Pierwsza wolna elekcja kl.6

Pierwsza Wolna Elekcja

W 1572 r. umiera bezpotomnie Zygmunt II August

Rzeczpospolita wchodzi w okres tzw. bezkrólewia.

Kto tymczasowo przejmuje władzę?

Co dalej?

Interrex zwołuje SEJM KONWOKACYJNY, na którym: a) szczegółowo ustala się tzw. pacta conventa, czyli osobiste zobowiązania przyszłego władcy; b) datę i miejsce elekcji.

Artykuły henrykowskie

1. Szlachta zachowuje dotychczasowe przywileje. Król : 2.zrzeka się prawa do dziedziczności tronu. 3. musi regularnie zwoływać sejmy. 4. zobowiązany jest przestrzegać zasad tolerancji relgijnej. 5. nie może bez zgody szlachty zwołać pospolitego ruszenia i nakładać podatków.

Czas na SEJM ELEKCYJNY zjazd szlachty, który miał zadecydować o wyborze nowego króla.

Pole elekcyjne

Króla szlachta wybierała na specjalnie wyznaczonym do tego polu niedaleko Warszawy. Pole to otoczone zostało wałem ziemnym, a wejścia na nie strzegły straże. Pilnowały one, aby nikt nie wchodził z bronią palną. Wewnątrz pola, wzdłuż wałów, szlachta ustawiała się w odpowiednim porządku – każde województwo miało swoje wyznaczone miejsce. W osobnej części pola budowano specjalne drewniane pomieszczenie – szopę senatorską. Obradowali w niej senatorowie, którzy słuchali przemówień i propozycji posłów reprezentujących kandydatów do tronu Rzeczypospolitej (kandydaci nie przyjeżdżali osobiście). Po wysłuchaniu wszystkich posłów prymas, w asyście innych senatorów, obchodził całe pole. Pytał o zdanie szlachtę z poszczególnych województw i spisywał liczbę głosów oddanych na każdego kandydata. Na koniec prymas, jako najważniejszy senator, ogłaszał, który kandydat uzyskał najwięcej głosów i został wybrany na króla.

+info

SEJM KORONACYJNY

Powtórzmy

śmierć/ abdykacja króla

zaprzysiężenie: a) Artykułów henrykowskich b) pacta conventa

SEJM ELEKCYJNY

interrex zwołuje sejm konwokacyjny

sejm koronacyjny

wybór nowego władcy

O tron Rzeczypospolitej ubiegało się wielu władców z innych krajów. Przysłali oni do Warszawy swoich przedstawicieli, którzy starali się zdobyć poparcie i głosy szlachty dla swoich kandydatów.

11V1573 r. KRÓLEM POLSKI ZOSTAJE HENRYK WALEZY KSIĄŻĘ FRANCUSKI

W czerwcu 1574 r. Henryk Walezy - na wieść o śmierci brata - potajemnie opuszcza Rzeczpospolitą i zostaje królem Francji.

Wprawdzie wolna elekcja miała dać szlachcie możliwość wyboru na króla najlepszego kandydata, okazało się jednak, że niosła z sobą wiele niebezpieczeństw. Okres bezkrólewia był groźny dla państwa, ponieważ brak władcy mogli wykorzystać sąsiedzi, rozpoczynając w tym czasie wojnę. Ale niebezpieczny mógł być również sam wybór nowego króla. Zdarzało się w późniejszych latach, że szlachta wybierała kilku kandydatów, co prowadziło do wojen domowych. Władzę zdobywał wówczas najsilniejszy z kandydatów.

Następstwa wolnych elekcji:

Niewykształcenie szlachty, która była podatma na wpływy Kościoła i magnaterii.

Rosnące przekupstwo szlachty.

Możliwość wtrącania się obcych państw w sprawy Polski.

Dziękuję