STANISŁAW WYSPIAŃSKI "WESELE"

"WESELE"

STANISŁAW WYSPIAŃSKI

W listopadzie 1900 roku krakowski poeta, Lucjan Rydel, poślubił prostą dziewczynę z pobliskich Bronowic, Jadwigę Mikołajczykównę. Na weselu obecny był również Stanisław Wyspiański, który w kilka tygodni później zasiadł do pisania dramatu, opartego na autentycznych wydarzeniach tamtej listopadowej nocy. W ten sposób powstało „Wesele”, utwór będący próbą krytycznej oceny współczesności, narodowych mitów i obnażeniem swoistej beznadziejności życia polskiego tamtych czasów.

NA SKRÓTY

HETMAN

WPROWADZENIE

UPIÓR

STANISŁAW WYSPIAŃSKI

WERNYHORA

POMYSŁ NA "WESELE" - GENEZA

SYMBOLE W WESELU

BRONOWICKA CHATA

OD ANEGDOTY DO ŚWIATA "PRZECZAROWANEGO"

OBRAZ SPOŁECZEŃSTWA W "WESELU"

"CO SIĘ W DUSZY KOMU GRA"?

PORTRETY PSYCHOLOGICZNE

PARADA WIDM

CHOCHOŁ

JEDEN SAS, DRUGI W LAS...

WIDMO

"WESELE" JAKO DRAMAT SYMBOLICZNY

STAŃCZYK

"WESELE" A SCENA

RYCERZ

01

WPROWADZENIE

02

"UMIERAĆ MUSI, CO MA ŻYĆ"- STANISŁAW WYSPIAŃSKI- ARTYSTA WSZECHSTRONNY

03

POMYSŁ NA "WESELE" - GENEZA

RydlówkaZabytkowy dworek, znajdujący się w Krakowie przy ul. Tetmajera 28 w Bronowicach Małych, w którym odbyło się wesele Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną. W Rydlówce od 1969 roku znajduje się muzeum.

04

BRONOWICKA CHATA

05

OD ANEGDOTY DO ŚWIATA "PRZECZAROWANEGO"

06

"CO SIĘ W DUSZY KOMU GRA"?

07

PARADA WIDM

CHOCHOŁ

ISIA

MARYSIA

WIDMO

DZIENNIKARZ

STAŃCZYK

POETA

RYCERZ

HETMAN

PAN MŁODY

UPIÓR

DZIAD

WERNYHORA

GOSPODARZ

08

CHOCHOŁ

09

WIDMO

Ludwik de Laveaux, Autoportret z paletą

10

STAŃCZYK

Jan Matejko Stańczyk, 1862

11

RYCERZ

12

HETMAN

Hetmana widzi Pan Młody, który się zastanawia, co by o jego małżeństwie z chłopką powiedzieli szlacheccy przodkowie.

Pan Młody może podświadomie obawiać się, że jego małżeństwo, mezalians inteligenta z chłopka, jest zdradą własnej klasy społecznej, dlatego ukazuje mu się postać zdrajcy, który jest potępiony na wieki i cierpi okrutne męki.

Portret pędzla Jánosa Rombauera z 1818 roku

13

UPIÓR

14

WERNYHORA

,,Ktoś znany, ktoś serdeczny, ktoś kochany”

Pojawianie się ,,osób dramatu” ma swoją wewnętrzną logikę. Pierwsza z nich, Widmo, przypomina romantyczne rozmowy z duchami o tajemnicach egzystencji. Następnie Stańczyk i Rycerz- to postaci historyczne, które przywołują czasy „złotego wieku”, polskiej świetności. Hetman i Szela uosabiają rozkład Rzeczypospolitej i ideałów, na których się opierała polska mitologia narodowa. Parada widm obrazuje w skrócie dzieje narodu, momenty wielkości i hańby. Osoby dramatu to mieszkańcy polskiej wyobraźni.

15

SYMBOLE W WESELU

PRZEDMIOTY SYMBOLICZNE

SCENY SYMBOLICZNE

POSTACIE SYMBOLICZNE

złoty róg

chocholi taniec

CHOCHOŁ

WIDMO

pawie pióra

złota podkowa

STAŃCZYK

Chochoł

RYCERZ

kaduceusz

HETMAN

sznur

UPIÓR

dzwon Zygmunta

WERNYHORA

chocholi taniec

16

OBRAZ SPOŁECZEŃSTWA W "WESELU"

CHŁOPI

INTELIGENCJA SZLACHECKIEGO POCHODZENIA

Żadna z warstw nie zasłużyła na pozytywną ocenę - inteligencja zawiodła, a chłopi nie dorośli do tak poważnego zadania. Konflikt między grupami jest na tyle silny, że wspólne działanie nie jest możliwe.

Na weselu spotkali się przedstawiciele chłopstwa i inteligencji szlacheckiego pochodzenia. Zostali oni poddani ocenie pod kątem gotowości do podjęcia czynu narodowego.

17

PORTRETY PSYCHOLOGICZNE WYBRANYCH POSTACI

Stwórz portrety psychologiczne wybranych postaci z „Wesela” Wyspiańskiego. Zapisz wnioski.

18

JEDEN SAS, DRUGI W LAS...

19

"WESELE" JAKO DRAMAT SYMBOLICZNY

NAWIAZANIE DO DRAMATU ROMANTYCZNEGO

POZOSTALE CECHY

NAWIAZANIE DO DRAMATU KLASYCZNEGO

"Wesele" jest rozrachunkiem z narodowymi mitami: pojednanie się inteligencji z chłopami (jest ona pozorna i powierzchowna) inteligencja jako przewodnik narodu (inteligencja nie jest zainteresowana uświadamianiem chłopów, nie dorośli też do przywództwa) mit chłopa-kosyniera (chłopi to niewykorzystana siła, dzięki której można odzyskać niepodległość).

20

"WESELE" A SCENA

Dramat narodowy, dramat symboliczny, teatr ogromny to pojęcia ściśle związane z Weselem.

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!