Bakterie wirusy i odporność

POWTÓRZENIE

Bakterie, wirusy i układ immunologiczny

Budowa

Co to jest bakteria?

Skąd wiemy, że jest to komórka bakteryjna?

Czy znamy funkcje poszczególnych organelli?

Czynności życiowe

Odżywianie

Samożywne

Oddychanie

Cudzożywne

Tlenowe

Beztlenowe

Rozmnażanie

Czemu bakterie są tak różnorodne?

Podział komórki

Zadanie 1. Poniższe stwierdzenia dotyczą budowy i fizjologii bakterii. Zaznacz dwa stwierdzenia prawdziwe. A. Bakterie są organizmami prokariotycznymi B. Komórki bakteryjne dzielą się mejotycznie C. Bakterie mogą oddychać tlenowo lub beztlenowo D. W komórkach niektórych bakterii stwierdzono obecność jądra komórkowego E. Wszystkie bakterie są heterotrofami

Zadanie 2. Komórki żywych organizmów są bardzo różnorodne. Rysunki przedstawiają komórkę bakteryjną oraz roślinną. Podaj nazwy dwóch widocznych na rysunkach struktur wspólnych dla obu komórek. ........................................................................................................... ...........................................................................................................

Zadanie 3. Organizm człowieka narażony jest na oddziaływanie różnych czynników chorobotwórczych. Mogą je stanowić na przykład: I - promieniowanie UV II- wirusy III- bakterie IV- zanieczyszczenia gazowe powietrza Zaznacz odpowiedź, która zawiera wyłacznie czynniki wywołujące choroby zakaźne. A. I, III B. I, II C. II, III D. II, IV

Zadanie 4. Przeprowadzono badania pozwalające określić wpływ antybiotyku penicyliny na gronkowca złocistego. W celu wykonania doświadczenia użyto hodowli bakterii, szalek z odpowiednią pożywką oraz dawek penicyliny w różnych stężeniach. Podaj, co będzie próbą kontrolną w doświadczeniu. ............................................................................

Wirusy

Co to jest wirus?

Jakie cechy przemawiają za tym że nie sa to organizmy?

Jakie cechy przemawiają za tym że sa to organizmy?

Choroby

Wirusowe

Bakteryjne

OSPA WIETRZNA

Gruźlica

Prątek gruźlicy

GRYPA

Zapalenie płuc

Dwoinka zapalenia płuc

rÓŻYCZKA

Angina

Paciorkowce

ŻÓŁTACZKA

Kiła

WZW

Krętek blady

AIDS

CZERWONKA

HIV

Pałeczka czerwonki

Zadanie 5. Stwierdzono że, każdy człowiek w ciągu roku zapada na conajmniej dwie infekcje wirusowe. Zaznacz dwa najbardziej skuteczne sposoby zapobiegania chorobom wirusowym. A. Dieta bogata w witamine K i sód B. Szczepienia ochronne C. Podawanie antybiotyków D. Dieta bogata w tłuszcze nasycone E. Unikanie kontaktu z osobami zainfekowanymi

Zadanie 6. Oceń słuszność podanych zdań, podkreślając wyraz prawda, jeśli informacja w zdaniu jest prawdziwa lub fałsz jeśli jest fałszywa. Wirusy są tworami organicznymi niemającymi budowy komórkowej (prawda/fałsz). Składają się z materiału genetycznego i białka (prawda/fałsz). Pasożytują wyłącznie w komórkach organizmów prokariotycznych (prawda/fałsz). Poza komórką żywiciela nie są aktywne (prawda/fałsz).

Zadanie 7. Bakterie i wirusy są czynnikami zakaźnymi, które wywołują liczne choroby człowieka. Określ, jakie czynniki zakaźne, bakterie czy wirusy wywołują choroby człowieka wymienione w tabeli. Zaznacz rodzaj czynnika, wstawiając znak X w odpowiedniej kolumnie tabeli, obok nazwy choroby, którą on wywołuje.

Zadanie 8. Wirusy to organizmy, które nie prowadzą metabolizmu, nie wykazują czynności życiowych, nie porusząją się, nie rosną, nie oddychają, nie rozmnażają się a mimo to nie wygineły. Krótko wyjaśnij co stoi u podstaw ciągłego istnienia wirusów. .............................................................................................................................................

Zadanie 9. Wirusy to struktury, które wykazują zarówno cechy organizmów, jak i materii nieożywionej. Poniżej wymieniono różne cechy wirusów. A. nie mają budowy komórkowej B. zawierają w swojej budowie kwasy nukleinowe i białka C. nie mają własnego metabolizmu D. wywołują choroby E. nie rozmnażają się F. posiadają informację genetyczną, która jest przekazywana wirusom potomnym Spośród podanych cech (A-F) wybierz te, które świadczą o tym, że wirusy nie są organizmami (a) oraz te, które są cechami organizmów (b). Wpisz odpowiednie litery w wyznaczone miejsca. Uwaga! Pomiń te cechy, które nie są argumentem ani „za” ani „przeciw” przynależności wirusów do organizmów. a. cechy wirusów, które świadczą o tym, że wirusy nie są organizmami ………………….. , b. cechy organizmów, które występują także u wirusów .…………………. .

Zadanie 10. Określ, które zdania dotyczące bakterii są prawdziwe (P), a które fałszywe (F) 1. Wszystkie bakterie wywołują choroby. P/F 2. Niektóre bakterie są samożywne P/F 3. Wszystkie bakterie oddychają tlenowo P/F 4. Niektóre bakterie są pożyteczne dla człowieka P/F

Odporność organizmu

Swoista (nabyta)

Nieswoista (wrodzona)

Czynna

Czynna

Bierna

Bierna

Organizm wytwarza przeciwciała

Organizm sam nie wytwarza przeciwciał

Skóra, błony śluzowe

Kaszel, kichanie

Naturalna

Sztuczna

Naturalna

Sztuczna

Otrzymanie przeciwciał od matki

Przejście choroby

Podanie surowicy

Szczepienia ochronne

Komórki reakcji odpornościowej

Wchłaniają i trawią drobnoustroje

Makrofagi

Wytwarzają substancje hamujące namnażanie wirusów i bakterii

Rozpoznaja i zapamiętują obce antygeny

Limfocyty T

Przekazują informacje o zagrożeniu innym krwinkom białym

Wytwarzają przeciwciała

Limfocyty B

Zapamiętują obce antygeny

Zadanie 11. Poniżej podano informacje na temat różnych rodzajów odporności. 1. Jest wrodzona i naturalna 2. Odpowiadają za nią makrofagi zdolne do wchłaniania i trawienia drobnoustrojów 3. Tworzy się ją na skutek przebytych chorób i szczepień 4. Gwarantują ją m.in. ślina, łzy, skóra, kwas żołądkowy i pot 5. Jest nabyta, może być sztuczna lub naturalna 6. Powstaje dzięki limfocytą T i limfocytą B Wybierz poprawne dokończenie zdania. Odpornośc swoistą opisują cechy oznaczone cyframi: A. 1,2,4 B. 1,2,3 C. 3,5,6 D. 4,5,6

Zadanie 12. Odporność nieswoista polega na zapobieganiu wnikaniu do wnętrza organizmu różnych patogenów. Wymień trzy rodzaje barier - mechanizmów odporności nieswoistej. - ........................................ - ........................................ - ........................................

Zadanie 13. Układ odpornościowy odpowiada za bezpieczeństwo organizmu, ponieważ zwalcza obce ciała (patogeny), które do niego wnikają. Rozróżnia się odporność swoistą i nieswoistą, naturalną i sztuczną, wrodzoną i nabytą oraz bierną i czynną. Na pogotowie zgłosił się pacjent z raną zanieczyszczoną ziemią, w której mogły znajdować się laseczki tężca i lekarz zlecił podanie surowicy przeciwtężcowej. a. Wyjaśnij, dlaczego lekarz zlecił podanie temu pacjentowi surowicy przeciwtężcowej. W odpowiedzi uwzględnij skład surowicy. ............................................................................................................................... ............................................................................................................................... b. W tabeli przedstawiono różne cechy odporności. Zaznacz tylko te, które charakteryzują odporność powstałą po podaniu surowicy, wstawiając znak X w kolumnie obok nazwy właściwej cechy.