FILOZOFIA ROMANTYZMU

MYŚL FILOZOFÓW NIEMIECKICH PRZEŁOMU xviii I xix WIEKU

IDEALIZM I INDYWIDUALIZM

Filozofia romantyczna to odwrót od racjonalizmu i empiryzmu na rzecz metafizyki. Rzeczywistość, oprócz wymiaru materialnego, ma istotniejszy pierwiastek duchowy, który można poznać dzięki intuicji. Do znaczących myślicieli romantyzmu należeli: Johann Gottfried Herder, Johann Gottlieb Fichte, Georg Wilhelm Friedrich Hegel.

01

WIADOMOŚCI WSTĘPNE

02

JOHANN GOTTLIEB FICHTE

Johann Gottlieb Fichte jest przedstawicielem filozofii czynu i idealizmu, czyli poglądu, według którego świat materialny jest podrzędny wobec duchowego.

Przedmioty istnieją w powiązaniu z postrzegającym je podmiotem – świadomość ludzka nadaje im kształt i sens.

Czyn to wysiłek moralny.

Człowiek jest wolny, co objawia się tym, że jest aktywny; powinien działać.

Bierność jest złem.

Dbanie o osobiste dobra jest złe moralnie.

03

FRIEDRICH WILHELM JOSEPH SCHELLING

Świat jest podobny do żywego, czułego organizmu.

Natura stanowi twórczą siłę i nieustannie na nowo ożywia rzeczywistość.

Nad zjawiskami rzeczy i jaźnią istnieje absolut. Przyroda zyskuje więc wymiar duchowy, wszechświat jest tu bytem podlegającym nieustannej ewolucji.

Najważniejszą dziedziną ludzkiej aktywności jest sztuka, filozof natomiast przypomina artystę.

Świat można, według Schellinga, poznać na drodze intuicji i uczucia. Mamy więc tu do czynienia z idealizmem estetycznym i religijnym.

04

FRIEDRICH SCHLEGEL

Autor ciekawej koncepcji jedności sztuki i nauki (dążenie do ukazania świata jako jedności). Przyczyną tworzenia jest natchnienie, pierwiastek boski – Bóg przemawia przez artystę. Sztuka jest wolna od wszelkich ograniczeń. Kto ma zdolność poznania duchowej części świata?

Dziecko – jako niewinna czysta istota prawdziwiej interpretuje świat, bez skazy nauki, dlatego widzi więcej.

Artysta – poeta – posiada moc, talent – dzięki niemu może poznać prawdę. Tylko sztuka może zmienić świat.

Prosty lud – interpretuje i rozumie świat sercem, uczuciem, bez racjonalizmu. Szaleniec. Obłęd dowodzi wielkości duszy.

05

IDEALIZM I INDYWIDUALIZM

Schelling

Schlegel

Fichte

(sztuka i filozofia)

(zadania poezji i poety romantycznego)

(związki idealizmu i dogmatyzmu)

SZTUKA

POEZJA ROMANTYCZNA

DOŚWIADCZENIE

IDEALIZM

TWÓRCA ROMANTYCZNY

POEZJA I POETA

DOGMATYZM

06

GEORG WILHELM FRIEDRICH HEGEL

Georg Wilhelm Friedrich Hegel jest autorem duchowej koncepcji dziejów i przedstawicielem idealizmu.

Koncepcja ducha dziejów – siła, która sprawia, że rzeczywistość rozwija się w sposób uporządkowany.

Dzieje ludzkości to proces logiczny kierowany przez ducha dziejów (patrz niżej: historiozofia).

Rewolucje i wojny są konieczne, aby cywilizacja mogła się rozwijać.

Przemiany historyczne to proces dialektyczny – składa się z trzech etapów: tezy (istniejący stan), antytezy (zaprzeczenie istniejącemu stanowi) i syntezy (stan powstały ze zderzenia tezy z antytezą). Taki proces daje człowiekowi większą wolność.

DO ZOBACZENIA!