Bajki - Ignacy Krasicki

Temat: Mądrość ukryta w bajkach - ,,Bajki" Ignacego Krasickiego.

Ignacy Krasicki

Autor bajek, satyr i pierwszej polskiej powieści.

(lata życia: 1735-1801)

Wybitny poeta i publicysta. W wieku 31 lat został biskupem warmińskim. Przyjaźnił się z królem Stanisławem Augustem Poniatowskim (pełnił funkcję królewskiego kapelana). Uczestniczył w obiadach czwartkowych, czyli cotygodniowych spotkaniach przy stole królewskim, podczas których artyści i działacze polityczni rozmawiali o nauce, kulturze i innych ważnych dla kraju sprawach. Zasłynął także jako twórca pierwszej polskiej powieści pt. ,,Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki" oraz pierwszego w kraju nowoczesnego czasopisma - ,,Monitora", które propagowało idee oświecenia. Słynął ze słabości do czekolady - jest o niej mowa w listach, które zachowały się po pisarzu. Był bardzo lubiany - ceniono go m. in. za poczucie humoru.

Bajka -

- to krótki, zwięzły utwór pisany zazwyczaj wierszem. Jej bohaterami są zwierzęta, przedmioty, rośliny lub zjawiska przyrody o ludzkich cechach, czasami także ludzie. Bohaterowie bajek uosabiają wady i zalety, takie jak: lenistwo - pracowitość, zazdrość - uznanie, egoizm - bezinteresowność, głupota - mądrość, lekkomyślność - odpowiedzialność (KONTRASTOWE ZESTAWIENIE - bohaterowie uosabiają przeciwne cechy). Kontrastowe zestawienie służy uwypukleniu pozytywnych i negatywnych postaw. Tematem bajek jest krytyka ludzkich wad i zachowań. Bajki zawierają morał, czyli pouczenie wypowiedziane pośrednio albo wyrażone wprost na początku lub na końcu utworu.

• Lorem ipsum dolor sit amet
• Lorem ipsum dolor sit amet
• Lorem ipsum dolor sit amet
• Lorem ipsum dolor sit amet
• Lorem ipsum dolor sit amet
• Lorem ipsum dolor sit amet

,,Ptaszki w klatce"

"Czegóż płaczesz? - staremu mówił czyżyk młody - Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody". "Tyś w niej zrodzon - rzekł stary - przeto ci wybaczę; Jam był wolny, dziś w klatce - i dlatego płaczę".

morał

• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor

Morał

,,Dewotka"

Dewotce służebnica w czymsiś przewiniła Właśnie natenczas, kiedy pacierze kończyła. Obróciwszy się przeto z gniewem do dziewczyny, Mówiąc właśnie te słowa: "... i odpuść nam winy, Jako my odpuszczamy" - biła bez litości. Uchowaj, Panie Boże, takiej pobożności.

,,Szczur i kot"

"Mnie to kadzą" - rzekł hardzie do swego rodzeństwa Siedząc szczur na ołtarzu podczas nabożeństwa. Wtem, gdy się dymem kadzidł zbytecznych zakrztusił, Wpadł kot z boku na niego, porwał i udusił.

• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor

Morał

You can write a title here

,,Potok i rzeka"

Potok z wierzchołka góry lecący z hałasem, Śmiał się z rzeki; spokojnie płynęła tymczasem. Nie stało* wód u góry, gdy śniegi stopniały, Aż z owego potoka strumyk tylko mały. Co gorsza: ten, co zaczął z hałasem i krzykiem, Wpadł w rzekę i na koniec przestał być strumykiem. * ,,Nie stało" - tu: nie było, nie wystarczyło.

• ok, z wierzchołka góry lecący z hałasem, Śmiał się z rzeki; spokojnie płynęła tymczasem. Nie stało wód u góry, gdy śniegi stopniały, Aż z owego potoka strumyk tylko mały. Co gorsza, ten, co zaczął z hałasem i krzykiem, Wpadł w rzekę i na koniec przestał być strumykiem.

POTOK (uosobienie młodego człowieka, bez doświadczenia) - porywczy - impulsywny - szybki - nierozważny - bezmyślny - pochopny - dokuczliwy (śmieje się z rzeki - według niego jest zbyt spokojna i wolna)

RZEKA (uosobienie dojrzałego człowieka, doświadczonego, ukształtowanego) - spokojna - powolna - ostrożna - rozważna

cechy ludzkie(uosobienie/personifikacja)

morał

kontrast

,,Syn i ojciec"

Każdy wiek ma goryczy*, ma swoje przywary**; Syn się męczył nad książką, stękał ojciec stary. Ten nie miał odpoczynku, a tamten swobody: Płakał ojciec, że stary; płakał syn, że młody. * ,,Goryczy" - smutki, troski, problemy ** ,,Przywary" - wady, słabe strony.

MORAŁ

• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor
• Lorem ipsum dolor

,,Kałamarz i pióro"

Powadził się* raz kałamarz** na stoliku z piórem, Kto świeżo napisanej księgi był autorem. Nadszedł ten, co ją pisał, rozśmiał sie z bajarzów***. Wieleż**** takich na świecie piór i kałamarzów. *,,Powadzić się" - posprzeczać się. ** ,,Kałamarz" - pojemnik na atrament. *** ,,Bajarz" - osoba opowiadająca zmyślone historie. **** ,,Wieleż" - wiele.

Morał

Alegoria w utworze literackim to taki element świata przedstawionego (np. zwierzę, przedmiot, zdarzenie), które oprócz znaczenia doslownego ma znaczenie ukryte, domyślne (zwane alegorycznym). Alegoria jest jednoznaczna. W bajkach najczęściej alegorią są zwierzęta, np. kruk jest alegorią pychy, mrówka - pracowitości.

ViDEO 1

Ignacy krasicki

,,Lis i osieł"

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Mauris sodales id elit et ultricies. Etiam ac purus in lorem vestibulum mattis.

Ignacy krasicki

,,Lis i wilk"

You can write a title here

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

1. Wyjaśnij sens powiedzenia ,,Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie" w kontekście bajek ,,Lis i osieł" oraz ,,Lis i wilk".
2. Jakie prawa rządzą światem zwierzęcym w bajkach? Jakie refleksje na temat relacji międzyludzkich wywołują te utwory?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Bajki Krasickiego

Utwory te zostały wydane w 1779 r., ale nadal są zadziwiająco aktualne. W żartobliwy sposób przedstawiono w nich ludzkie wady. Umiejętność ukazania typowych postaw świadczy o tym, że Krasicki był bardzo dobrym obserwatorem.

Dziękuję!