Polska Kazimierz Wielkiego

Polska Kazimierza Wielkiego

Na dzisiejszej lekcji dowiesz się...

• kiedy panował król Kazimierz Wielki;
• w jaki sposób Kazimierz Wielkie wzmocnił swoje państwo;
• kiedy i gdzie powstała najstarsza w naszym kraju wyższa uczelnia.

Po okresie zwycięstw za czasów Bolesława Chrobrego, przyszedł trudny czas dla Polski. Kraj osłabiła rywalizacja między przedstawicielami dynastii Piastów o władzę oraz najazdy wrogów, którzy zajeli Pomorze i Śląsk. Zniszczono pierwszą stolicę Polski - Gniezno. Funkcje stolicy przejął Kraków, a zamek na Wawelu stał się siedzibą królów,

Kazimierz Wielki był synem Władysława Łokietka. Został on koronowany w 1333 r. w katedrze wawelskiej. Władca musiał uporać się z wieloma problemami. Państwo było wyniszczone długotrwałymi wojnami, co nie sprzyjało rozwojowi gospodarczemu. Jednak król okazał się dobrym gospodarzem. Za jego długiego panowania (panował w 37 lat) Polska stała silnym się państwem z dobrze rozwiniętą gospodarką.

Polska Kazimierza

• Kazimierz Wielki dbał, by dla lepszego zagospodarowania jego kraju powstały nowe osady;
• król zadbał o bezpieczeństwo państwa, dlatego sfinansował budowę zamków. Powstawały one wzdłuż granic Polski i w ważnych dla obronności kraju miejscach.

• wydał statuty praw tzn. zbiory przepisów prawnych osobno dla Małopolski jak i Wielkiepolski by usprawnić handel,
• nakazał bicie własnej srebrnej monety – grosza krakowskiego. Na nowych monetach zostały umieszczone symbole ważne dla mieszkańców polskich ziem – ukoronowany orzeł oraz korona.

Mówi się o nim, że zastał Polskędrewnianą, a zostawił murowaną.

Kazimierz zajmował się jednak nie tylko budowlami, ale także reformą państwa. Do tych działań potrzebni mu byli ludziewykształceni, urzędnicy zdolni do pokierowania sprawami państwa.

Królowi tak bardzo zależało na własnej uczelni, że w liście do Stolicy Apostolskiej napisał, że do najbliższego uniwersytetu Polacy mają aż 40 dni drogi i dlatego nie mogą studiować swobodnie. Nie była to do końca prawda, bo istniał już wtedy uniwersytet w Pradze znajdujący się dużo bliżej. Być może król obawiał się, że papież zaproponuje mu kierowanie tam studentów i nie zgodzi się na polską uczelnię. ak jednak wiemy, zgoda przyszła bardzo szybko. Nowa uczelnia powstała w 1364 r. i kształciła studentów, zgodnie z wolą króla, głównie w zakresie prawa, a także medycyny.

Uczniami Akademii Krakowskiej czyli żakami mogli być wyłącznie chłopcy, którrzy ukończyli 14 lat. Żacy pochodzili najczęściej z rodzin rycerskich lub mieszczańskich. Wykłady na uniwersytecie odbywały się w języku łacińskim. Zazwyczaj tylko nauczyciel posiadał książke, a żacy notowali lub uczyli się na pamięć. Po ukończeniu pierwszego etapu studiował żak zdobywał tytuł bakałarza, dopiero wtedy mógł kontyuować naukę na wydziale medycznym lub prawniczym. Gdy kończył studia, uzyskiwał tytuł doktora.

Dzięki Akademii Krakowskiej umocniła się pozycja Królewsta Polskiego w Europie. Wzrosło znaczenie Krakowa.

We wrześniu 1364 roku w Krakowie miał miejsce zjazd władców i książąt europejskich. Do stolicy Polski przybyli cesarz i król Czech Karol IV, król Węgier Ludwik Andegaweński, a nawet król Cypru Piotr. W trakcie zjazdu odbyła się słynna uczta wyprawiona przez rajcę krakowskiego Wierzynka.

Notatka:

1333 r. - koronacja Kazimieraz Wielkiego. 1364 - założenie Akademii Krakowskiej/uczta u Wierzynka. Uniwerstytet - uczelnia kształujaca specjalistów w różnych dziedzinach. Żak- uczeń Akademii Krakowskiej.

A teraz czas na quiz