Obyczaje szlachty

Pan tadeusz

Czyli ostatni zajazd na Litwie

Temat: "Na Litwie, chwała Bogu, stare obyczaje" W gościnie u Sędziego Soplicy

Na wstępie wyjaśnij słowo OBYCZAJ i zapisz 5 synonimów tego wyrazu

Przeczytaj fragmenty „ Pana Tadeusza” i zapisz, jakie zwyczaje staropolskie są w nich opisane.

„Brama na wciąż otwarta przechodniom ogłasza, Że gościnna i wszystkich w gościnę zaprasza” „Tymczasem na folwarku nie uszło baczności, Że przed ganek zajechał któryś z nowych gości. Już konie w stajnią wzięto, już im hojnie dano, Jako w porządnym domu, i obrok, i siano: Bo Sędzia nigdy nie chciał, według nowej mody, Odsyłać koni gości Żydom do gospody”.

Przeczytaj fragmenty „ Pana Tadeusza” i zapisz, jakie zwyczaje staropolskie są w nich opisane.

„Słudzy nie wyszli witać; ale nie myśl wcale, Aby w domu Sędziego służono niedbale: Słudzy czekają, nim się pan Wojski ubierze, Który teraz za domem urządzał wieczerzę. On pana zastępuje i on, w niebytności Pana, zwykł sam przyjmować i zabawiać gości” "Widząc gościa, na folwark dążył po kryjomu, (Bo nie mógł wyjść spotykać w tkackim puder- manie), Wdział więc jak mógł najprędzej niedzielne ubranie”

Przeczytaj fragmenty „ Pana Tadeusza” i zapisz, jakie zwyczaje staropolskie są w nich opisane.

„Właśnie z lasu wracało towarzystwo całe, Wesołe, lecz w porządku. Naprzód dzieci małe Z dozorcą, potem Sędzia szedł z Podkomorzyną, Obok pan Podkomorzy otoczon rodziną; Panny tuż za starszymi, a młodzież na boku; Panny szły przed młodzieżą o jakie pół kroku (Tak każe przyzwoitość).” „Bo Sędzia w domu dawne obyczaje chował, I nigdy nie dozwalał, by chybiano względu Dla wieku, urodzenia, rozumu, urzędu."

Przeczytaj fragmenty „ Pana Tadeusza” i zapisz, jakie zwyczaje staropolskie są w nich opisane.

„Krótkie były Sędziego z synowcem witania: Dał mu poważnie rękę do pocałowania, I w skroń ucałowawszy uprzejmie pozdrowił;” „Goście weszli w porządku i stanęli kołem. Podkomorzy najwyższe brał miejsce za stołem; Z wieku mu i z urzędu ten zaszczyt należy, Idąc kłaniał się damom, starcom i młodzieży.”

Przeczytaj fragmenty „ Pana Tadeusza” i zapisz, jakie zwyczaje staropolskie są w nich opisane.

„Pan Tadeusz, choć młodzik, ale prawem gościa Wysoko siadł przy damach obok jegomościa; „Sędzia, choć utrudzony, chociaż w gronie gości, Nie chybił gospodarskiej, ważnej powinności: Udał się sam ku studni. Najlepiej z wieczora Gospodarz widzi, w jakim stanie jest obora. Dozoru tego nigdy sługom nie poruczy’ Bo Sędzia wie, że oko pańskie konia tuczy”.

Strój szlachecki

Przede wszystkim strój każdego był inny. Szlachta bogata lub średnio zamożna ubierała się w kontusze. Dlugość i bogactwo zdobień pasa przy kontuszu były wyznacznikiem zamożności szlachcica. Na codzień wkładano kontusze mniej zdobione, gości przyjmowano w tych bardziej wykwintnych.

Strój szlachecki

Szlachta zaściankowa chodziła w strojach podobnych do chłopskich, ale wykonnaych ze szlachetniejszego materiału.

opiszcie elementy stroju szlacheckiego

Opis stroju Podkomorzego:

Miał mundur województwa: żupan złotem szyty, Kontusz gredyturowy z frędzlą i pas lity, Przy którym karabela z głownią jaszczurową; Na szyi świecił wielką szpinką brylantową; Konfederatka biała, a na niej pęk gruby Drogich piórek; były to białych czapel czuby (Na fest kładnie się tylko kitka tak bogata, Której każde pióreczko kosztuje dukata).

Strój szlachecki

Dziewczyny na specjalne okazje wkładały strój ludowy: biała spódniczkę, zieloną suknię i gorset w tym samym kolorze, dwa sznurki biursztynu na szyi, na głowie wianek z rozmarynu (ks. XI)

Strój szlachecki

Elegantki nosiły jedwabne suknie z wyciętym dekoltem, wstążki we włosach i wachlarz (ks. I) Należało również zadbać o fryzuę i ją przypudrować. Na suknię nakładano pudermanik - specjalny płaszczyk.

NAUKA O GRZECZNOŚCI

Przypomnij sobie, w jakich okolicznościach Sędzia wygłosił swoją mowę o grzeczności?

Zapiszcie w punktach zasady, o których mówił Sędzia.

obyczaje szlacheckie

Pracując w grupach opiszcie wybrane obyczaje szlacheckie

obyczaje szlacheckie

Czarna polewka.

Specjalny proces parzenia i podawania kawy.

Zachowanie odpowiedniego porządku siedzenia i usługiwanie damom przy stole.

Grzybobranie.

Służenie włościanom. Biesiadowanie.

Polonez.

Zajazdy.

Polowanie.

DZIĘKUJĘ