Fraszki

Błahostki i żart czy „literackie szlachetne kamienie”?

O fraszkach Jana Kochanowskiego.

fraszka

Krótki utwór poetycki, pisany wierszem. Zwykle ma charakter żartobliwy, czasem refleksyjny i jest oparty na ciekawym pomyśle. Zazwyczaj fraszka jest zakończona puentą.

geneza

„Fraszki” Jana Kochanowskiego liczą ponad 300 tekstów. Zebrane w trzech ksiegach zostały wydane w Krakowie w 1584 roku i są owocem wieloletniej pracy autora. Tworząc je, Kochanowski nawiązał do tradycji starożytnej, epigramatu. Nazwa „fraszka” wywodzi się od włoskiego „frasca” - „gałązka”, „drobnostka”. Przenośnie oznacz coś błahego i drobnego.

budowa

„Fraszki” Kochanowskiego stanowią zbiór bardzo urozmaiconych zarówno pod względem formy, jak i treści. Są wśród nich utwory składające się tak z dwóch, jak i kilkudziesięciu wersów, fraszki żartobliwe oraz poważne, wiersze ośmieszające ludzkie wady obok tekstów autobiograficznych, miłosnych, biesiadnych, towarzyszkich, obyczajowych czy refleksyjnych.

„Do fraszek”

„O żywocie ludzkim”

„Na młodość”

podręcznik, s. 71

„Do Hanny”

„Na nabożną”

„Na swoje księgi”

„Na starość”

„O miłości”

„Do Wojtka”

„Do Jakuba”

„Na gospodarza”

„Do Konrata”

Tytuły fraszek rozpoczynają się od przyimków.

Do tytułów poszczególnych fraszek dopasuj sformułowania z ramki dotyczące treści utworu oraz zapisanej w nich mądrości. Uzupełnij tabelę.

„Do fraszek”

Początek pierwszego wersu („Fraszki moje...”) wskazuje, że podmiotem lirycznym jest sam poeta, który podejmuje refleksję nad swoją twórczością. Poeta zwraca się do swych fraszek z prośbą o odpowiedni sposób pisania o ludziach i ich obyczajach. Podmiot liryczny nie chce, by jego wiersze uwieczniały złe wspomnienia o ludziach, jednak nie ma zamiaru milczeć o rzeczach, które uważa za nieodpowiednie. Zaznacza jednak, że krytykę kieruje w ludzkie postępki, a nie w konkretnego człowieka. Jest ostrożny z pochlebstwami.

„O żywocie ludzkim”

Kto jest podmiotem lirycznym?Do kogo skierowana jest fraszka? Co przedstawia utwór? W jaki sposób został ukazany człowiek? Wypisz refleksje podmiotu lirycznego na temat życia.

konstrukcja fraszek

Na podstawie prawidłowo rozwiązanego zadania, zapisz notatkę.

Czy fraszki rzeczywiście poruszają błahe tematy?

W zeszycie odpowiedz, w kilku zdaniach, na pytanie postawione w temacie lekcji.

Dziękuję za dzisiejszą pracę!