Postacie fantastyczne w "Weselu"

Postacie fantastycznew "Weselu" Wyspiańskiego

Wprowadzenie

Akt II o charakterze fantastyczno - symbolicznym związany jest z osobami dramatu (widmami), które ukazują się osobom rzeczywistym (uczestnikom wesela). Zjawy to tzw. "osoby dramatu" (postaciefantastyczne). Ukazują się one bohateromzgodnie z zasadą: "Co się komu w duszy gra,co kto w swoich widzi snach" (tak wyjaśniarolę i znaczenie zjaw w utworze Chochoł). Na wesele zaprosili je Państwo Młodzi zainspirowani przez Rachelę. Przybycie zjaw zapowiedział Chochoł.

Kto do kogo przychodzi?

Znaczenie postaci Wernyhory

Co oznaczają symbole obecne na obrazie?

Dziad(uczestniczył niegdyś w chłopskiej rabacji)

Marysia

• symbol siły i mocy; męstwa;
• wzór patriotyzmu, minionej chwały i mocy narodowej

• błazen nadworny ostatnich Jagiellonów (błazen królewski na dworze Zygmunta Augusta)
• postać polskiej historii, namalowany przez Matejkę

• magnat, który sprzedał ojczyznę, przybywa do Pana Młodego jako do zdrajcy klasy; jako tego, który zdradził stan szlachecki ("Czepiłeś się chamskiej dziewki?!");
• ujawnia wątpliwości bohatera, czy dobrze postąpił, żeniąc się z chłopką;
• ukazuje poczucie wyższości i odrębności klasowej tkwiące w Panu Młodym i jego pozorne zbratanie z wsią;

• wręcza Dziennikarzowi kaduceusz z poleceniem: "Mąć narodową kadź"
• jest sumieniem bohatera, który ma wątpliwości, czy dobrze robi, wiążąc się z ugodowym wobec zaborców stronnictwem Stańczyków, ucząc bierności, usypiając naród, zamiast nawoływać do walki;
• Matejko ukazał go na swoim obrazie siedzącego w fotelu ze splecionymi rękoma, z wyrazem rozpaczy na twarzy, podczas gdy obok przy otwartych drzwiach widać tańczące pary na dworskim balu;
• w rozmowie z Dziennikarzem występuje ostra krytyka działalności dziennikarskiej, potępiającej przeszłość i teraźniejszość i wyrażającej niewiarę w przyszłość;

nadlatujące nietoperze - symbol nieszczęścia, śmierci, zła, strachu;

• symbol patriotyzmu
• wiary w odrodzenie ojczyzny
• autorytet, inicjator zrywu powstańczego

Dziennikarz

Isia(córka Gospodarzy; specjalnie do niej nie przychodzi; po prostu się jej ukazuje)

• zapowiada przyjście zjaw (Pan Młody polecił mu, aby sprowadził jeszcze kogo chce na wesele);
• staje się pośrednikiem między światem rzeczywistym a światem fantastycznym (jego przybycie zmienia charakter utworu: z komedii realistycznej na dramat fantastyczny i rozpoczyna ludowe czary - pojawienie się widm);

• przybywa do Poety, ponieważ ten pracuje nad dramatem „Zawisza Czarny” (przypomina mu chwalebną przeszłość Polaków);
• jest odzwierciedleniem marzeń bohatera o sile, mocy, potędze;
• ujawnia dekadentyzm Poety, jego niemoc, duchową pustkę, słabość i pesymizm;

Poeta

• symbol troski o losy ojczyzny;
• mądrości i dalekowzroczności politycznej oraz uosobienia bólu patriotycznego

• Jakub Szela
• przywódca sprowokowanego przez zaborcę powstania chłopskiego, z powodu okrucieństwa nazywanego "rzezią galicyjską" (chłopska rabacja z 1846 roku)

Zjawy pojawiające się w utworze Wyspiańskiego są personifikacją (uosobieniem) myśli bohaterów, uzewnętrznieniem ich marzeń, pragnień, uczuć, przeżyć, rozterek, lęków, słabości, wad, wątpliwości, bolesnych wydarzeń przeszłości, jak również wyrzutów sumienia.

• malarz Ludwik de Laveaux, narzeczony Marysi, zmarł na gruźlicę
• później kształcący się w Monachium i Paryżu
• uczeń Jana Matejki

wiecheć słomy, którym okrywa się rośliny (np. róże) na zimę, aby nie zmarzły

• nadzieja na niepodległość (tak jak krzak odżywa na wiosnę, tak Polska odzyska niepodległość);
• może być symbolem ograniczenia, zniewolenia, martwoty, ale także ochrony, nadziei na odrodzenie się (być może narodu);

Gospodarz

dziecko ubrane na biało - symbol pragnienia zgodyi pojednania;symbol dobra;

Pan Młody

wschodzący księżyc- symbol przełomui nadchodzących zmian

symbol zdrady narodowej i szlacheckiego warcholstwa

• legendarny przywódca ukraiński z II poł. XVIII wieku (zwolennik porozumienia między warstwami społecznymi);
• szkicowany przez Matejkę (jego obraz wisiał nad biurkiem Gospodarza);
• Kozak – dziad z lirą przepowiadający przyszłość (wieszczył wybuch powstania chłopów ukraińskich, rozbiory Polski, wojny napoleońskie i wyzwolenie Polski);

• wesele siostry przypomina jej, że i ona miała być żoną inteligenta i nasuwa jej myśl o weselu, które nie doszło do skutku (w duszy Marysi gra rozpacz po utraconej miłości, możliwość innego życia; mimo, że Marysia jest mężatką, nie potrafi o nim zapomnieć)
• Widmo ukazuje wewnętrzny dramat Marysi: zazdrości siostrze, że jej los okazał się inny; tęskni za dawnym narzeczonym, ale jednocześnie nie chce żyć przeszłością;
• widmo wzorowane jest na upiorach z podań ludowych (wprowadza znany motyw literatury romantycznej)

• przychodzi do Dziada, by przypomnieć o rzezi galicyjskiej
• uosabia odwieczny konflikt między szlachtą a chłopami
• wspomina krwawe wydarzenia rebelii chłopskiej uosobienie nienawiści do szlachty
• Dziad jest przekonany, że o bohaterstwie panów i chłopów nie może być mowy, ponieważ dawne krzywdy nie zostały jeszcze zapomniane

postać w czarnej szacie - symbol konfliktówi sporów;symbol zła;

symbol rozłamu między szlachtąa chłopami

• Franciszek Ksawery Branicki, magnat polski, hetman wielki koronny
• zdrajca ojczyzny, opłacany przez carycę Katarzynę (zbrodniczy, zdradziecki hetman, sprzedawczyk, walczył przeciw konfederatom barskim, tłumił wraz z wojskiem rosyjskim bunty chłopskie na Ukrainie w 1768 roku, utrzymywał stałe stosunki z dworem w Petersburgu)
• jeden z przywódców konfederacji targowickiej

symbol niespełnionej, tragicznej miłości – miłości romantycznej

• Zawisza Czarny z Grabowa - ideał rycerza;
• sławny rycerz średniowieczny z XV wieku, który walczył przy boku Jagiełły pod Grunwaldem;

leżąca u stóp Wernyhory lira - symbol pieśni, wróżby, mądrości zawartej w prze-powiedniach jasnowidza;

• ukazuje się w onirycznej (sennej) scenerii Gospodarzowi;
• różni się od pozostałych zjaw: widzi go więcej osób, pozostawia po sobie złotą podkowę i złoty róg;
• przychodzi do Gospodarza, ponieważ jest on tym, który łączy inteligencję i chłopów (wywodzi się z inteligencji, ale od lat mieszka na wsi, poznał jej zwyczaje i zyskał zaufanie mieszkańców);
• marzy o zgodzie między klasami i wspólnym działaniu, wielkim czynie - o walce narodowowyzwoleńczej;

• legendarny Kozak z Zaporoża, ukraiński wróżbita, jasnowidz z XIX wieku;
• wieszczył proroctwo polityczne przyszłych losów Rzeczypospolitej;
• w ujęciu Matejki może symbolizować nadzieję na odzyskanie przez Polskę niepodległości;