Saint-Nicolas

Saint-Nicolas Mikołajki we Francji

We Francji tak jak w wielu innych krajach obchodzi się Mikołajki. Zwyczaj związany ze świętym Mikołajem i dawaniem sobie upominków nie jest jednak popularny na terenie całego kraju. Jeśli chcesz się czegoś więcej dowiedzieć, obejrzyj naszą prezentację!

Bienvenue!

Historia

Pierwotnie Święty Mikołaj (Sinterklaas) zainspirował postać Świętego Mikołaja. Patron Lotaryngii był pierwotnie darczyńcą prezentów dla dzieci niemieckich i francuskich w dniu 6 grudnia. Mikołajki upamiętniają życie świętego Mikołaja z Miry, który za życia stał się sławny, dzięki pomocy biednym i potrzebującym oraz licznym cudom, których dokonał.

Mikołajkowe zwyczaje

Czym różnią się obchody mikołajek we Francji od tych z Polski? We Francji zwyczaj jest obchodzony głównie na północy i wschodzie kraju. Z tradycjami Saint-Nicolas spotkamy się więc w Lotaryngii, Alzacji, Franche-Comté, Nord-Pas-de-Calais, Île de France (region, w którego skład wchodzi Paryż). W Lotaryngii popularnym zwyczajem są specjalne bułeczki maślane w kształcie ludzików (männele), które je się na śniadanie. W wymienionych wcześniej regionach dzieci odwiedza święty Mikołaj, który przyjeżdża na osiołku. Najmłodsi zostawiają często osiołkowi marchewkę lub siano. Zwyczaj jest obchodzony w kościele katolickim 6 grudnia, a w prawosławnym 19 grudnia.

Mikołajkowe pieśni

W Lotaryngii od pokoleń przekazywana jest średniowieczna pieśń dla dzieci:

Święty Mikołaj patronie, Święty Mikołaj, mój obrońco Apporte-moi des bonbons, Des mirabelles Mirabelles Pour les demoiselles, Des macarons Macarons Pour les garçons

Święty Mikołaj

W północno-wschodniej Francji Saint-Nicolas jest często przedstawiany jako wysoki, chudy mężczyzna z długą białą brodą, ubrany w jedwabne szaty, niosący mitrę biskupią i trzymający pastorał. Saint-Nicolas tradycyjnie towarzyszy szaremu osiołkowi niosącemu kosze wypełnione ciastkami, słodyczami i prezentami. Dzięki sprawnej promocji praktycznie zastąpił on w powszechnej świadomości tradycyjny wizerunek świętego Mikołaja, biskupa Miry.

Père Fouettard

Świętemu towarzyszy mu Père Fouettard. 6 grudnia grzeczne dzieci dostają od świętego Mikołaja ubranego w szaty biskupa prezenty i drobne upominki. Z kolei niegrzeczne dzieci zostają obdarowane rózgą przez ubranego na ciemno, noszącego kaptur Père Fouettard. Jest znany głównie na dalekiej północy i wschodzie Francji, na południu Belgii oraz we francuskojęzycznej Szwajcarii, chociaż podobne postacie istnieją w całej Europie (elfy towarzysze). Mówi się, że ten „biczujący ojciec” przynosił ze sobą bicz, aby bić wszystkie niegrzeczne dzieci, które źle się zachowywały.

Mroczna legenda

Z postacią Père Fouettard wiąże się dosyć mroczna, a nawet nieco przerażająca legenda. Historia opowiada o trójce dzieci, które poszły zbierać resztki plonów z pól. Niestety dzieciaki zgubiły się i nie mogły odnaleźć drogi do domu. Nagle zauważyły w mroku światło, a kiedy zaczęły zbliżać się w tamtą stronę dostrzegły dom. Dzieci zapukały do drzwi, otworzył im rzeźnik, który obiecał, że da im schronienie na noc. Jednak kiedy tylko drzwi się zamknęły, rzeźnik zabił dzieci, poćwiartował je, włożył do beczki, a potem przyrządził z nich peklowane mięso. Siedem lat później przez miejscowość przejeżdżał na swoim osiołku Saint-Nicolas. Święty przechadzał się niedaleko domu rzeźnik, zapukał do drzwi i poprosił go o posiłek. Saint-Nicolas spróbował kilku dań, ale żadne mu nie smakowało, poprosił o mięso, które leżało u rzeźnika 7 lat. Rzeźnik wystraszył się i próbował uciec. Saint-Nicolas odczarował dzieci, które według legendy zbudziły się z długiego snu. Saint-Nicolas ukarał rzeźnika i nadał mu funkcję Père Fouettard, pomocnika, który ma przestrzegać przed złem niegrzeczne dzieci. Od tego czasu Père Fouettard jest ubrany w ciemne ubrania i nosi kaptur, straszy dzieci oraz wręcza im rózgi.

Ciekawostki

Nie wszyscy we Francji lubią Świętego Mikołaja. Niektóre osoby (szczególnie dzieci w wieku poniżej 5 lat!) Cierpią na „Santa Claustrophobia” (fr. „Paternatalophobie”).

W dniach poprzedzających Boże Narodzenie francuskie dzieci piszą listy do Père Noël w klasie, prosząc go o pewne prezenty. Co ciekawe, w 1962 roku we Francji uchwalono ustawę, na mocy której na wszystkie listy Świętego Mikołaja odpowiadano kartką pocztową. Chodziło o to, że kiedy klasa pisze listy, każdy uczeń otrzymuje odpowiedź. W Wigilię francuskie dzieci wypełniały buty marchewką i smakołykami dla osła Père Noël i zostawiły je przy kominku.

Merci d'avoir regardé

I wesołych Mikołajek

Karina Rogalska, Zuzanna Staniewska IIAP

Bibliografia

• https://paryz.pl/saint-nicolas-mikolajki-we-francji/
• https://frenchmoments.eu/saint-nicolas/
• https://en.wikipedia.org/wiki/P%C3%A8re_No%C3%ABl
• https://frenchmoments.eu/the-legends-of-saint-nicolas-les-legendes-de-saint-nicolas/
• https://frenchmoments.eu/santa-claus-in-france-le-pere-noel-en-france/