"Wesele" Wyspiańskiego jako synteza sztuk
Ocena teraźniejszości, przeszłościi przyszłości w "Weselu"
teraźniejszość
przeszłość
przyszłość
Artyzm w "Weselu"
Stanisław Wyspiański w mistrzowski sposób zaprezentował postacie i sytuacje, uchwycił istotę charakteru. Połączył żart, ironię z fragmentami niezrównanej piękności i poezji. Dokonał SYNTEZY SZTUK, łącząc elementy plastyki i muzyki z tekstem literackim.
malarstwo
muzyka
literatura
oświetlenie
nastrój
techniki
"Wesele" jako realizacja "teatru ogromnego"
Swoją koncepcję teatru Stanisław Wyspiański nawiązywał do antyku. Marzył o scenie pod gołym niebiem, nie ograniczonej żadnymi ścianami. Pisał: "Teatr mój widzę ogromny, wielkie powietrzne przestrzenie, ludzie je pełnią i cienie". Do takiego właśnie teatru tworzył swoje dramaty, często nastręczające problemów natury technicznej. Miał to być teatr, w którym współistnieją ze sobą w harmonii wszystkie rodzaje sztuk.
Ćwiczenie - tematy obecne w "Weselu"
Do każdego z poniższych tematów dopisz po 2 przykłady tekstów literackich i 2 przykłady tekstów filmowych.
społeczeństwo
wesele
wieś
walka
sen
symbole
artysta
ojczyzna
Ćwiczenie - matura ustna
Zadanie: W jaki sposóbw tekstach kultury jest ukazany naród polski? Omów problem na podstawie interpretacji obrazu Jacka Malczewskiego "Melancholia", "Wesela"Stansława Wyspiańskiego oraz innego tekstu literackiego.
Kliknij, na ikonkę powyżej, aby powiększyć obraz
podpowiedź
O teraźniejszości mówi akt I - satyra komediowa ("szopka") - ocena chłopstwai inteligencji, krytyka mitu o sielankowym współżyciu inteligencji i chłopstwa, o jedności narodowej.
O przeszłości mówi akt II - rozmowy postaci realistycznych ze zjawami (np. Stańczyka z Dziennikarzem) - oskarżenie przeszłości, surowy sąd nad biernością, egoizmem i pychą części społeczeństwa.
O przyszłości mówi akt III - marzenia chłopów o walce o wolność.
Liczne nawiązania do polskiego malarstwa:- Jan Matejko "Wernyhora", "Racławice", - Jacek Malczewski "Melancholia", "Błędne koło".
Muzyka:- dynamiczne, weselne tańce, - gra i śpiew Chochoła.
Tekst literacki:- tekst główny i didaskalia, czyli tekst poboczny, szczegółowe informacje autora o scenografii, ubiorze bohaterów, itp.; - indywidualizacja języka: każdy z bohaterów mówi w sposób charakterystyczny dla swojej warstwy społecznej - chłopi mówią gwarą, zaś inteligencja językiem literackim; - do języka polskiego na stałe weszły niektóre porzekadła i sformułowania, np.: "Cóż tam Panie w polityce?", "Chłop potęgą jest i basta", "Miałeś chamie słoty róg".
Oświetlenie:- odgrywa ogromnie ważną rolę; - półmrok jest rozjaśniony tylko światłem wpadającym z sąsiedniej izby i palącą się świecą;
Nastrój dramatu jest różny w poszczególnych aktach utworu:- akt I - jest radosny, gwarny, rozśpiewany, kolorowy; - akt II - pojawia się nastrój grozy, tajemnicy, wspomnień z przeszłości; - akt III - dominuje senność, apatia, pesymizm i rozczarowanie;
Autor połączył kilka technik pisarskich i prądów artystycznych, np.:- symbolizm - pojawienie się gości z zaświatów, obecność symboli w akcie II i III; - impresjonizm - uchwycenie przelotnych, ulotnych chwil, barw, mieniących się kolorów (np. strojów weselnych); - dramat antyczny (klasyczny) - zachowanie 3 jedności (miejsca, czasu, akcji); - dramat szekspirowski - łączenie różnych kategorii estetycznych, komizmu z liryzmem, patosu z rubasznością, pojawienie się zjaw, widm; - dramat romantyczny - problematyka narodowa (narodowej wolności), ludowość, otwarta kompozycja; - naturalizm - dbałość o szczegóły w opisach wyglądu i zachowania bohaterów;
Społeczeństwo - obraz narodu polskiego: chłopi, mieszczaństwo, inteligencja; niezrozumienie
Wieś - chłopi, ludowość;
Wesele - ślub, uczta, taniec;
Walka - konflikt, rewolucja, powstanie narodowe.
Ojczyzna, historia - np. motyw rabacji galicyjskiej, aluzje do powstania kościuszkowskiego, postaci Jakuba Szeli, Zawiszy Czarnego, Stańczyka i wielu innych.
Sen - marzenie, wizja, duchy, upiory.
Symbole i symbolika - chochoł, róża, złoty róg, złota podkowa, czapka z pawimi piórami.
Artysta - poeta, poezja.
"Wesele" jako synteza sztuk
magdalenakarbowiak
Created on November 18, 2020
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
Explore all templates
Transcript
"Wesele" Wyspiańskiego jako synteza sztuk
Ocena teraźniejszości, przeszłościi przyszłości w "Weselu"
teraźniejszość
przeszłość
przyszłość
Artyzm w "Weselu"
Stanisław Wyspiański w mistrzowski sposób zaprezentował postacie i sytuacje, uchwycił istotę charakteru. Połączył żart, ironię z fragmentami niezrównanej piękności i poezji. Dokonał SYNTEZY SZTUK, łącząc elementy plastyki i muzyki z tekstem literackim.
malarstwo
muzyka
literatura
oświetlenie
nastrój
techniki
"Wesele" jako realizacja "teatru ogromnego"
Swoją koncepcję teatru Stanisław Wyspiański nawiązywał do antyku. Marzył o scenie pod gołym niebiem, nie ograniczonej żadnymi ścianami. Pisał: "Teatr mój widzę ogromny, wielkie powietrzne przestrzenie, ludzie je pełnią i cienie". Do takiego właśnie teatru tworzył swoje dramaty, często nastręczające problemów natury technicznej. Miał to być teatr, w którym współistnieją ze sobą w harmonii wszystkie rodzaje sztuk.
Ćwiczenie - tematy obecne w "Weselu"
Do każdego z poniższych tematów dopisz po 2 przykłady tekstów literackich i 2 przykłady tekstów filmowych.
społeczeństwo
wesele
wieś
walka
sen
symbole
artysta
ojczyzna
Ćwiczenie - matura ustna
Zadanie: W jaki sposóbw tekstach kultury jest ukazany naród polski? Omów problem na podstawie interpretacji obrazu Jacka Malczewskiego "Melancholia", "Wesela"Stansława Wyspiańskiego oraz innego tekstu literackiego.
Kliknij, na ikonkę powyżej, aby powiększyć obraz
podpowiedź
O teraźniejszości mówi akt I - satyra komediowa ("szopka") - ocena chłopstwai inteligencji, krytyka mitu o sielankowym współżyciu inteligencji i chłopstwa, o jedności narodowej.
O przeszłości mówi akt II - rozmowy postaci realistycznych ze zjawami (np. Stańczyka z Dziennikarzem) - oskarżenie przeszłości, surowy sąd nad biernością, egoizmem i pychą części społeczeństwa.
O przyszłości mówi akt III - marzenia chłopów o walce o wolność.
Liczne nawiązania do polskiego malarstwa:- Jan Matejko "Wernyhora", "Racławice", - Jacek Malczewski "Melancholia", "Błędne koło".
Muzyka:- dynamiczne, weselne tańce, - gra i śpiew Chochoła.
Tekst literacki:- tekst główny i didaskalia, czyli tekst poboczny, szczegółowe informacje autora o scenografii, ubiorze bohaterów, itp.; - indywidualizacja języka: każdy z bohaterów mówi w sposób charakterystyczny dla swojej warstwy społecznej - chłopi mówią gwarą, zaś inteligencja językiem literackim; - do języka polskiego na stałe weszły niektóre porzekadła i sformułowania, np.: "Cóż tam Panie w polityce?", "Chłop potęgą jest i basta", "Miałeś chamie słoty róg".
Oświetlenie:- odgrywa ogromnie ważną rolę; - półmrok jest rozjaśniony tylko światłem wpadającym z sąsiedniej izby i palącą się świecą;
Nastrój dramatu jest różny w poszczególnych aktach utworu:- akt I - jest radosny, gwarny, rozśpiewany, kolorowy; - akt II - pojawia się nastrój grozy, tajemnicy, wspomnień z przeszłości; - akt III - dominuje senność, apatia, pesymizm i rozczarowanie;
Autor połączył kilka technik pisarskich i prądów artystycznych, np.:- symbolizm - pojawienie się gości z zaświatów, obecność symboli w akcie II i III; - impresjonizm - uchwycenie przelotnych, ulotnych chwil, barw, mieniących się kolorów (np. strojów weselnych); - dramat antyczny (klasyczny) - zachowanie 3 jedności (miejsca, czasu, akcji); - dramat szekspirowski - łączenie różnych kategorii estetycznych, komizmu z liryzmem, patosu z rubasznością, pojawienie się zjaw, widm; - dramat romantyczny - problematyka narodowa (narodowej wolności), ludowość, otwarta kompozycja; - naturalizm - dbałość o szczegóły w opisach wyglądu i zachowania bohaterów;
Społeczeństwo - obraz narodu polskiego: chłopi, mieszczaństwo, inteligencja; niezrozumienie
Wieś - chłopi, ludowość;
Wesele - ślub, uczta, taniec;
Walka - konflikt, rewolucja, powstanie narodowe.
Ojczyzna, historia - np. motyw rabacji galicyjskiej, aluzje do powstania kościuszkowskiego, postaci Jakuba Szeli, Zawiszy Czarnego, Stańczyka i wielu innych.
Sen - marzenie, wizja, duchy, upiory.
Symbole i symbolika - chochoł, róża, złoty róg, złota podkowa, czapka z pawimi piórami.
Artysta - poeta, poezja.