Balladyna

Juliusz Słowacki - Balladyna

Narodowe Czytanie - 5 września 2020 roku

[Kostryn] Jak biedny ptaszek spod płonących dachów W lot się puściłem... dziś obcy... nieznany Własnej ojczyźnie, sługa w obcym kraju; Niech to nie będzie moim potępieniem !

Adaptacje

Lektura

O utworze

Słuchowisko

O autorze

by Magdalena Hamadi

Juliusz Słowacki herbu Leliwa (ur. 4 września 1809 w Krzemieńcu, zm. 3 kwietnia 1849 w Paryżu)Polski poeta, przedstawiciel romantyzmu, dramaturg, epistolograf i mistyk.Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej (pneumatycznej), epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim, Utwory Słowackiego, zgodnie z duchem epoki i ówczesną sytuacją narodu polskiego, podejmowały istotne problemy związane z walką narodowowyzwoleńczą, z przeszłością narodu i przyczynami niewoli, ale także poruszały uniwersalne tematy egzystencjalne.Jego twórczość wyróżniała się wspaniałym bogactwem wyobraźni, poetyckich przenośni i języka. Jako liryk zasłynął pieśniami odwołującymi się do Orientu, źródeł ludowych i słowiańszczyzny. Był poetą nastrojów i mistrzem operowania słowem. Obok Cypriana Kamila Norwida i Tadeusza Micińskiego uważany za największego z mistyków polskiej poezji (swoje mistyczne doświadczenia opisał m.in. w Raptularzu).Wywarł ogromny wpływ na późniejszych poetów Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego, m.in. Antoniego Langego, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Jana Lechonia. 9 stycznia 2009 Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił rok 2009 Rokiem Juliusza Słowackiego. Źródło: Wikipedia

Teatr Polskiego RadiaJuliusz Słowacki - Balladyna (1979) adaptacja i reżyseria: Wojciech Maciejewski realizacja akustyczna: Andrzej Złomski muzyka: Maciej Małecki Obsada: Pustelnik (Popiel III wygnany): Henryk Borowski Kirkor (pan zamku): Tadeusz Borowski matka (wdowa): Zofia Rysiówna Balladyna: Anna Chodakowska Alina: Joanna Jędryka Filon (pasterz): Andrzej Piszczatowski Grabiec (syn zakrystiana): Jerzy Turek Fon Kostryn (naczelnik straży): Tomasz Marzecki Kanclerz: Stanisław Zaczyk Poseł ze stolicy Gniezna: Bogusz Bilewski Lekarz koronny: Ryszard Nawrocki oraz: Joanna Sobieska, Grażyna Barszczewska, Jerzy Matałowski, Piotr Lorec, Maciej Borniński, Zbigniew Kryński, Wojciech Machnicki, Andrzej Szenajch. Osoby fantastyczne: Goplana (nimfa, królowa Gopła): Aleksandra Koncewicz Chochlik: Jan Kociniak Skierka: Anna Skalska

Słuchowisko

Balladyna – tytuł dramatu w pięciu aktach, napisanego przez Juliusza Słowackiego w Genewie, w 1834 roku, a wydanego w Paryżu, w roku 1839 (w epoce romantyzmu). Wykonany na scenie po raz pierwszy, w 1862 roku. Autor poświęcił swój utwór Zygmuntowi Krasińskiemu, „autorowi Irydiona”. Balladyna, to również imię głównej bohaterki utworu. Utwór Słowackiego to opowieść o żądzy władzy i o dorastaniu do roli zbrodniarza. Nie przypadkiem też imię głównej bohaterki nawiązuje do ballady, w której zazwyczaj pojawiają się motywy fantastyczne i elementy wierzeń ludowych.

Lektura

Adaptacje:Na motywach Balladyny osnuta jest opera Goplana Władysława Żeleńskiego napisana w 1896 roku do libretta Ludomiła Germana. Na podstawie Balladyny powstała adaptacja Balladyna 68 Jeremiego Przybory, na potrzeby Teatru Niedużego. Najsłynniejszą teatralną inscenizacją utworu był spektakl w reżyserii Adama Hanuszkiewicza, z Anną Chodakowską, w Teatrze Narodowym w Warszawie – premiera 1974. W 1994 Baśniową Balladynę wystawił w Teatrze Powszechnym Jarosław Kiljan – Balladynę zagrała Dorota Landowska. W 1996 Hanuszkiewicz zrealizował Balladynę powtórnie, w roli głównej wystąpiła Edyta Jungowska. W 2009 roku powstała pierwsza filmowa, współczesna adaptacja Balladyny wyreżyserowana przez Dariusza Zawiślaka z udziałem amerykańskiej gwiazdy filmowej Faye Dunaway. Film powstał z okazji 200 rocznicy urodzin Juliusza Słowackiego, która przypada 4 września 2009 roku. W 2009 roku reżyser filmu Dariusz Zawiślak wraz z aktorkami Anną Gorajek i Katarzyną Kreczmer nagrali audiobooka Balladyny jako próbę czytaną utworu pod kątem współczesnej inscenizacji wraz z opracowaniem. Płyta trwa 4 godz 45 min i jest dodatkiem do komiksu Balladyna. Dostępna jest również do ściągnięcia w pliku mp3 na specjalistycznych stronach audiotek. W listopadzie 2018 odbyła się brytyjska premiera Balladyny w londyńskim teatrze Drayton Arms Theatre, z aktorką Anną Krauze w tytułowej roli. Sztukę w tłumaczeniu profesora Billa Johnstona wyreżyserowała Emma Blacklay-Piech. Źródło: Wikipedia