Temat i końcówka

Temat lekcji

Z jakich części składają się

WYRAZY

ODMIENNE?

SPIS TREŚCI

1. Na rozgrzewkę

2. Temat i końcówka - definicje

3. Ćwiczenia

4. Oboczności - wprowadzenie

5. Ćwiczenia

6. Praca domowa

1. Ulubionym kwiatem mojej siostry jest ............... .
2. Nigdy nie widziałam tak wielkiej ............... .
3. Mogę przyglądać się tej ............... bez końca.
4. Widzę czerwoną ............... .
5. Najbardziej lubię pączki z ............... .
6. Zapomniałam o ............... .
7. Piękna ..............., masz dużo kolców!

Zapisz wyrazy w zeszycie!

ZAPISZW ZESZYCIE

TEMAT

KOŃCÓWKA

W każdym wyrazie, który się odmienia, występują temat i koncówka.

Przykład

Typowe końcówki:- owi, -em

parasol - Ø parasol - a parasol - owi parasol - Ø parasol - em parasol - u parasol - u

Co to jest "e" ruchome?

Końcówka zerowa

Odmień przez przypadki w liczbie pojedynczej wyraz "król".

W niektórych formach nie ma końcówki, czyli cały wyraz jest tematem. Brak końcówki oznaczamy znakiem Ø i nazywamy końcówką zerową.

Ćwiczymy

5.

3.

1.

4.

2.

Zadanie do domu

Ćwiczenie 1 s. 89 (podręcznik)

Przepisz podane rzeczowniki do zeszytu. Oddziel końcówki od tematu. mama krzesło kwiat mamy krzesła kwiatu mamę krzesłu kwiatem

Nowa informacja

OBOCZNOŚCI

Odmień przez przypadki w liczbie pojedynczej wyraz "stół"

Podczas odmiany wyrazów w temacie mogą zachodzić oboczności, czyli wymiana jednych głosek na inne. Tematy, w których zachodzą takie zmiany, to tematy oboczne.

PRZYKŁADY

dąbIØ - dębIu - oboczność ą : ę - samogłoska ą wymieniła się na samogłoskę ę rękIa - ręcIe - oboczność k : c - spółgłoska k wymieniła się na spółgłoskę c

nogIa - nodzIe - oboczność g : dz - spółgłoska g wymieniła się na spółgłoskę dz mamIa - mamiIe - oboczność m : m' - spółgłoska m wymieniła się na spółgłoskę m'

bratIØ - braciIe - oboczność t : c' - spółgłoska t wymieniła się na spółgłoskę c'

Uwaga!

Oboczność może polegać także na zanikaniu samogłoski, czyli na jej wymianie na Ø . sen - snu (e:Ø ) budynek - budynku (e:Ø )

Ćwiczymy

5.

3.

1.

4.

2.

Zadanie do domu

Ćwiczenie 5 s. 89 (podręcznik)

Uzupełnij zdania odpowiednimi formami rzeczownika wóz. Podaj tematy obocznei oboczności, które wynikają z odmiany tego słowa.

Dziękuję

Jolanta Gąsiorowska