak wówczas pisano Polonia, Polania, Pulania)- na kartach roczników, kronik, monetach
• nazwa ta nawiązywała do plemienia Polan
• oznaczała krainę pól

Monarchia patrymonialna w Polsce

• prowadzenie aktywnej polityki zagranicznej wymagało posiadania sił zbrojnych- drużyny
• drużyna- była stale do dyspozycji księcia; utrzymywana przez księcia
• załogi grodów- pełniły służbę obok drużyny, żyli z danin płaconych przez lud
• mężczyzni na wezwanie księcia byli zobowiązani do udziału w wyprawie wojennej oraz do obrony państwa przed nieprzyjacielem
• kiedy książę nie toczył wojny objeżdżał kraj wraz z częścią drużyny i dworem. W ten sposób łatwiej było wyżywić taką grupę urzędników i wojowników.
• w tamtym czasie brak dróg bitych, a osady leżały daleko od siebie, oddzielone olbrzymimi lasami- daniny od ludności gromadzono nie w centralnym skarbcu lecz w grodach
• ok. 80 grodów w państwie pierwszych Piastów
• w trakcie takiej podróży władca rozwiązywał spory, jednoczył, a w razie potrzeby siłą wymuszał posłuszeństwo
• w ręku władcy najwyższa władza
• monarcha - był wodzem, prawodawcą i sędzią. Państwo traktował jako własność odziedzczoną po przodkach. Ojcowizna-patrymonium.
• Kościół - duże wsparcie dla władcy, scalał terytoria plemienne. W grodach wznosozno kościoły, gł. drewniane
• uposażenie biskupów książę pokrywał ze swoich dochodów, a utrzymanie kleru spoczywało na ludności.

Struktura społeczna monarchii wczesnopiastowskiej

Zadanie - podsumowanie

• Co ofiarował Otton III Chrobremu w Gnieźnie?
• Jakie ziemie zdobył Chrobry?
• Jakie wydarzenia miały miejsce w roku? 1000,1018,1025

mincarz- rzemieślnik zajmujący się dawniej biciem monet i medali; w średniowieczu: zarządca mennicy królewskiej, władca ten wybił aż 17 różnych typów srebrnych denarów, Chrobry chciał manifestować przynależność do grona władców chrześcijańskiej Europy

Quiz-kahoot