Klasa I 5.4. Mieszko II. Kryzys dynastii piastowskiej.

Kryzys monarchii Piastów

Bolesław Chrobry rozszerzył granice państwa piastowskiego. Prowadził wojny niemal ze wszystkimi sąsiadami, nawet z cesarstwem. Utrzymanie licznej drużyny wojów było jednak kosztowne, a następstwa prowadzenia nieustannych konfliktów stało się groźne. Jak z rosnącymi wyzwaniami poradzili sobie jego następcy? Jakie były skutki ambitnej polityki Piastów dla ich poddanych?

1025

Mieszko II

Kazimierz Odnowicel

Kahoot- rekapitulacja wtórna

https://create.kahoot.it/details/93711198-4719-4e9d-995c-65b4a90019a3

• Polityka podbojów Chrobrego sprawiła, że państwo polskie było otoczone wrogimi sąsiadami.
• Czekali oni tylko na odpowiednią chwilę do odwetu.
• Wiedział o tym Mieszko II- nowy król Polski (1025r. koronacja). Uznał, że najlepszą obrona jest atak.
• W 1028r. uderzył na wschodnie obszary Niemiec. Odnosił sukcesy-nawet kiedy do walk przeciw niemu dołączył się książę czeski. Jednak gdy dołączył ruski książę Jarosław Mądry – Mieszko II zaczął przegrywać.
• Wspólna walka doprowadziła do tego, że:

1. Cesarz opanował Łużyce
2. Jarosław- Grody Czerwińskie
3. Czesi- Morawy
4. Węgrzy-ziemie obecnej Słowacji

• Niepowodzenia zewnętrzne spowodowały niezadowolenie wewnątrz. Na ich czele stanął Bezprym-starszy, przyrodni brat, który wcześniej był zesłany do włoskiego klasztoru, lecz opuścił miejsce odosobnienia i powrócił do Polski.
• W wyniku walk Bezprym przejął rządy a Mieszko II w 1031r. ucieka do Czech. Tam zostaje uwięziony przez czeskiego władcę (z którym niedawno toczył wojnę) i okrutnie okaleczony.

1025

Mieszko II

Panowanie Bezpryma czym się charakteryzowało?

1. duże straty polityczne: odesłał insygnia koronacyjne do cesarstwa
2. rezygnacja z tytułu królewskiego i niezależności
3. represje wobec przeciwników politycznych
4. naraził się wielu wpływowym osobom i ostatecznie został zamordowany przez dworzanina w 1032r.

• Do kraju powrócił wówczas Mieszko II, któremu udało się odzyskać władzę, ale nie odbudował swej pozycji na arenie międzynarodowej.
• Cesarska zgoda na panowanie= zrzeczenie tytułu króla.
• Spełnić musiał też żądania swoich pozostałych krewnych, co oznaczało podział państwa na kilka dzielnic.

Bezprym

Jest ona jednym z najstarszych zapisów melodii, jaki pojawił się w Polsce (byc może wywarł wpływ na polską tradycję chorałową)

Kryzys wewnętrzny państwa Piastów

• wojny prowadzone przez Piastów z jednej strony przyniosły władcy i jego drużynie łupy, a z drugiej pociagały za sobą olbrzymie nakłady finansowe, które ponosili poddani
• oddziały zbrojne były cały czas utrzymywane nawet wtedy kiedy nie prowadziły wojny
• dodatkowe koszty pochłaniała dyplomacja- dary przekazywane innym władcom (np. zjazd w Gnieźnie)
• budowa murowanych budowli droższa niż drewniana konstrukcja

1. CHŁOPI

• łupy wojenne nie starczały na pokrycie kosztów, więc nakładano wyższe daniny na chłopów
• chłopi byli też obciążeni ciężarami ponoszonymi na rzecz organizacji kościelenej

1. MOŻNI

• nie podobało im się, że wzrasta pozycja władcy, wcześniej we wspólnocie plemiennej mieli wpływ na losy wspólnoty
• cechy charakteru królów polskich- nie tolerowali sprzeciwu, możni tracą znaczenie.

1. CZŁONKOWIE DYNASTII

• utracone sznase na objęcie tronu, tylko jeden mógł być król

Powstanie ludowe

• Mieszko II umiera w 1034r. zostawia państwo zjednoczone, ale bardzo słabe
• Zostawia syna - Kazimeirza, ale ten musi uciekać z kraju by ratować życie
• w kraju wybucha powstanie ludowe zainicjowane przez chłopów (gniew na możnych, duchowieństwo) UPADEK ORGANIZACJI PAŃSTWOWEJ I KOŚCIELNEJ
• kraj znajdował się w rozkładzie
• dodatkowo najazdu dokonuje czeski książę Brzetysław -1038r. :

1. zdobył i złupił Wielkopolskę (grody: Gniezno, Poznań, Giecz- stanowiące centrum piastowskiej monarchii)- zrabowano świątynie w tym relikwie św. Wojciecha cenne dla istneinia niezleżnego arcybiskupstwa w Gnieźnie, ludność wzięto w niewolę,
2. w drodze powrotnej zdobył Śląsk

• jedynym obszarem gdzie były zachowane struktury wadzy było Mazowsze- rządzone przez cześnika Mieszka II - Miecława

Cześnik- dostojnik dworski, zaoptarywał władcę i jego otoczenie w napoje.

• Całkowity rozpad państwa polskiego zaniepokoił jej sąsiadów:

1. obawiali się ogniska buntu przeciw chrześcijaństwu, a Polska była w bliskim sąsiedztwie
2. powstanie ludowe rozlać się mogło na ich kraje
3. cesarz obawiał się wzrostu swojego lennika - Czech

• do Polski wraca Kazimierz (przy pomocy cesarza Henryka III, który przydzielił mu silny oddział niemieckich żołnierzy, cesarza, który był jego krewnym - matka Rycheza - niemiecka księżniczka )1040r.
• Kazimierz - uzyskuje też wsparcie ruskie i węgierskie

https://learningapps.org/display?v=pbtapdi9k21

Panowanie Kazimierza Odnowiciela

Kazimierz wjechał do spustoszonej Wielkopolski. Nie miał tam prawdopodobnie nawet gdzie się zatrzymać. Gniezna, Poznania, Giecza - potężnych grodów, nie było. Były gruzy.

• Odzyskał Wielkopolskę
• Odzyskał Małopolskę-pononał Miecława przy pomocy Jarosława Mądrego
• Odzyskał władzę nad Śląskiem - ale musiał płacić z niego trybut księciu czeskiemu

• zmiany w organizacji wewnętrznej:

1. na nowo wznoszono grody, ale mniejsze od poprzednich
2. reorganizacja wojska- książęcą druzynę zastąpili wojowie, którzy w zamian za służbę zbrojną otzrymywali ziemię od władcy

• odtworzono orgazniację kościelną

1. odtworozno biksupstwo we Wrocławiu
2. państwo objeto działałnością misyjną - w tym celu założono kalsztor benedyktyński w Tyńcu pod Krakowem i w Mogilnie pod Gnieznem

Poszedł dalej do Małopolski - Kraków i Wawel nie były spustoszone. Tu zatem przeprowadził ośrodek swojego panowania.

Kazimierz Odnowiciel

Opactwo benedyktyńskie w Tyńcu

• Czyim synem był Kazimierz Odnowiciel? (ojciec i matka)
• Co zrobił Brzetysław gdy najechał nasze ziemie?
• Jakie wydarzenia kryją się pod datami: 1038,1039,1047,1050

<iframe width="1157" height="868" src="https://www.youtube.com/embed/nece3g86394" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture" allowfullscreen></iframe>