Wstęp do Świtezianki

Mickiewicz w świecie legend i mitów - na tropie Świtezianki

Asia Serafinko

Mickiewicz o Świtezi

Ktokolwiek będzisz w nowogródzkiej stronie, Do Płużyn ciemnego boru Wjechawszy, pomnij zatrzymać twe konie, Byś się przypatrzył jezioru. Świteź tam jasne rozprzestrzenia łona, W wielkiego ksztalcie obwodu, Gęstą po bokach puszczą oczerniona, A gładka jak szyba lodu. A. Mickiewicz, Świteź (fragment)

J. Fałat, Świteź

Samotne wody Świtezi

Mickiewicz często bywał nad brzegiem niezwykłego jeziora Świteź. Ono zainspirowało go, by stworzyć kilka ballad poświęconych jezioru i historiom z nim związanych.

Świteź to jezioro otoczone lasem. Jest samotne, dookoła nie ma innych jezior. Warto wspomnieć, że jest niemal idealnie koliste, a z lotu ptaka przypomina oko. Samotność, niemal symtryczny kształt, a także odrębność zapewne pobudzały wyobraźnię ludności zamieszkałej nowogródzkie tereny. Poczęły się tworzyć legendy, najpewniej przekazywane ustnie. Zapewne Mickiewicz wielokrotnie słyszał legendy opowiadające o powstaniu jeziora.

Jezioro Świteź-widok satelitarny

Na podstawie animacji spróbuj zrekonstruować treść legendy.

*animację znalazłam na blogu kreatywnypolonista.blogspot.com

Mamy więc historię, w której wiele osób utopiło się w wodach Świtezi. Jak myślisz, w jaki sposób ta legenda może łączyć się z postacią Świtezianki?

Mickiewicz i słowiańskie inspiracje

Rusałki

Rusałki to żeńskie demony, przybierające postać niezwykle urodziwych i zmysłowych dziewcząt. Można je było spotkać w księżycową noc, gdy tańczyły nago na polanie lub nad brzegiem jeziora czy rzeki. Gibkie ciało, jasna skóra, czarne, błyszczące namiętnością oczy i długie włosy, sprawiały, że niejeden młodzieniec tracił głowę z pożądania. Zwabiony przez piękne rusałki nieszczęśnik szedł z nimi w nadbrzeżne sitowie, gdzie ginął utopiony lub, co gorsza, załaskotany na śmierć.

Topielica zamieszkiwała dorzeca Bugu i Narwi. Powstała z utopionej nieszczęśliwie dziewczyny. Po śmierci jako podwodna piękność wypływała na powierzchnię w jasne, księżycowe noce. Gdy rozpuszczała swoje blond warkocze na fali rzeki lub jeziora, każdy włos wydawał inny, cudowny dźwięk, a wszystkie razem łączyły się we wspaniałą melodię. Do jej akompaniamentu demon śpiewał rytmiczne, niepokojące pieśni, które świadkowie opisywali jako coś pomiędzy grą na dudach a beczeniem głodnej kozy. Hipnotyzowały one młodzieńców i wabiły ich w głębiny, gdzie rozpaleni żądzą nieszczęśnicy ginęli bezpowrotnie.

Topielica

Wodnice

Wodnice to pięknolice panny zamieszkujące wiele akwenów. Swoim nieziemsko pięknym głosem sprawiały, że mężczyźni tracili rozum i rzucali się na oślep do wody, byle być bliżej źródła słodkiej melodii. Wpadali w ramiona kusicielki i ginęli w toni.

Którego słowiańskiego demona uosabia Świtezianka?Uzasadnij odpowiedź.

O nie! Znowu trzeba uzasadniać!

W imieniu Samorządu Uczniowskiego napisz ogłoszenie, w którym poinformujesz o planowanej wycieczce nad jezioro Świteź. W ogłoszeniu umieść dwa argumenty zachęcające do uczestnictwa w wydarzeniu.

Dziękuję za dzisiaj

O nie!

źródła ilustracji: Internet źródła tekstów i ilustracji:materiały prywatne - Bestiariusz słowiański, Zych i Vargas Inspiracje: artykuł Świteź, M. Bieńczyk http://nplp.pl/artykul/switez/ blog kreatywnypolonista.blogspot.com