Temat 4: B. Leśmian "Urszula Kochanowska"

Temat: Urszula Kochanowska opowiada... Bolesław Leśmian rozmyśla.

Bolesław Leśmian "Urszula Kochanowska"

Opisz własne wyobrażenie nieba.

Zanim przeczytasz wiersz Bolesława Leśmiana "Urszula Kochanowska", zapoznaj się ze słowami, które na temat nieba przynoszą dokumenty Kościoła i Pismo Święte.

Zromadź wyrazy i wyrażenia bliskoznaczne do słowa niebo.

NIEBO

Posłuchaj fragmentów płyty Vangelisa z filmu "1492: Wyprawa do raju".

Obejrzyj malarskie ujęcia motywu raju. Opisz fragment obrazu Hieronima Boscha"Wzniesienie błogosławionych do raju".

Przeczytaj fragment "Trenu X" Jana Kochanowskiego:

Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?W którą stronę, w którąś się krainę udała?Czyś ty nad wszytki nieba wysoko wniesionaI tam w liczbę aniołków małych policzona?Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szczęśliweWyspy zaprowadzona? [...]

Próby odpowiedzi na te retoryczne pytania podjął się inny poeta.

Wysłuchaj wiersza Bolesława Leśmiana i wstępnie określ, jak w utworze zostało ukazane niebo.

Zastanów się, jaki jest Bóg, który takie nieba tworzy.

Istotne jest to, że ani taki Bóg, ani takie niebo nie zachwyciły Urszulki.

Określ sytuację liryczną. Przyjrzyj się dokładniej kompozycji utworu. Zwróć uwagę na czas czasowników. Nazywij stany uczuciowe przeżywane przez dziewczynkę.

URSZULA KOCHANOWSKAGdy po śmierci w niebiosów przybyłam pustkowie,Bóg długo patrzał na mnie i głaskał po głowie.„Zbliż się do mnie, Urszulo! Poglądasz, jak żywa…Zrobię dla cię, co zechcesz, byś była szczęśliwa”.„Zrób tak, Boże – szepnęłam – by w nieb Twoich krasieWszystko było tak samo, jak tam – w Czarnolasie!” –I umilkłam zlękniona i oczy unoszę, By zbadać, czysię gniewa, że Go o to proszę?Uśmiechnął się i skinął – i wnet z Bożej łaskiPowstał dom kubek w kubek, jak nasz – Czarnolaski.I sprzęty i donice rozkwitłego zielaTak podobne, aż oczom straszno od wesela!I rzekł: „Oto są – sprzęty, a oto – donice.Tylko patrzeć, jak przyjdą stęsknieni rodzice!I ja, gdy gwiazdy do snu poukładam w niebie,Nieraz do drzwi zapukam, by odwiedzić ciebie!”

I odszedł, a ja zaraz krzątam się, jak mogę –Więc nakrywam do stołu, omiatam podłogę –I w suknię najróżowszą ciało przyoblekamI sen wieczny odpędzam – i czuwam – i czekam…Już świt pierwszą roznietą złoci się po ścianie,Gdy właśnie słychać kroki i do drzwi pukanie…Więc zrywam się i biegnę! Wiatr po niebie dzwoni!Serce w piersi zamiera… Nie!… To – Bóg, nie oni!…

Dwudzielność tekstu pozwoliła ukazać uczucia Urszuli związane z prośbą, którą skierowała do Boga.

Scharakteryzuj Urszulę (występuje ona i w roli bohaterki, i podmiotu lirycznego opowiadającego o zdarzeniach, które miały miejsce w niebie).

Opowiedziana historia jest jedynie pretekstem do filozoficznych rozważań o życiu i śmierci, dorefleksyjnego stwierdzenia, że prawdziwym szczęściem człowieka jest jego ziemska egzystencja i nic nie może powetować jej straty. Można powiedzieć, że Urszula uosabia bunt człowieka przeciw śmierci, broniąc ludzkiego prawa do ziemskiej miłości i przywiązania do zwykłego, szczęśliwego życia z bliskimi, z rodziną.

Praca domowa: Rozwiń w zeszycie zdanie, wybierając trafną – według ciebie – postać orzeczenia. Bohaterka wiersza (różni się / nie różni się) od mojego wyobrażenia prawdziwej Urszulki Kochanowskiej, gdyż...

Dziękuję za uwagę!

Przygotowała: Anna Stasiak