CYPRIAN KAMIL NORWID- WIERSZE WYBRANE

ODPOWIEDNIE DAĆ RZECZY- SŁOWO

CYPRIAN KAMIL NORWID

NA SKRÓTY

INFOGRAFIKA

"OSTATNI DESPOTYZM"

S.BARAŃCZAK "GARDEN PARTY"

POETYCKA BIOGRAFIA ARTYSTY

SZTUKA- CHORĄGIEW NA PRAC LUDZKICH WIEŻY

"KLASKANIEM MAJĄC OBRZĘKŁE PRAWICE"

WIELKI UMARŁY

"FORTEPIAN SZOPENA"

"COŚ TY ATENOM ZROBIŁ, SOKRATESIE..."

"PROMETHIDION"

W. SZYMBORSKA "POGRZEB"

"CZARNE KWIATY"

"BEMA PAMIĘCI ŻAŁOBNY -RAPSOD"

O. TOKARCZUK "BIEGUNI"

"DO OBYWATELA JOHNA BROWN"

W SALONIE, CZYLI W TEATRZE ŻYCIA

"PO BALU"

INFOGRAFIKA

01

POETYCKA BIOGRAFIA ARTYSTY

I. VADE-MECUM [KLASKANIEM MAJĄC OBRZĘKŁE PRAWICE]

Myśli o Polsce i Polakach:

Jesteśmy żadnym społeczeństwem. Jesteśmy sztandarem narodowym.

Arystokracja nasza jest salon francuski. Demokracja nasza jest karczma flamandzka. Suma: zatracenie tego, co polskie.

Europa jest stara wariatka i pijaczka, która co kilka lat robi rzezie i mordy bez żadnego rezultatu ni cywilizacyjnego, ni moralnego. Nic postawić nie umie – głupia jak but, zarozumiała, pyszna i lekkomyślna... – i tak zawsze – a za to kilkadziesiąt milionów trupa, łez i opchanych worków fałszywą monetą.

Pan Tadeusz ulubiony i słynny poemat narodowy polski, w którym jedyną poważną i serio figurą jest kto?... Żyd (Jankiel). Zresztą: awanturniki, facecjoniści, gawędziarze, pasibrzuchy, którzy jedzą i piją, grzyby zbierają i czekają, aż Francuzi przyjdą zrobić im ojczyznę... Kobiet w tym arcytworze narodowym dwie: jedna - metresa petersburska, druga – panienka pensjonarka, i wyrostek bez profilu wyrobionego. Tła mistrzowskie, pejzaże wyższe od Ruysdaela. Oto Pan Tadeusz! Poemat pejzażysty i satyryka.

02

"KLASKANIEM MAJĄC OBRZĘKŁE PRAWICE"

pierwsza zwrotka: – Klaskaniem mając obrzękłe prawice, znudzony pieśnią lud wołał o czyny –

– Wzdychały jeszcze dorodne wawrzyny –

– Było w ojczyźnie laurowo i ciemno –

– nieczekanych powić i narodzin –

– Samotny szedłem i sam błądzę dalej –

– Żyć mi rozkazał w żywota pustyni –

PUSTYNIA

…………

SAMOTNOŚĆ

LĘK

…………

WYOBCOWANIE

03

"KLASKANIEM MAJĄC OBRZĘKŁE PRAWICE"

druga zwrotka: – druga zwrotka jest manifestem własnej samodzielności artystycznej – nie wziąłem od was nic, o! wielkoludy; – wiąże się to jednak z samotnym wędrowaniem przez nieprzyjazny świat – drogi zarosłe w piołun, mech, ziemia klątwą spalona.

trzecia zwrotka: – nieraz Obyczaj stary zawadziłem z wyszczerzonymi na jutrznię zębami – obyczaj i tradycja atakują jutrznię – symbol świtu, nowego dnia i nabożeństwa. Akt agresji godzi w porządek świata. – odziewający się na głowę pyłem, by noc przedłużył, nie zerwał ze snami. – Obraz ten wiązać można z obrzędem posypywania głowy popiołem – znakiem pokory i uniżenia. Tu gest ten ma przedłużyć noc, która tutaj jest symbolem nieobecności Boga (podobnie pisał św. Jan od Krzyża). Przedłużanie nieobecności Boga wynika z tego, że cień należny jest słońcu przyjściu. Upodobnić się do świata to stać się martwym przedmiotem, ale wers Boży palec zaświtał przede mną sugeruje, że to Bóg decyduje o ludzkim losie. To On, według podmiotu lirycznego, jego-poetę powołał. Konflikt pomiędzy rzeczywistością i wewnętrznym, autentycznym przeżyciem.

zwrotki czwarta i piąta: – zawierają portrety kobiet w których kochał się Norwid: Kamili i Marii Kalergis, która odrzuciła jego uczucia. – rzeczownik katy określa figury zaludniające świat. Kto odczłowieczył ziemię? Kto zamienił ludzi w katy, a kobiety w nieczułe, pozbawione serca posągi? – pojawienie się samotnego wędrowca sugeruje, że to człowiek decyduje o porządku świata, to człowiek sam wybiera między odrzuceniem pozorów lub ich akceptacją.

04

"KLASKANIEM MAJĄC OBRZĘKŁE PRAWICE"

szósta zwrotka: – podmiot liryczny wybiera twórcze działanie – piszę; – akt twórczy pozwala osiągnąć pełnię egzystencji, jest odrzuceniem niechrześcijańskiego święta przesytu – niedzieli. Efektem tego wyboru są bardzo prywatne teksty, jak listy adresowane na Babilon do Jeruzalem; – Babilon to symbol upadku i zepsucia, a Jeruzalem to ziemia obiecana, triumf Jezusa Chrystusa; – choć listy są zaadresowane w sposób niewłaściwy to dotrą one do adresata (sugeruje to nieodwracalność Bożego porządku).

siódma zwrotka – finał tekstu: – finał tekstu to wyznanie wiary poetyckiej, apostrofa do późnego wnuka, który zrozumie przesłanie poety – tekst dotyczy życia jednostki na świecie; – jest próbą znalezienia swojego miejsca w rzeczywistości; – utwór przedstawia obraz gigantycznego teatru, gdzie znudzony lud wołał o czyny – zgodnie z rzymskim porządkiem igrzysk, gdzie najpierw popisywali się retorzy a później walczyli gladiatorzy (czyn); wiersz ten jest dialogiem pomiędzy nowatorstwem i tradycją; – podejmuje typowy dla Norwida problem ja – świat.

Siedem strofoid – wyodrębnione części wiersza nie realizują żadnego ze wzorców stroficznych (od siedmio- do dziesięciozgłoskowca), ale – jak w sylabizmie – pojawia się regularna średniówka, jakby dialog dwóch systemów metrycznych, dodatkowo zdynamizowanych interpunkcją. Jest to dialog tradycji z innowacją

05

WIELKI UMARŁY

GRÓB

06

"COŚ TY ATENOM ZROBIŁ, SOKRATESIE..."

07

"COŚ TY ATENOM ZROBIŁ, SOKRATESIE..."

08

"COŚ TY ATENOM ZROBIŁ, SOKRATESIE..."

Posługując się poniższym schematem, rozważ problem: Czy bycie jednostką wybitną ma więcej plusów czy minusów?

ANALIZA SWOT

JEDNOSTKA WYBITNA

SŁABE STRONY

MOCNE STRONY

ZAGROŻENIA

SZANSE

09

KONTEKST- W. SZYMBORSKA "POGRZEB"

„NIKCZEMNY RYTUAŁ POGRZEBÓW”- IRONIA JAKO SPOSÓB OPISU TOTALITARNEJ RZECZYWISTOŚCI

10

"BEMA PAMIĘCI ŻAŁOBNY -RAPSOD"

11

"BEMA PAMIĘCI ŻAŁOBNY -RAPSOD"

KOMPOZYCJA TEKSTU

STROFA IV

STROFY V-VI

STROFY I-III

CZĘŚĆ 2

CZĘŚĆ 1

12

"BEMA PAMIĘCI ŻAŁOBNY -RAPSOD"

Obraz uroczystości żałobnej stylizowanej na pogrzeb starożytnego i słowiańskiego wodza

obyczajowość antyczna

funeralna obyczajowość staropolska

– miecz opleciony liśćmi wawrzynu – znak czci dla wodza

– sokół myśliwski i wierny koń jako towarzysze służby

– orły, smoki, jaszczury – znaki wojenne na proporcach wojsk rzymskich

– zwłoki wiezione na marach z rękami skrzyżowanymi na piersiach lub jadący za trumną archimimus (rodzaj sobowtóra, człowiek podobny strojem, postawą, twarzą do zmarłego, jakby żywy konterfekt)

– pachołkowie z toporami, tarczami, chorągwiami

– werbel żałobny grany na tarczach i drewnianych kołatkach

– lamentujące panny

– rozbijanie naczyń symbolizujące śmierć

– snopy rozwiewane przez wiatr symbolem zniszczenia

13

"DO OBYWATELA JOHNA BROWN"

14

"DO OBYWATELA JOHNA BROWN"

KIEDY DO BYŁO?

zwycięstwo Abrahama Lincolna w wyborach prezydenckich

wybuch wojny secesyjnej

zniesienie niewolnictwa

zakończenie wojny secesyjnej, kapitulacja Południa

powstanie Ku-Klux-Klanu

15

W SALONIE, CZYLI W TEATRZE ŻYCIA

16

"PO BALU"

W. Szekspir „Romeo i Julia”

A. Mickiewicz III cz. "Dziadów”

A. Mickiewicz „Pan Tadeusz”

17

"OSTATNI DESPOTYZM"

18

KONTEKST- S.BARAŃCZAK "GARDEN PARTY"

19

KONTEKST- S.BARAŃCZAK "GARDEN PARTY"

20

SZTUKA- CHORĄGIEW NA PRAC LUDZKICH WIEŻY

21

"FORTEPIAN SZOPENA"

22

"PROMETHIDION"

23

"PROMETHIDION"

24

"CZARNE KWIATY"

25

KONTEKST- O. TOKARCZUK "BIEGUNI"

ĆWICZENIA PODSUMOWUJĄCE

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!