Stanisław Staszic

STANISŁAW STASZIC

Patron naszej szkoły

"Równość, wolność i własność są najpotrzebniejszym i najprostszym wnioskiem z praw człowieka".

Ciekawostki

Biografia

Cytaty

Bibliografia

Stanisław Wawrzyniec Staszic (1755-1826) był wszechstronnym polskim działaczem oświeceniowym. Był przede wszystkim pionierem spółdzielczości, pisarzem politycznym i publicystą, filozofem, księdzem katolickim i tłumaczem, a oprócz tego wolnomularzem oraz przyrodnikiem: geografem i geologiem.

Urodził się w Pile w 1755 roku. Był synem burmistrza miasta Piła. Ukończył szkołę parafialną, a następnie poznańską szkołę średnią i seminarium duchowne tamże. Po uzyskaniu święceń kapłańskich w 1778 roku Staszic wyjechał na studia do Paryża, gdzie zgłębiał nauki przyrodnicze. Odbył też wtedy podróż do Włoch.

dalej

W 1781 roku, po powrocie do kraju, został wychowawcą dzieci Andrzeja Zamoyskiego. Później aktywnie uczestniczył w obradach Sejmu Czteroletniego – był żarliwym zwolennikiem wprowadzania reform. Nasilił działalność naukową oraz polityczną. W latach 1808 – 1826 był prezesem warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, zaś w okresie 1807-1815 działał jako członek Izby Edukacyjnej oraz Dyrekcji Edukacji Narodowej Księstwa Warszawskiego. Należał ponadto do Towarzystwa ds. Ksiąg Elementarnych. Był również członkiem Rady Stanu, dyrektorem Dyrekcji Przemysłu i Kunsztów w Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji, aż w końcu ministrem Stanu Królestwa Polskiego.

dalej

dalej

Staszic był założycielem kieleckiej Szkoły Akademiczno-Górniczej oraz Instytutu Agronomicznego zlokalizowanego w Marymoncie. Był założycielem Hrubieszowskiego Towarzystwa Rolniczego. Został sławetnym autorem prac geologicznych i geograficznych. W okresie obrad Sejmu Wielkiego napisał swe wiekopomne „Przestrogi dla Polski”, będące wyrazem jego ściśle patriotycznej troski o losy przyszłe ojczyzny. Staszic umarł w Warszawie w 1826 roku. Został pochowany na Bielanach – w kościele kamedułów. Jego pogrzeb stał się wielką manifestacją, żegnało go przynajmniej 14 tysięcy żałobników.

• Przez niemal 20 ostatnich lat życia Stanisław Staszic nie podejmował posługi o charakterze duszpasterskim i nie nosił również sutanny.
• Był zapalonym propagatorem turystyki górskiej, bywając systematycznie w Tatrach i doceniając walory gór.
• Był założycielem Hrubieszowskiego Towarzystwa Rolniczego, które jest w tych czasach największym w Europie tego typu przedsięwzięciem.
• W swoim testamencie Staszic zapisał spore sumy środków na ośrodki społeczne i instytucje charytatywne. Jego spadkobiercami byli m.in. warszawski Instytut Głuchoniemych, czy też wydział lekarski Uniwersytetu Warszawskiego, poza tym stołeczne szpitale, jak również przytulisko dla ubogich.

dalej

dalej

• Autor patriotycznej broszury, która wywarła wpływ na powstanie Konstytucji 3 maja.
• Uważa się, że jego intencje wstąpienia do stanu duchownego podyktowane były pragmatyzmem dotyczącym chęcią zaistnienia w świecie uczonych patriotów, którzy mieli wpływ na kształt bieżącej polityki.

• Myśli o równowadze politycznej w Europie, Warszawa 1815.
• O ziemiorodztwie Karpatów i innych gór i równin Polski, Warszawa 1815.
• Pochwała Ludwika Gutakowskiego, Warszawa 1816.
• Pochwała Andrzeja Zamoyskiego, Warszawa 1816.
• O przyczynach szkodliwości Żydów, Warszawa 1816.
• Dzieła, t. 1-9, Warszawa 1816-1820.
• Ród ludzki, Warszawa 1819-20.
• Pochwała Stanisława Potockiego, Warszawa 1825.

dalej

dalej

• Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego, Warszawa 1787.
• Przestrogi dla Polski, Warszawa 1790.
• Uwagi zakordonowego obywatela pruskiego, Toruń 1793.
• O ziemiorództwie gór dawnej Sarmacji, a później Polski, Warszawa 1806.
• O statystyce Polski, Warszawa 1807.
• Do Sejmu, Warszawa 1808.
• O ortografii, Warszawa 1814.
• Ostatnie moje do spółrodaków słowo, Warszawa 1814.
• Przemowy do uczniów, Warszawa 1814.

• “Gdy Polacy będą umieć siebie samych cenić w domu, będą ich cenić i za granicą.”
• “Pierwszym obowiązkiem człowieka jest pracować.”
• “Długie doświadczenie naucza, że tylko Polacy są zdolni do rządzenia Polakami.”
• “Paść może i Naród wielki; zniszczeć nie może, tylko nikczemny!” “Równość, wolność i własność są najpotrzebniejszym i najprostszym wnioskiem z praw człowieka.”