Początek wojen ze szwecją

Początek wojen ze szwecją

Cel Lekcji:Poznasz politykę wnuka króla Zygmunta Starego - Zygmunta III Wazy

Kryteria Sukcesu:--> Podasz przyczyny wojen ze szwecja--> zapamiętasz gdzie stoczono najważniejsze biywy polsko - szwedzkie -->Przedstawisz skutki tych wojen

Henryk Walezy

1573-1575

anna jagiellonka

Królowie elekcyjni

1575-1586 - formalnie do 1596

stefan batory

1576 - 1586

Zygmunt III Waza

Przyczyny konfliktu

Król Polski w latach 1587 -1632

Po śmierci ojca zasiadł także na tronie Szwecjigorliwy katolik, a protestanckim elitom szwedzkim było to nie na rękę --> bunt i pozbawienie Zygmunta III korony szwedzkiej --> nowym władcą jego stryj Karol IX

1. chęć odzyskania korony szwedzkiej 2. walka o panowanie w basenie morza bałtyckiego

Zygmunt III Waza

Wojna o Inflanty

przyłączenie do RP Estonii

• Początkowe sukcesy Szwedów - zajęcie całych Inflant - oblężenie Rygi
• 1605 r. - bitwa pod Kircholmem - dowodził hetman Jan Karol Chodzkiewicz - wielkie zwycięstwo wojsk polsko-litewskich

• niewykorzystanie sukcesu
• podpisanie niekorzystnego rozejmu

Wojny polsko -szwedzkie w I poł. XVII w.

Bitwa pod Oliwą

Walka o ujście Wisły

wznowienie wojny w latach dwudziestych XVII w.

- Zajęcie większości Inflant przez Gustawa II Adolfa ---> zaatakowanie Pomorza Gdańskiego i Prus Książęcych- Blokada Ujścia Wisły --> wstrzymanie polskiego handlu zagranicznego

- 1627 r. --> bitwa pod Oliwą - Zwycięstwo polskiej floty - odblokowanie portu

Rozejm w Starym Targu i Sztumskiej Wsi

Konsekwencje konfliktu

mimo zwycięstwa pod Oliwą nie wyparto Szwedów z Pomorza1629 r. - niekorzystny rozejm w Starym Targu

• zatrzymanie przez Szwedów Inflant z Rygą oraz portów Prus Królewskich i Książęcych bez Gdańska, Królewca i Pucka
• Pobieranie przez Szwedów Cła od statków przybijających do polskich portów

Chęć wznowienia walk przez Władysława IV Pokój w Sztumskiej Wsi - 1635 r. - Szwecja zatrzymała Inflanty - Wycofanie wojsk z Pomorza i Prus - Rezygnacja z pobierania cła