2 popr-Maksymilian Golisz, patron naszej szkoły

Maksymilian Golisz patron naszej szkoły

70 rocznica utworzenia SP2 w Sztumie

dalej

Nauczycieldziałacz polonijny

Urodził się 13 października 1906 we wsi Wiele niedaleko Chojnic. Jego ojciec był Kaszubem z pochodzenia, prowadził sklep w swojej miejscowości. Matka, Alina z Lewandowskich, pochodziła z Powiśla.

dalej

wróć

…Kiedy Maksymilian, po śmierci ojca, przeprowadził się z matką do Sztumu miał 8 lat. W naszym mieście istniał już szpital, polski Bank Ludowy, działała linia kolejowa z Malborka do Torunia, a mieszkania sztumian zaopatrzone były w światło elektryczne i urządzenia wodociągowe.

• Oboje zamieszkali w domu przy ul. Młyńskiej

dalej

wróć

Tu mieszkał Maksymilian Golisz

wróć

dalej

… Maksymilian uczęszczał w Sztumie do szkoły powszechnej, do której w 1919 r. dopuszczono jako przedmiot nadobowiązkowy język polski. W tym języku młodzież mogła również pobierać lekcje religii

dalej

wróć

… Był zdolnym uczniem i nie miał trudności z nauką szkolną. Interesował się muzyką, grał na skrzypcach, należał do szkolnej drużyny harcerskiej.

dalej

wróć

Czy wiesz że…

dalej

wróć

• … W 1921 r. dzięki wsparciu materialnemu Heleny hr. Sierakowskiej Maksymilian Golisz rozpoczął naukę w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Lubawie. Szkoła ta kształciła nauczycieli, którzy następnie kierowani byli do pracy oświatowej wśród Polonii w Niemczech.
• Egzamin dojrzałości zdał 5 czerwca 1926 r.

dalej

wróć

Rodzina Sierakowskich z Waplewa Wiekiego

dalej

wróć

dalej

wróć

Pałac i park

wróć

dalej

… Po zdaniu matury Maksymilian wyruszył do Łaszewa (pow. Brodnicki), a następnie do Dalek koło Gniezna, aby odbyć w tamtejszych szkołach praktykę pedagogiczną. … Początkowo przysłuchiwał się zajęciom, a następnie zaangażowano go jako instruktora zajęć pozalekcyjnych. Tu przydała się umiejętność gry na skrzypcach, oraz harcerskie doświadczenie.

dalej

wróć

• … Dzięki staraniom działaczy polskich z Powiśla Golisz zachował niemieckie obywatelstwo, i mógł pełnić różne funkcje w ruchu polskim w Niemczech. Nazwę jednej z polonijnych organizacji odczytasz z szyfru

dalej

wróć

Wpisz pierwsze dwa wyrazy z rozszyfrowanej nazwy (zachowaj zasady ort)

Enter the password

W 1927 r. - M. Golisz wrócił na Powiśle. Tu rozpoczął działalnosć w Polsko - Katolickim Towarzystwie Szkolnym oraz Związku Polaków w Niemczech

dalej

wróć

• … w 1928 r. Maksymilian Golisz wspólnie z przyjacielem Janem Boenigkiem zajęli się przygotowaniami do powołania prywatnych szkół polskich na Powiślu. Zbierali podpisy rodziców decydujących się posyłać swoje dzieci do tych szkół, wynajmowali lokale, gromadzili niezbędny sprzęt oraz urządzenia szkolne.

dalej

wróć

Już 3 czerwca 1929 roku otwarto szkoły w: Starym Targu, Trzcianie i Waplewie, a w sierpniu w Postolinie. Rok później podobne placówki powstały w Dąbrówce Pruskiej, Nowej Wsi, Mikołajkach Pomorskich i Nowym Targu. W 1931 roku otwarto jeszcze szkołę w Sadułkach. Każda szkoła zatrudniała jednego nauczyciela w wymiarze 32 godzin tygodniowo.

dalej

wróć

wróć

dalej

dalej

wróć

• … 31 marca 1931 r. Maksymilian Golisz zdał w Bydgoszczy drugi egzamin pedagogiczny i uzyskał pełne kwalifikacje do nauczania w publicznych szkołach powszechnych. Poprosił wówczas przełożonych o skierowanie go do pracy w szkole, w charaktarze nauczyciela języka polskiego.
• Na Powiślu przebywał do 1932 roku

wróć

dalej

Maksymilian Golisz z żoną i synem u rodziny w Mikołajkach Pomorskich

wróć

dalej

W latach 1932- 1939 kontynuował pracę w ZPw N w Berlinie i w Szczecinie

• prowadził kursy nauczania języka polskiego
• kierował Towarzystwem Szkolnym
• został też dyrygentem i prezesem Towarzystwa Śpiewaczego im. F. Chopina
• był skarbnikiem Związku Polaków w Niemczech.
• założył w Szczecinie pierwszą drużynę harcerską "Gryf".

dalej

wróć

• …po wybuchu II wojny światowej M. Golisz został aresztowany przez Niemców i osadzony w obozie koncentracyjnym w Sachsenchausen, gdzie przebywał do stycznia 1940 roku. Ponownie aresztowano go w październiku 1941 r. i postawiono przed sądem wojskowym oskarżając o współpracę z wywiadem polskim. Wyrok skazywał go na karę śmierci, którą wykonano na początku kwietnia 1943 r. Pozostawił żonę, Zofię, i dwóch małych synów.

dalej

wróć

• . 

1972 r. - prochy M. Golisza zostają sprowadzone do Szczecina i złożone na cmentarzu w Alei Zasłużonych

wróć

dalej

wróć

dalej

Czy wiesz że…

… W roku 1967 w uroczystym nadaniu naszej szkole imienia uczestniczył przyjaciel Maksymiliana Golisza z Seminarium Nauczycielskiego - Jan Boenigk, nauczyciel w szkołach polskich w Trzcianie i Postolinie .

dalej

wróć

Miejsca upamiętniające postać Maksymiliana Golisza

Tablica na pomniku „Rodła"

Szkoła Podstawowa nr 2

wróć

dalej

Dziękuję za uwagę

Źródła:

W.Oracki, Słownik biograficzny Powiśla, Warmii i Mazur

Plebiscyt na Powiślu 11 lipca 1920 r. [w:] Zeszyty Kwidzyńskie Nr 1

https://pl.wikipedia.org; https://www.rdc.pl/podcast/rody-i-rodziny-mazowsza-06-07-2019; https://pl.wikipedia.org/wiki/Zwi%C4%85zek_Polak%C3%B3w_w_Niemczech

wróć