Grób Agamemnona

Temat:

Grób Agamemnona - najsurowszy sąd o narodzie wypowiedziany po powstaniu listopadowym.

Skarbiec Arteusza, druga połowa II tysiąclecia p.n.e.

Był on królem Argolidy, krainy, w której ważnymi ośrodkami miejskimi były: Argos, Mykeny, Tirnys, Midea. Dowódca wojsk greckich pod Troją. Podczas napadu na jedno z pobliskich miast porywa Chryzeidę - kapłanki Apolla. Rzuca on na wojska greckie zarazę. Skonfliktowany w czasie wojny z Achillesem, któemu zabrał brankę Bryzeidę.

Głowa Agamemnona, detal z attyckiej oinochoe czarnowfigurowej, VI w. p.n.e

1. Geneza utowru. 2. Kreacja podmiotu lirycznego.

3. Kostium antyczny. 4. Refleksja Słowackiego nad Polską i Polakami.

Plan lekcji

1. Geneza utworu.

W czasie pobytu w Grecji poeta zwiedził budowlę, która uchodziła wówczas za grobowiec króla Agamemnona, a która w wyniku późniejszych badań okazała się tzw. skarbcem Arteusza. Słowacki znał od dzieciństwa "Illiadę" Homera i był rozmiłowany w kulturze i literaturze antycznej. W czasie wycieczki po Grecji obudziło się w nim mnóstwo skojarzeń, przeżyć i myśli o sobie samym, swojej poezji, ojczyźnie i niedawnym powstaniu listopadowym.Przeżycia i wrażenia doznane w czasie zwiedzania rzekomego grobowca oraz Grecji, dostarczyły poecie treści do napisania tego utworu, po powrocie z podróży w 1839 r., w Paryżu.

Apoteoza Słowackiego Konstantego Górskiego na pocztówce sprzed 1913 roku. (Biblioteka Narodowa)dził budowlę,

2. Kreacje podmiotu lirycznego.

Polak rozważający stan państwa i narodu

podróżnik zdający relacje ze zwiedzania grobu Agamemnona

poeta snujący refleksje o swej sytuacji twórczej

romantyk opisujący swoje nastroje

3. Kostium antyczny

Elementy kuktury starożytnej (symboliki, mitologii, historii, obyczajowosci, literatury) wykorzystywane do mówienie nie wprost o problematyce współczesnej. Zastosowanie kostiumu antycznego ma na celu podniesienie rangi tematu i zwykle nadaje wypowiedzi uniwersalny caharakter. Pozwala na snucie analogii między historią a współczesnością i ukazywanie powszechnych praw rządzących człowiekiem i spolecznością.

Rysunek grobu Agamemnona autorstwa Juliusza Słowackiego

4. Refleksja Słowackiego nad Polską i Polakami.

a) podobieńśtwa i różnice międzuy Grecją starożytną a Polską

Grecja i Polska - podobieństwo

Na czym polega?

Czego dotyczy?

niewola, zagrożenie bytu narodowego (XIX-wieczna Polska zagrabiona przez trzech zaborców, starożytna Grecja zaatakowana przez Persów)

sytuacji państwa

Grecja i Polska - różnice

Czego dotyczy?

Polacy – brak ducha walki, brak determinacji, niezdolność do bezgranicznego poświęcenia, pogodzenie się z klęskami i niewolą, brak wiary w odzyskanie niepodległości

obywateli

4. Refleksja Słowackiego nad Polską i Polakami - wnioski

Wnioski - diagnoza przyczyn upadku powstania listopadowego:

– brak heroizmu i determinacji Polaków w walce, zdolności do poświęcenia życia; – brak jedności narodu; – wady szlachty dotyczące zachowania, charakteru, umysłowości; – brak wiary w odzyskanie niepodległości.

Wizja przyszłej Polski:

– wyzwolenie się z pęt zgubnej tradycji, odrzucenie złych aspektów sarmackiej przeszłości; – demokratyzacja życia społecznego (klasowa interpretacja metafor dusza anielska i czerep rubaszny jako peryfraz chłopów i szlachty); – odrodzenie się silnego, jednolitego organizmu państwowego; – zmartwychwstanie narodu zahartowanego w burzach dziejowych; – ujawnienie zalet charakteru narodowego Polaków (duszy anielskiej), ale i rozwój intelektualny.