Erromanikoa euskal herrian

Erromanikoa Euskal Herrian

Aurkibidea

Garaiak

lizarrako ruako san pedro

leireko san salbatore monasterioa

galdakaoko andre mari

mungiako zumetxagako san migel

San migel in excelsis

10

gipuzkoako zenbait adibide

uxueko santa maria

11

iratxeko monasterioa

arabako erromanikoa

12

eskerrik asko

eunateko santa maria

Euskal Herriko ERROMANIKOA

XI bukaera-XII. erdirartekoak: * Uxueko Santa Maria * Iratxeko monasterioa * Iruñeko katedrala

X-XI. mendekoak:* Leireko San Salbatore * Aralarko San Migel

XII erditik - XIII hasiera:* Zangotzako Santa Maria * Eunateko Santa Maria * Lizarrako Ruako San Pedro * Armentiako basilika * Estibalizko ama * Galdakaoko Andre Mari

XIII. mende hasiera gotikora zubi:* Tuestako Andre Maria * Orreagako kolegiata * Mungiako Zumetxagako San Migel

Leireko san salbatore monasterioa

• XI. mendeko kripta. Burualdea krisptaren gainean eraikia.
• XII. mendeko ataria.
• Musulmanek X. mendean erre eta, Antso Gartziak berreraikitzeko agindua eman 1020an.
• Fusteak altuera apalekoak eta kapitelak berriz, sendo-sendoak.

San Miguel in Excelsis

• XII. mendeko erretaula
• Ama Birjina haurrarekin
• Tetramorfoaren irudia Ama eta Semea inguratuz
• Bi aldeetan hamabi arku simetrikoki, beste hainbeste pertsonaiekin.
• Figura bakoitzaren jantziak eta aurpegierak oso ongi landuak.

• Monastegi zaharrena
• Teodosioren kondaira

+info

UXUEKO SANTA MARIA ELIZA

XI-XII. mendeetan eraikia

Gotorleku militar baten itxura du:

Erronda-bideak

Dorre almenadunak

Hiru nabe erromanikoak eraitsi ziren nabe gotiko bakarra altxatzeko.

Nafarroako errege Karlos II.aren bihotza bertan dago.

IRATXEKO MONASTEGIA

• XII. mendean eliza prerromaniko baten gainean eraikitzen hasitako tenplu erromanikoa.
• Gurutze latinoko oina hiru abside erdi-zirkularrekin, hasierako eraikuntzaren lekuko.
• Bi atari erromaniko, San Pedrokoa eta ate nagusia, biak gai historikoekin apainduak.
• Iratxeko Andre Mariaren irudia gorde zuen (XII. mendekoa)
• Erromanikoaren adibiderik ederrenetakoa Nafarroan.
• Zurezkoa da, metro bat du altueran eta zilarrezko txapa batez estalia dago, aurpegia eta eskuak izan ezik.
• Dekaztelun dago gaur egun, Aiegitik 10 kilometrora. Duela ehun urte eramana.

ANDRE MARIAREN ELIZA (eunate)

• 1170. urtekoa
• Parekorik gabea, oin oktogonala duelako eta klaustroak eliza bera inguratzen duelako.
• 33 arku. Kapitelak apainduak.
• Abside pentagonala

lizarrako Ruako san pedro eliza

• XII. mendeko klaustroa.
• XIII. mendeko atari ederra, arabiarren eragina jaso duten arku lobulatuekin.
• Nafarroako eskultura-multzorik aberatsenetakoa.
• Kapiteletan, Donejakue bideko ikonografiarekin bestelako landare nahiz animalia gaiak ageri.

• Erdi-puntuko arku xumeak ditu, bederatzina alde bakoitzeko, zutabe-bikoteetan bermatuak.
• Landare gaiak eta izaki fantastikoak, harpiak eta arrano aldaera batzuk daude.
• Elkarri lotutako lau zutabe dira, apainketa kiribildua dutenak.

GALDAKAOKO ANDRA MARI ELIZA

• XII. mendeko eliza erromanikoko kanpai-horma bereizgarriarekin.

mungiako Zumetxagako San Migel baseliza

• Mungian dago
• XIII. mende hasieran eraikia
• Nabe bakarrekoa
• Lau kontra horma burualdean

• Burualdean leihoan bi arku zorrotz
• Lau pilareek kapiteletan orden korintoarreko apaindurak, pinaburuekin eta iratzeekin.
• Giza basati begetalen erabilera.

+info

GIPUZKOAKO ZENBAIT ADIBIDE

Amezketa, Ugarteko ermita

Idiazabalgo ataria

Aretxabaletako hilerriko ate gaina

ARABAKO ERROMANIKOA

Euskal Herriko eta batik bat arabako erromanikoaz hitzegiten duen dokumentala.

Eskerrik asko!