Temat: Jakimi słowami wyrazić ból? Rozmawiamy o Trenach Jana Kochanowskiego.
Geneza cyklu
kliknij
Jzdjęcie zaginionego obrazu jana matejki Kochanowski nad zwłokami Urszulki
Dedykacja
Epitafium dla Hanny
Tren jako gatunek
kliknij w świecę
definicja
pochodzenie
kompozycja
Tren VII
kliknij
1. Do kogo kieruje swoje słowa osoba mówiąca w wierszu?2. Kim jest osoba mówiąca? W jakiej sytuacji się znajduje? 3. Co to jest posag? Czemu służy przywołanie tego słowa i związanego z nim kontekstu kulturowego? 4. Jakimi środkami poetyckimi posłużył się poeta?
Żeby sprawdzić odpowiedź, najedź na świece.
epitety apostrofa (zwrot do ubrań dziewczynki) pytanie retoryczne zdrobnienia powtórzenie peryfraza (omówienie), eufemizm (złagodzenie) wyliczenie, zdrobnienia apostrofa (zwrot do zmarłej córeczki) kontrast między planami na przyszłość (ślubne łoże), a smutną rzecywistością (trumna) zdrobnienia, wyliczenia eufemizm
Nieszczesne ochędóstwo, żałosne ubiory Mojej namilszej cory, Po co me smutne oczy za sobą ciągniecie? Żalu mi przydajecie. Już ona członeczków swych wami nie odzieje, Nie masz, nie masz nadzieje. Ujął ją sen żelazny, twardy, nieprzespany. Już letniczek pisany I uploteczki wniwecz, i paski złocone - Matczyne dary płone. Nie do takiej łóżnice, moja dziewko droga, Miała cię mać uboga Doprowadzić, nie takąć dać obiecowała Wyprawę, jakąć dała. Giezłeczkoć tylko dała a lichą tkaneczkę, Ociec ziemie bryłeczkę W główki włożył. Niestetyż, i posag i ona W jednej skrzynce zamkniona.
Jaką funkcję pełnią zastosowane środki poetyckie?
kliknij w świecę
W utworach Jana Kochanowskiego można znaleźć wiele archaizmów, ponieważ język, którym się posługiwał, to szesnastowieczna polszczyzna. Dziś wiele z tych wyrazów odczuwamy jako pzrestarzałe, a niektórych wcale nie rozumiemy. Trzeba jednak pamietać, że Kochanowski nie pisał archaizmami. Wyrazy dla nas przestarzałe były właściwe jego czasom.
Przyjrzyjmy się typom archaizmów w trenach.TREN VII
Archaizmy leksykalne (wyrazy, które wyszły z użycia), np. ochędóstwo (stroje, ozdoby), mać (matka), giezłeczko (koszula), letniczek (letnia sukienka), uploteczki (wstążki) Archaizmy fonetyczne (słowa inaczej dziś wymawiane), np. cora (córa), ociec (ojciec) Archaizmy fleksyjne (słowa, które dziś odmieniają się inaczej), np. do takiej łożnice (łożnicy - łoża), ziemie bryłeczkę (ziemi bryłeczkę), takąć/jakąć, zamkniona (zamknięta), nadzieje (nadziei) Archaizmy znaczeniowe (słowa, które dziś używane są w innym znaczeniu), np. miesiąc (księżyc) - tego przykładu nie ma w trenach
Tren VIII
kliknij
1. Przeczytaj z uwagą Tren VIII i nazwij zasadę kompozycyjną utworu. 2. Jaką funkcję pełni ten zabieg? 3. Kto jest bohaterem Trenów?
"Z kryzysu ideowego, którego owocem są Treny, poeta nie wyszedł pokonany. Termin kryzys nie jest tu zresztą terminem wartościującym: mówi o genezie, a nie o walorach utworu. Co więcej - można sądzić, że wielka literatura powstaje raczej z wątpliowści niż pewności. Kryzys, który zrodził Treny, podważył optymistyczną wizję świata, ale nie zmienił generalnych zasad humanistycznej religijnosci Kochanowskiego." (Jerzy Ziomek, Renesans)
Z kryzysu ideowego, którego owocem są Treny, poeta nie wyszedł pokonany. Treny prezentują dojrzały humanizm, którego istotę można wyrazić słowami Terencjusza "Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce". Cierpienie uczłowiecza. Człowiek postępujący w zgodzie z włąsną naturą raduje się w szczęściu, a płacze w cierpieniu.
Ludzkie przygody, ludzkie noś"...
(Tren XIX)
Dziękuję za uwagę.
treny
monika.staniszewska4
Created on November 22, 2020
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
Explore all templates
Transcript
Temat: Jakimi słowami wyrazić ból? Rozmawiamy o Trenach Jana Kochanowskiego.
Geneza cyklu
kliknij
Jzdjęcie zaginionego obrazu jana matejki Kochanowski nad zwłokami Urszulki
Dedykacja
Epitafium dla Hanny
Tren jako gatunek
kliknij w świecę
definicja
pochodzenie
kompozycja
Tren VII
kliknij
1. Do kogo kieruje swoje słowa osoba mówiąca w wierszu?2. Kim jest osoba mówiąca? W jakiej sytuacji się znajduje? 3. Co to jest posag? Czemu służy przywołanie tego słowa i związanego z nim kontekstu kulturowego? 4. Jakimi środkami poetyckimi posłużył się poeta?
Żeby sprawdzić odpowiedź, najedź na świece.
epitety apostrofa (zwrot do ubrań dziewczynki) pytanie retoryczne zdrobnienia powtórzenie peryfraza (omówienie), eufemizm (złagodzenie) wyliczenie, zdrobnienia apostrofa (zwrot do zmarłej córeczki) kontrast między planami na przyszłość (ślubne łoże), a smutną rzecywistością (trumna) zdrobnienia, wyliczenia eufemizm
Nieszczesne ochędóstwo, żałosne ubiory Mojej namilszej cory, Po co me smutne oczy za sobą ciągniecie? Żalu mi przydajecie. Już ona członeczków swych wami nie odzieje, Nie masz, nie masz nadzieje. Ujął ją sen żelazny, twardy, nieprzespany. Już letniczek pisany I uploteczki wniwecz, i paski złocone - Matczyne dary płone. Nie do takiej łóżnice, moja dziewko droga, Miała cię mać uboga Doprowadzić, nie takąć dać obiecowała Wyprawę, jakąć dała. Giezłeczkoć tylko dała a lichą tkaneczkę, Ociec ziemie bryłeczkę W główki włożył. Niestetyż, i posag i ona W jednej skrzynce zamkniona.
Jaką funkcję pełnią zastosowane środki poetyckie?
kliknij w świecę
W utworach Jana Kochanowskiego można znaleźć wiele archaizmów, ponieważ język, którym się posługiwał, to szesnastowieczna polszczyzna. Dziś wiele z tych wyrazów odczuwamy jako pzrestarzałe, a niektórych wcale nie rozumiemy. Trzeba jednak pamietać, że Kochanowski nie pisał archaizmami. Wyrazy dla nas przestarzałe były właściwe jego czasom.
Przyjrzyjmy się typom archaizmów w trenach.TREN VII
Archaizmy leksykalne (wyrazy, które wyszły z użycia), np. ochędóstwo (stroje, ozdoby), mać (matka), giezłeczko (koszula), letniczek (letnia sukienka), uploteczki (wstążki) Archaizmy fonetyczne (słowa inaczej dziś wymawiane), np. cora (córa), ociec (ojciec) Archaizmy fleksyjne (słowa, które dziś odmieniają się inaczej), np. do takiej łożnice (łożnicy - łoża), ziemie bryłeczkę (ziemi bryłeczkę), takąć/jakąć, zamkniona (zamknięta), nadzieje (nadziei) Archaizmy znaczeniowe (słowa, które dziś używane są w innym znaczeniu), np. miesiąc (księżyc) - tego przykładu nie ma w trenach
Tren VIII
kliknij
1. Przeczytaj z uwagą Tren VIII i nazwij zasadę kompozycyjną utworu. 2. Jaką funkcję pełni ten zabieg? 3. Kto jest bohaterem Trenów?
"Z kryzysu ideowego, którego owocem są Treny, poeta nie wyszedł pokonany. Termin kryzys nie jest tu zresztą terminem wartościującym: mówi o genezie, a nie o walorach utworu. Co więcej - można sądzić, że wielka literatura powstaje raczej z wątpliowści niż pewności. Kryzys, który zrodził Treny, podważył optymistyczną wizję świata, ale nie zmienił generalnych zasad humanistycznej religijnosci Kochanowskiego." (Jerzy Ziomek, Renesans)
Z kryzysu ideowego, którego owocem są Treny, poeta nie wyszedł pokonany. Treny prezentują dojrzały humanizm, którego istotę można wyrazić słowami Terencjusza "Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce". Cierpienie uczłowiecza. Człowiek postępujący w zgodzie z włąsną naturą raduje się w szczęściu, a płacze w cierpieniu.
Ludzkie przygody, ludzkie noś"...
(Tren XIX)
Dziękuję za uwagę.