Muzyka dawna - średniowiecze

Z dziejów muzyki - muzyka dawna

Dziś poznacie: - ramy czasowe średniowiecza, - cechy muzyki średniowiecznej, - chorał gregoriański, - najważniejsze dzieła muzyczne tego okresu, - instrumenty średniowieczne.

V - XV wiek

Muzyka religijna

Jednogłosowa muzyka religijna rozwinęła się za sprawą papieża Grzegorza I Wielkiego. To właśnie on zlecił wybór i spis melodii kościelnych, które obowiązywały w Kościele, a następnie zostały spisane jako chorał gregoriański. Średniowieczny chorał gregoriański śpiewany był po łacinie wyłącznie przez mężczyzn w zakonach i klasztorach.

Bogurodzica

Zaśpiewaj!

to pieśń powstała między XII a XIV wiekiem, nie znamy jej autora. Uważana za pierwszy hymn naszego państwa. Bogurodzicę śpiewano podczas wielu bitew, mających decydujące znaczenie o dalszych losach naszej Ojczyzny. Jest to również najstarsza utrwalona polska pieśń religijna i najstarszy zachowany polski tekst poetycki.

Bogurodzica, dziewica, Bogiem sławiena Maryja! Twego syna, Gospodzina, matko zwolena Maryja, Zyszczy nam, spuści nam. Kiryjelejzon. Twego dziela krzciciela, Bożyce, Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze. Słysz modlitwę, jąż nosimy, A dać raczy, jegoż prosimy, A na świecie zbożny pobyt, Po żywocie rajski przebyt. Kiryjelejzon.

Słynną średniowieczną pieśnią kościelną jest Gaude Mater Polonia, która powstała w XIII wieku, a jej autorem był zakonnik Wincenty z Kielczy - pierwszy znany z imienia kompozytor polski.

Wysłuchaj pieśni Gaude Mater Polonia:

Muzyka świecka

Była muzyką ludową, dworską i w odróżnieniu od kościelnej - instrumentalną. Wiąże się z postaciami grajków wędrownych, którzy byli jednocześnie wesołkami, akrobatami i aktorami. Wędrowali oni gromadami z miejsca na miejsce, biorąc udział w uroczystościach i zabawach ludowych.

Poetów-muzyków, którzy wywodzili się ze stanów wyższych, nazywano trubadurami lub truwerami. Pieśni wykonywane przez tych śpiewaków najczęściej dotyczyły czynów rycerskich, miłości, oraz opisywały piękno przyrody.

Na czym grano w średniowieczu?

Pod koniec średniowiecza większe znaczenie zyskała muzyka świecka, służąca rozrywce. Powstawały m.in. utwory instrumentalne do tańca i zabawy.

Czarodziejskie zaklęcie? Nie! TO NEUMY!

W średniowieczu nie istniały jeszcze nuty takie, jakie znamy dziś. Na czterech liniach zapisywano neumy, czyli specjalne znaki, które wskazywały kierunek melodii i długośc dźwięków.

Zadanie

Nazwij instrumenty i prześlij odpowiedź przez e-dziennik.