Prawo cywilne

Presentation

Prawo cywilne

Pojęcia prawa cywilnego

Kodeks cywilny - ustawa z 1964 roku reguluje stosunki cywilnoprawne między podmiotami prawa cywilnego: osobami fizycznymi i osobami prawnymi.

osoba fizyczna

osoba prawna

jednostki organizacyjne mające zdoność do czynów prawnych (skarb państwa, spółki, stowarzyszenia, fundacje, jednostki samorządu terytorialnego

jest nią każdy człowiek od chwili urodzenia.

Regulacje cywilnoprawne

Każdy człowiek ma określone prawa i obowiązki, zatem posiada zdolność prawną.

• Uznanie i ochrona osobowości każdego człowieka w równej mierze. Każdemu człowiekowi przysługuje zdoolność prawna w takim samym zakresie.
• Całkowita i równa ochrona mienia
• Zakaz nadużywania praw podmiotowych (np. wolności słowa)
• Swoboda zawierania umów

pełna zdolność prawna

brak zdolnośći prawnych

ograniczona zdolność prawna

wszystkie pełnoletnie nieubezwłasnowolnione osoby fizyczne oraz osoby prawne.

osoby fizyczne, które nie ukończyły 13 roku życia oraz osoby całkowicie ubezwłasnowolnione

osoby małoletnie, które ukończyły 13 rok życia. oraz osoby częściowo ubezwłasnowolnione

Prawo rzeczowe

Inne rodzaje własności

Prawo rzeczowe reguluje formy korzystania z rzeczy. Nabywamy je będąc właścicielem danej rzeczy (domu, mieszkania, samochodu, działki). Właściciel może przenieść własność na inną osobę lub się jej zrzec.

użytkowanie wieczyste

współwłasność

Dotyczy ono gruntów będących własnością skarbu państwa lub gminy, która oddaje własność w użytkowanie na minimum 40 lat (najczęściej 99)

Dana rzecz jest przedmiotem własności dwóch lub kilku osób

Zobowiązania

Konieczność spełnienia świadczenia może wynikać z:

"Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić"

czynności prawnej

aktu administracyjnego

art. 353 Kodeksu cywilnego

czynu niedozwolonego

bezpodstawnego wzgobacenia się

Prawo spadkowe

Kolejność dziedziczenia ustawowego w razie braku testamentu:

1. Dzieci i małżonek zmarłej osoby, osoby przysposobione mają takie same prawa jak dzieci.
2. Jeżeli zmarły nie miał dzieci, to poza współmałżonkiem prawo dzieciczenia mają również jego rodzice i rodzeństwo.
3. Jeżeli zmarły nie miał rodziny, to spadek przyapada gminie, w której ostatnio zamieszkiwał zmarły lub skarbowi państwa, jeżeli miejsca zamieszkania nie da się ustalić.

Prawo spadkowe - normuje skutki prawne śmierci człowieka jako podmiotu praw i obowiązków majątkowych. Przejście tych praw i obowiązków, zwanych spadkiem, nazywamy dziedziczeniem, a osoby, na które one przechodzą - spadkobiercami.

Spadkobierca traci prawo do dziedziczenia, jeżeli dopuści się umyślnego przestępstwa przeciw spadkodawcy (np. zabójstwo w celu uzyskania spadku.

Prawo handlowe

Część regulacji dotyczących organizacji spółek handlowych jest zawarta w Kodeksie społek haldowych. W kodeksie cywilnym znajdują się przepisy związane z działalnością spółek cywilnych. Kodeks cywilny zawiera regulacje dotyczące czynności handlowych takich jak:

umowa składu

umowa agencyjna

odpłatne przechowywanie towarów

stałe pośrednictwo przt zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy

umowa przewozu

umowa leasingu

dotyczy przewozu osób i towarów

umowa komisu

w ramach leasingu jedna strona rzekazuje drugiej stronie prawo do korzystania z określonej rzeczy na uzgodniony czas w zamian za opłaty

kupno lub sprzedaż na rachunek dającego zlecenie, lecz we własnym imieniu - za prowizją

Postępowanie cywilne

Postępowanie sądowe

Postępowanie pozasądowe

postępowanie rozpoznawcze

postępowanie egzekucyjne

postępowanie pomocnicze

Postępowanie cywilne reguluje kodeks postępowania cywilnego

postępowanie procesowe

postępowanie nieprocesowe

Strony postępowania procesowego

Przykłady pozwów cywilnych

sprawa o rozwód

W postępowaniu procesowym występują dwie strony: powód - podmiot poszukujący ochrony prawnej (np. osoba wnosząca o alimenty), i pozwany, przeciwko, któremu powód kieruje swoje żądanie czyli pozew.

sprawa o alimenty

sprawa o odszkodowanie

sprawa o nieuzasadnione zwolnienie z pracy

Postępowanie nieprocesowe

Przykłady postępowań nieprocesowycgh:

W postępowaniu nieprocesowym nie ma stron, są wnioskodawcy i uczestnicy postępowania. Postępowanie nieprocesowe wszczyna się, składając wniosek do sądu. Orzeczenie w postępowaniu nieprocesowym ma formę postanowienia, a nie wyroku.

stwierdzenie nabycia spadku

Przysposobienie dziecka

uznanie osoby za zmarłej

Postępowanie egzekucyjne

Organem egzekucyjnym jest komornik. Co może zabrać a czego nie?

W postępowaniu egzekucyjnym w rolę powoda wciela się wierzyciel, a w rolę pozwanego dłużnik. Sprawy dotyczą przymusowego wykonania orzeczeń sądu, np. zapłaty należnego odszkodowania za wyrządzoną szkodę.

nie może:

Może:

• przedmioty codzinnego użytku (ubrania, pościel)
• żywność, opał
• przedmioty służące do wykonywania zawodu i nauki
• świadczenia społeczne (zasiłki, renty, emerytury)

• nieruchomości
• wynagrodzenie za pracę
• rachunki bankowe
• ruchomości (samochód, komputer, telewizor)

Postępowanie pozasądowe i procedury odwoławcze

Zgodnie z zasadą instancyjności w polskim sądownictwie, obywatelowi przysługuje prawo do odwołania się do wyższej instancji. Co jednak, sąd drugiej instancji potwierdzi wyrok?

Postępowanie pozasądowe może być prowadzone przez sądy polubowne na podstawie umowy stron postępowania. Można również wykorzystywać mediację. W umowie strony określają przedmiot mediacji i mediatora.

skarga kasacyjna

zażalenie

wzór apelacji

Dotyczy orzeczeń sądu, które nie są rozstrzygnięte co do istoty sprawy np. nakaz zapłaty. Zwykle są to sprawy związane z postępowaniem sądowym typu: zwolnienie od kosztów sądowych, zawieszenie postępowania.

Rzecznik Praw Obywatelskich lub Prokurator Generalny mogą wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Podstawą może być naruszenie norm postępowania lub błędna wykładnia prawa

Prawo cywilne reguluje kodeks postępowania cywilnego