Motyw rodziny w literaturze, filmie i sztuce

Motyw rodziny w literaturze, filmie i sztuce

RODZINIA

Jest to motyw powszechny i uniwersalny, dlatego też na przestrzeni wieków można obserwować różnorodne kreacje rodziny. W różnych utworach i epokach rodzina pełni zupełnie inne funkcje i przedstawiana jest w odmienny sposób. Z jednej strony ukazywane są rodziny szczęśliwe, które są źródłem wsparcia dla bohatera, kojarzą się z poczuciem bezpieczeństwa, ciepłem rodzinnego domu oraz kształtują w pozytywny sposób postawy jej członków. Jednak są też te podzielone, skonfliktowane, które przyczyniają się do niepowodzeń i klęsk oraz negatywnie wpływają na dalsze życie ich członków.

SYNONIMY

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE I PRZYSŁOWIA

”Pieśń świętojańska o Sobótce” - Jan Kochanowski

W pieśni Panny XII podmiot liryczny przedstawia obraz żyjącej w sielankowych realiach, szczęśliwej rodziny ziemiańskiej. Sprzyja jej natura, na polach i w domu pracuje zadowolona służba, a ziemianin dogląda jedynie swego gospodarstwa. Żona jest wzorową, skrzętną gospodynią, dba o dom, pomaga w nadzorowaniu całego majątku ziemskiego. Kochająca się rodzina razem pracuje, bawi się, wszystkie pokolenia wyznają ten sam system wartości, nade wszystko cenią zalety moralne, nie zamierzają zabiegać o pomnożenie majątku, czują się szczęśliwi mając to, co dał im los.

”Żona modna” - I. Krasicki w satyryczny sposób przedstawia rodzinę pewnego gospodarza, którego szlachecki dom za sprawą modnej, zapatrzonej na francuskie wzory żony, zmienia się nie do poznania. Żona nie podziela skąpstwa męża, a jej rozrzutność, m.in. spowodowana dbałością o bogactwo wystroju mieszkania, graniczy z lekkomyślnością. Autor ukazuje realia małżeństwa egoistycznej szlachcianki ze szlachcicem przywiązanym do tradycyjnych wzorców zachowa.

Rodzina to silnik umożliwiający podbój świata, a zarazem bunkier, w którym można się schronić.

Maxime Chattam

„Pan Tadeusz” Adam Mickiewicz

„Balladyna”Juliusz Słowacki

W tym utworze przedstawiona jest rodzina tradycyjna, będąca ostoją. Jej członków łączą silne więzi, zawsze mogą oni na sobie polegać, ufać sobie. Ta wielka rodzina darzy się szacunkiem, a osoba potrzebująca wsparcia zawsze znajdzie u nich pomoc i zrozumienie. Ich dom jest miejscem, gdzie każdy członek rodziny znajdzie bezpieczny kąt. Kultywuje się w niej staropolskie obyczaje, tradycje, dawny model wychowania młodych.

Dla Balladyny bliscy stanowią kulę u nogi, która przeszkadza w realizacji osobistych ambicji (bohaterka zabija więc siostrę, by zdobyć męża, gardzi też swoją matką). Balladyna publicznie zapiera się matki, każe wygnać ją z zamku; matka, choć początkowo chce oskarżyć córkę przed sądem, dowiedziawszy się, że ma ona zostać okrutnie ukarana, nie chce wyznać jej imienia, okazując swoja wielka miłość.

"Oskar i pani Róża" Erich Emmanuel Schmitt

Rodzice Oskara martwili się o niego podczas choroby, a pani Róża - wolontariuszka była traktowana przez chłopca jak członek rodziny. Oskar miał żal do rodziców, którzy nie wiedzieli jak rozmawiać z nim na temat śmierci i po poznalniu diagnozy unikali przez jakiś czas spotkań znim. - Chłopiec tak długo przebywał w szpitalu, że przywiązał się do kolegów i koleżanek przebywających w salach obok oraz do personelu szpitalnego

"Treny" Jan Kochanowski - w całym cyklu 19 utworów autor próbuje pogodzić się ze śmiercią córki i zaakceptować sytuacje jakiej doświadczyła jego rodzina.

"Bracia Lwie Serce" Astrid Lindgren W tym utworze jest pokazana braterska miłość.

"Ania z Zielonego Wzgórza" Lucy Maud Montgomery Ten utwór opowiada o Ani, która bardzo chciałaby mieć rodzinę. Jej marzenie spełna sie, kiedy trafia do rodzeństwa- Maryli Mateusza Cuthbertów.

"Opowieści z Narnii. Lew Czarownica i stara szafa" C. S. Levis Opowiada o rodzeństwie podróżującym po magicznym świecie. Dzieci pomimo wielu przeszkód bardzo się wspierały, wspólnie wlaczyli przeciwko złej czarownicy i dzięki współpracy wygrali bitwę.

"Seria niefortunnych zdarzeń" Lemony Snicket W powieści (i filmie, który powstał na jej podstawie) przedstawiona jest historia trójki rodzeństwa. Po stracie rodziców pomimo wszelkich trudności, cały czas wspierali się i troszczyli się o siebie.

"Kamienie na szaniec" Aleksander Kamiński - główni bohaterowie byli dla siebie jak bracia; - Zośka był bardzo zżyty ze swoją matka i siostrą; - rodzina w tym utworze może oznaczać cały naród; - w tej książce rodzina została opisana jako tradycyjna, kultywująca tradycje społeczne. - dzięki rodzinie młodzi chłopcy czerpią pozytywne wzorce, to rodzina od najmłodszych lat kształtuje ich osobowość. - pomimo trudnych czasów bohaterowie nie zapominają o najważniejszej wartości w życiu: rodzina i przyjaciele.

W literaturze rodzina przedstawiona jest różnym ujęciu:

• jako ostoja wartości patriotycznych i tradycji narodu;
• jako ciepłe gniazdko – dom dzieciństwa;
• małą ojczyznę;
• zagrożoną z zewnątrz – złamaną przez zło świata lub zwycięs­ko stawiającą mu czoło;
• fałszywy, sztuczny schemat – formę bez prawdziwych wartości;
• obraz wynaturzony, groteskowy, zdeformowany;
• prawdziwy, pełen szczęścia dom rodzinny.

"To odróżnia rodzinę od znajomych. Rodzinę ma się na zawsze, bez względu na wszystko, nawet jak słabną kontakty, bo te można zawsze z powrotem zaciśnić. Zwłaszcza kiedy człowiek pojmie, jaka jest ważna." (Nicholas Sparks)

FILM

Film pt. "Cudowny chłopak" - przedstawia życie rodziny, w której syn ma zdeformowaną twarz i jest zupełnie inny niż wszyscy. "Cudowny chłopak" to film o chłopcu ze zdeformowaną twarzą. Niestety w szkole jest wyśmiewany przez rówieśników, bo różni sie wyglądem, jednak rodzina go bardzo wspiera.

Film wyreżyserowany przez Barryego Sonnenfelda pt. ,,Jak zostać kotem?" opowiada o biznesmenie, który nie miał czasu dla swojej rodziny. W dzień urodzin córka poprosiła poprosić ojca o kota. Mężczyzna nienawidził kotów, jednak postanowił wziąć zwierzaka z kociego schroniska. Podczas drogi go domu Tom Brand (główny bohater) uległ wypadkowi, zapadł w śpiączkę, a jego dusza znalazła się w ciele adoptowanego przez niego kota. Dzięki temu ojciec w końcu miał czas dla rodziny. Po obudzeniu się, zmienił sposób w jaki patrzył na świat.

MALARSTWO

Dzieło hiszpańskiego artysty, które do dzisiaj pozostawia wiele niedomówień. Znajdujemy się w jednym z wnętrz pałacowych, w którym rozgrywa się tajemnicza scena. Trudno jednoznacznie określić, kto jest głównym bohaterem tego obrazu. Kilka kobiet na pierwszym planie adoruje małą Infantkę, która patrzy pewnie przed siebie. Jedna z dam kłania się spoglądając w stronę widza. Gdy przyjrzymy się tylnej ścianie, okaże się, że w lustrze odbija się (najprawdopodobniej) królewska para, przed którą cały dwór nieruchomieje, zastyga w spojrzeniach. Jakie uczucia budzi ta para wśród dworzan? Czy mała Infantka cieszy się na ich widok czy raczej obawia się czegoś? Obraz ten daje wiele do myślenia na temat ówczesnych obyczajów, zachowań na dworze królewskim. Nadworny malarz to zapewne sam autor, który uczestniczył w życiu królewskiej rodziny.

Diego Velázquez "Panny dworskie"

Przejmująca scena przedstawiająca ubogą rodzinę, gromadzącą się przy wieczornej strawie. Ich skromne stroje, lampa naftowa, mrok w mieszkaniu i zniszczone twarze budują dość ponury nastrój. Ludzie przedstawieni na obrazie nie są wyidealizowani, malarz chciał ich przedstawić takimi, jakimi są naprawdę. Tymi samymi rękami, którymi przed chwilą pracowali, jedzą teraz kartofle, na które cięzko zapracowali. Scenę tą najprawdopodobniej artysta widział na własne oczy, mieszkając przez jakiś czas w górniczej wiosce.

Vincent van Gogh "Jedzący kartofle"

DZiękujęza lekcję!