WOS Organizacje pozarządowe by Monika Piosik

Organizacje pozarządowe

i ich działalność

Twoje cele Zdefiniujesz pojęcia: organizacja pozarządowa, organizacja pożytku publicznego i organizacja non‑profit, i wskażesz, co je różni. Przeanalizujesz, kto może założyć organizację pozarządową. Scharakteryzujesz rolę, jaką pełnią organizacje pozarządowe w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego w Polsce.

+ info

Organizacje pozarządowePojęcie organizacji pozarządowej zdefiniowano w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2018 r. poz. 450). Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie Artykuł 3 2. Organizacjami pozarządowymi są: 1) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi, 2) niedziałające w celu osiągnięcia zysku – osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4. Źródło: Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

CO TO SĄ ORGANIZACJE POZARZĄDOWE ?

W takich dziedzinach jak ochrona zdrowia, edukacja czy pomoc społeczna państwo nie zawsze potrafi zagwarantować odpowiednią opiekę. Przyczyną tego jest zazwyczaj brak środków finansowych. Wtedy wsparcie obywatelom udzielają organizacje pozarządowe. Są powoływane z inicjatywy aktywnych osób do realizacji różnych celów społecznych. Ich członków nazywamy wolontariuszami. Organizacje te pozostają niezależne od władz i kierują się dobrem społecznym.

TYPY ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH

W Polsce podstawowymi formami działalności społecznej są fundacje oraz stowarzyszenia. Funkcjonują one niezależnie od administracji publicznej i opierają się przede wszystkim na dobrowolnej pracy wolontariuszy.

Organizacje non‑profitOrganizacje non‑profit to wszystkie organizacje, które działają nie dla osiągnięcia zysku. Są to nie tylko stowarzyszenia i fundacje, ale również podmioty wyznaniowe, organizacje przyparafialne, organizacje samorządu gospodarczego i zawodowego. Każda organizacja pozarządowa musi być organizacją non‑profit. Oznacza to, że wszystkie środki finansowe, także te te pochodzące ze sprzedaży towarów i usług, muszą być przeznaczane na działalność statutową.

FUNDACJE

Może założyć ją jedna osoba. Działające w niej osoby pełnią jedynie określone funkcje we władzach fundacji i nie mogą być jej członkami. Realizuje określony przez założyciela cel społeczny. Istnieje dzieki środkom materialnym fundatora.

Założycielem fundacji (fundatorem) może być: każdy pełnoletni obywatel, niekoniecznie polski (np. założycielem Fundacji Batorego jest George Soros), osoba prawna, czyli np. firma (Fundacja Medicover, Fundacja PGE „Energia z Serca”) albo szkoła.

STOWARZYSZENIA

Do jego założenia potrzeba co najmiej 15 osób. Tworzą je wstępujący do stowarzyszenia członkowie. Realizuje liczne i trwałe cele wyznaczone przez swoich członków. Potrzebne środki materialne gromadzi dopiero w czasie działań.

Z kim współpracują organizacje pozarządowe? Organizacje dla realizacji swojej misji współpracują właściwie ze wszystkimi możliwymi podmiotami. Współpraca ta ma różnorodny charakter i może polegać na: realizacji wspólnych projektów, wsparciu finansowym (sponsoring), promocji działań, wzajemnej wymianie informacji. Najważniejszym partnerem stowarzyszeń i fundacji są inne polskie organizacje pozarządowe, lokalna społeczność, samorząd lokalny (gminny, powiatowy, wojewódzki), w dalszej kolejności media lokalne, publiczne szkoły i przedszkola, lokalne firmy, instytucje kultury.

Ile jest organizacji pozarządowych w Polsce? W Polsce w 2018 roku było zarejestrowanych: 117 tys. stowarzyszeń (w tym 17 tys. ochotniczych straży pożarnych) i 26 tys. fundacji, czyli łącznie około 143 tys. organizacji (wg REGON). Jednak nie wszystkie zarejestrowane organizacje rzeczywiście prowadzą działalność. Stowarzyszenie Klon/Jawor, od wielu lat specjalizujące się w badaniu kondycji organizacji pozarządowych, szacuje, że aktywnych jest około 65% zarejestrowanych organizacji. Według stanu na 14 marca 2019 roku niespełna 8980 organizacji miało status organizacji pożytku publicznego, choć nie są to wyłącznie organizacje pozarządowe. Liczba zarejestrowanych stowarzyszeń i fundacji różni się w zależności od regionu Polski. Zdecydowanie najwięcej jest ich w województwie mazowieckim – 23 tysiące, w tym ponad połowa w samej Warszawie. Najmniej organizacji jest w województwach opolskim, lubuskim, podlaskim i świętokrzyskim – około 3–4 tysiące w każdym.

+ info

Organizacje w Polsce

Thanks!